Nedir.Org*
Soru Sor

Devletçilik İlkesinin Uygulanma Nedenleri Sunumları

  • 3
    2 yıl önce
    İlgili Yazı: Devletçilik İlkesinin Uygulanma Nedenleri

    Dosya Adı: Devletçilik Dönemi Slayt Sunum PPTX

    (Göster / Gizle) Sunum İçeriği: Düz metin (text) olarak..
    1. Sayfa
    DEVLETÇİLİK DÖNEMİ (1930-1939)

    2. Sayfa
    Devletçiliğe Geçiş Nedenleri:Ekonomik NedenlerSiyasal NedenlerEkonomik Nedenler: 1929 İktisadi buhran ve teşvik tedbirlerine karşı duyarlı iş adamı ve sanayicinin bulunmayışı bu tedbirleri etkisiz hale getirdi.

    3. Sayfa
    Özel sektörün girişimci ve yönetici kadrosu eksikti. Yeni yatırımları cesaretlendirecek iç talep yoktu. Halk ithal malları tercih ediyordu. Tasarruflar yetersizdi ve bu tasarrufları üretime aktaracak banka mekanizması yoktu. 1929 bunalımı ile hammadde fiyatları düştü. Türk ihraç malları fiyatları düşmek zorunda kaldı ve ihracat geliri azaldı.

    4. Sayfa
    Gümrük tarifeleri 1 Haziran 1929’da değişti. İthal mallara %25 ile %100 arası vergi konuldu. Gümrük tarifesi yürürlüğe girmeden ticarethaneler mal stoku yaptılar. Nu ticaret açığına neden oldu ve Türk parası değer yitirmeye başladı. Tüm bu ekonomik nedenler sanayinin devlet eli ile kurulmasına yol açtı.

    5. Sayfa
    Siyasal Nedenler: Serbest Fırka ekonomik bunalıma çözüm amacıyla kuruldu.Serbest Fırka Atatürk’ün isteği ile gerçekleşti. Paris Sefiri Fethi Okyar kurdu.

    6. Sayfa
    Parti programı saf liberal politikadan oluşuyordu: “Vergiler yurttaşların iktisadi teşebbüs kabiliyetini sarsmayacak ve halkın dayanma gücünü aşmayacak” denilmiştir.

    7. Sayfa
    İsmet İnönü 1930 da Serbest Fırkanın eleştirilerine cevap verdi: liberalizme karşı çıktı: Cumhuriyet Halk Fırkasının “Mutedil (ılımılı) Devletçi” olduğunu ilan etti. Serbest Fırkanın getirdiği en önemli eleştiri vergilerin ağır olmasıydı: Arazi, Musakkafat (bina) Kazanç, Sayım, Muamele vergileri hafifletilmelidir.Serbest Fırka 4 ay sonra kendini fesh etti.

    8. Sayfa
    Devletçiliğe GeçişAtatürk, Serbest Fırkanın kapanmasından sonra, sorunları yerinde tespit için geziye çıkıyor.Ticaret ve Sanayi Odaları da muamele, kazanç ve musakkafat vergilerinin ağır olduğuna dair rapor sundu.

    9. Sayfa
    Prof Charles Rist’in Raporu:Mali durum ve ödemeler dengesi üzerine Maliye Bakanlığı’na rapor sundu.Vergi yükü ağır bulundu. Vergileme alanında yeni girişimler yapılmalı.Dolaysız vergilerde düzenlemeler yapılmalıdır. Vergilerin verimliliği arttırılmalıdır.

    10. Sayfa
    Tek parti yönetiminde devletçilik ilkedir.1932-1934 yılları arasında devletçilik yönlendirilmiştir.Yakup Kadri Karaosmanoğlu’nun yayımladığı Kadro Dergisi ileAhmet Hamdi Başpınar’ın çıkardığı Kooperatifçilik Dergisindeki görüşler önemlidir.

    11. Sayfa
    Birinci Sanayi Planı17 Nisan 1934’de 1. Sanayi Planı Uygulamaya kondu.Plandaki kararların uygulanmasını iki banka yapıyor:.Sümerbank 41.553.000.-TL İşbankası 2.400.000 -TL

    12. Sayfa
    Birinci Sanayi PlanıKalkınmanın finansmanı ile vergileme arasındaki ilişki kuruldu.

    13. Sayfa
    Birinci Sanayi Planı1.Sanayi Planında 5 yıllık planlanan yatırımlar 3 yılda tamamlandı.1936’da 2. Sanayi Planı hazırlandı ancak II. Dünya Savaşı nedeniyle plan uygulanamadı.

    14. Sayfa
    Yeni Kazanç Vergisi Kanunu’nun Kabul Edilişi1934’te Yeni Kazanç Vergisi Kanun’u kabul edildi:Bugünkü hesap uzmanlığı kurumu getirildi. Stopaj usulü yaygınlaştırıldı. Hizmetlilere, serbest meslek çalışanlarına yapılan ödemelerin vergileri ödeme sırasında kesilecekti.Takdir Komisyonları oluşturuldu.Vergi oranları aynı kaldı.

    15. Sayfa
    Asgari mükellefiyet esası getirildi. Asgari vergi yeni bir vergi değildi. Asgari vergi, beyanname usulünde vergilendirilen mükellefler adına tarh edilecek, beyandan sonra asgari vergi mahsup edilecektir. Uygulaması çok karışıktır ve beklenen mali sonucu verememiştir.

    16. Sayfa
    İktisadi Buhran Vergisi-Dünya ekonomik bunalımının yurdumuzdaki etkilerine hafifletmek amacıyla getirilmiştir.Geçici bir vergidir.Kazanç vergisi mükelleflerine uygulanmadı.Ayda 30 TL ve daha düşük maaş alanlar, ziraatta çalışan işçiler bu vergiden muaftır.Bina vergisine de iktisadi buhran vergisi artışı yapıldı.

    17. Sayfa
    Muvazene (denge) Vergisi1932’de bütçe açığını kapatmak için getirildi. Verginin konusu hizmetlerdir. Verginin gerekçesi devletin sürekli olan mali ihtiyaçlarının karşılanmasıdır. 1 yıl süre ile uygulanmak üzere geçici (muvakkat) getirilmesine rağmen 1951’e kadar her yıl süresi uzatılarak yürürlükte kaldı.

    18. Sayfa
    Hava Kuvvetleri Yardım Vergisi1936’da yürürlüğe girdi. Verginin gerekçesi; Hava Kuvvetlerinin ihtiyaçlarını karşılamak dır. Verginin konusu hizmet erbabının istihkaklarıdır. Hizmet erbabı istihkaklarından % 2 oranında alınmaktaydı. 1951 bütçe yılı başında kaldırıldı.

    19. Sayfa
    Hayvanlar VergisiKanunda tiftik keçilerinden e çift hayvanlarından alınan vergiler indirilmiş, beyan esasında, yoklamalar ve cezalar konusunda açık hüküm getirilmiştir. 1936’da ağır gelen vergiye indirimler yapılmıştır. 1961’de zirai kazançların gelir vergisine dahil edilmesiyle, hayvan vergisi kaldırıldı.

    20. Sayfa
    Bina ve Arazi VergileriMusakkafat (gayrisafi safi bina vergisi) vergisi yerine 1931’de kabul edildi. Muaflıklar ve istisnalar genişletildi. Gayrisafi irattan bakım-onarım giderleri karşılığı olarak %20 indirim yapılması esası getirildi. Takdir ve tahmin komisyonlarında mükellef tarafından da üyeye yer verildi.

    21. Sayfa
    Bina ve Arazi Vergisi (…devam)Vergi oranı safi iradın %12 si idi.1970 yılına kadar uygulandı. Arazi VergisiT.C. Sınırlarında bulunan araziden alınır. Ziraatın gelişmesi için istisnalar getirdi. Ancak, bu vergi, tüm ülkeyi kapsayacak kadastro çalışmasının olmaması nedeniyle beklenen adaleti sağlayamadı.1936’da arazi kıymetleri yeniden takdir edilmiştir.

    22. Sayfa
    Veraset ve İntikal VergisiKanunun konusu çok geniş, istisna hükümleri dardır. Kamuya yararlı dernekler, din ve hayır kurumlarına yapılan bağışlar da vergiye tabii idi.

    23. Sayfa
    Mecelle yerine, 1926 da Yeni Medeni kanun Yürürlüğe girdi. Miras konusunda yeni bir hukuk düzeni kuruldu. Bu yüzden 1931’de Veraset ve İntikal Vergisinde önemli değişiklik yapıldı.1959’da yürürlükten kaldırıldı.

    24. Sayfa
    Muamele VergisiKanunun gerekçesi, önemli bir kaynak olan verginin yükünün hafifletilmesidir. Verginin konusunda değişiklik yapıyor.İhracat üzerindeki muamele vergisi kaldırılmıştır.İstisna edilecek sanayi kolları genişletildi.İlk madde indiriminin tamamı satış değerinden indirilecekti böylece katma değer vergisi niteliği kazanmış oldu.

    25. Sayfa
    Dönemin DeğerlendirilmesiSerbest Fırka parti programında özellikle vergilerin hafifleteceğine yer vermişti.1930 da hazırlanan hükümet programı da vergi politikaları konusuna yer vermiştir.Devletçiliğin planlı olması konusunda fikir birliğine varıldı.1934’te uygulamaya konan Sanayi Planı finansmanı ile vergileme arasında ilişki ,genel hatlarıyla, kuruldu.

    26. Sayfa
    Vergi politikasına etki eden en önemli konu 1929 İktisadi Bunalım olmuştur.Dönemde daha çok mali amaçlı vergi politikası izlenmiştir.Prof Charles Rist’in raporu; vergi yükünün ağırlığına değinse de uygulamada vergiler hafifletilememiştir.

    27. Sayfa
    Kazanç Vergisiİktisadi Buhran VergisiMuvazene (denge) VergisiHava Kuvvetlerine Yardım VergisiHizmetlerin kazanç vergisi yükünü arttırdı.Her vergi için ayrı ayrı konu, matrah, oran,istisna belirtilmesi karmaşıklığa yol açtı.

    İndir / Download : 31_devletçilik_dönemi.pptx


    Yorumlar

    Sil