Nedir.Org
  • 1
343
1
Okunma
8
Cevap
1
Soru :

Canlıların güneşin zararlı ışınlarından koruyan tabakaya ne denir

Canlıların güneşin zararlı ışınlarından koruyan tabakaya ne denir
Bölüm: Coğrafya
Durum: Çözüldü
Tarih: 1 ay önce
0 kişi takip ediyor

Cevap Yaz


×
Seç Değiştir



×
Seç Değiştir

×
Örnek 1 : https://www.youtube.com/watch?v=0zuBFyfQ3Qc
Örnek 2 : https://vimeo.com/8802569

Verilmiş Cevaplar


16



2020-06-08 22:17:00 #
Cevap :
Ozonosfer ya da Ozon Tabakası, Stratosferin üst kısmında bulunan tabakadır. Ozon Tabakası Güneş'ten gelen morötesi ışınlardan olan UV-B ve UV-C gibi zararlı ışınları tutar.Ozon tabakasının bu işlevi hayati açıdan çok önemlidir. Çünkü morötesi ışınlar ölümcüldür.

Ozonosfer: içerisinde bulundurduğu ozon gazından dolayı bu ismi almıştır. Güneş’ten gelen ve canlı yaşamı için zararlı olan ışınları (Ultraviyole ışınları gibi) tutar. Bundan dolayı canlıların koruyucu katıdır. Dünya’nın aşırı ısınıp, soğumasını önler.


Ozon Tabakasının Görevi


Ozon, havadaki konsantrasyonu az olangazlardan biri olmasına rağmen varlığı dünyaiçin çok önemlidir. Çünkü stratosferdeki ozontabakası uzaydan gelen pek çok zararlı ışınlarakarşı bir kalkan görevi görmektedir.Ozon, dalga boyu 2400 Angström'den küçük ışınlarla reaksiyona girer ve bu ışınların tabakanın altına geçmesini engeller. Dalga boyu2800 Angström'den küçük mor ötesi ışınların canlı organizmalar üzerinde tahribat yaptığı bilinmektedir. Stratosferdeki ozon tabakası 2400Angström ve daha küçük ışınları soğurarak, uzaydan gelen, organizmalara zararlı ışınların büyük bir kısmını dünyamıza geçirmez. Ozon tabakasının, dünyanın genel iklimi üzerinde de etkileri vardır. Mor ötesi ışınlarının soğurulması sıcaklığı düşürmekte ve ısı dengesinin düzenlenmesine yardımcı olmaktadır.


Ozon Tabakasının Önemi ve Yeryüzündeki Yaşama Etkisi


Ozon tükenmesinin bir sonucu olarak dünyaya erişen ek UV-B radyasyon, en basit tek hücreli bitkilerden böceklere, balıklara, kuşlara ve memeli hayvanlara kadar insanlar da dahil bütün canlılar üzerinde zararlı etkilere sahip olabilir.

İnsanlar Üzerindeki Etkileri


Ultraviyole (UV) radyasyonun cilt kanseri de dahil pekçok insan sağlığı problemleriyle bağıntılı olduğu bilinmektedir. Cilt kanserinin ana sebebi çok fazla güneş ışığıdır. Güneş yanığı bir sağlık belirtisi olmadığı gibi 18 yaşından önceki birkaç ciddi güneş yanığı daha sonraki yaşam sürecinde cilt kanserinin gelişme şanşını önemli ölçüde arttırır. Açık tenli, açık renk saçlı kişiler cilt kanserine yakalanmakta en yüksek riske sahip olmalarına rağmen; tüm cilt tipleri için risk, daha çok UV-B radyasyona maruz kalmakla artar.
Güneşin yakıcı ışınları gözlere de zarar verebilir. Deliller uzun süreli güneş ışınlarına maruz kalmanın görmeyi azaltan ve sürekli körlüğün başlıca nedeni olan, gözbebeklerini örten kataraktı başlattığını göstermektedir. Ozon tabakasındaki %10'luk sürekli azalma sonucunda küresel olarak her yıl yaklaşık iki milyon yeni katarakt vakasının ortaya çıkacağı tahmin edilmektedir. Izdırap veren, fakat genellikle tedrici görüş kaybı olan kar körlüğüne de UV ışınları neden olmaktadır.
Artan UV-B'ye maruz kalmak insanların bağışıklık sistemini zayıflatır ve bu da vücutlarımızı enfeksiyon hastalıklarına karşı çok daha hassas hale getirmektedir.

Bitkiler Üzerindeki Etkileri


Aşırı UV-B, hemen hemen bütün yeşil bitkilerin büyüme süreçlerine mani olur. Küresel ozon kayıplarının bitki türlerindeki zayiatları başlatabileceği endişesi vardır ve bunun sonucu küresel yiyecek stoklarının azalması olacaktır.
Buğday, pirinç, mısır ve soya fasulyesi gibi dünyadaki temel gıda ürünlerinden çoğu da dahil olmak üzere pekçok tarımsal ürün güneşin yakıcı ışınlarına karşı duyarlıdırlar. Deneyler yiyecek üretiminin, dünyaya ulaşan UV-B radyasyondaki her %1'lik artışla %1 oranında azalabileceğini göstermektedir.
Nitrojen kullanan bitkilerin gelişimleri, artan UV-B radyasyon tarafından bozulur. Çok pahalı aşılama yöntemleri bazı kayıpları telafi etmeye yardım ederken, toprağın verimliliği ciddi olarak azalır.
Bitki türlerindeki herhangi önemli bir kayıp, diğer türler ve ekosistemler üzerinde bir etkiye sahip olacaktır. Bitkiler başlıca oksijen üreticisidirler ve karbondioksid için başlıca depo yeridirler. Onlar hem toprak erozyonunu ve hem de su kaybını önlerler.
Ormancılık alanında da artan UV-B radyasyonun özellikle fidelerden bitki yetiştirmeyi olumsuz yönde etkilediğini yapılan araştırmaların sonuçları göstermiştir.

Su Kaynakları ve Su Hayatı Üzerindeki Etkileri




Okyanus yüzeyi yakınlarındaki hayat UV zararlarına karşı çok hassastır. Artan UV-B radyasyonun; besin zincirinde balinalar ve insanlar da dahil büyük balıklar, kuşlar ve memeliler tarafından tüketilen küçük balıklar için temel yiyecek maddesi olan planktonların büyüme oranlarına mani olduğu ve fotosentezi zayıflattığı görüldü. Özellikle deniz kestanelerinin duyarlı türlerinde DNA'da öldürücü zararlar ortaya çıktı.
Genç omurgalı balıklar, karides larvası ve yengeç (pavurya) larvası da dahil deniz hayvanları türleri gelişme devrelerinde artan UV-B radyasyon tarafından tehdit altındadırlar.
İnsanların tüketimine sunulan dünyadaki hayvan proteininin %30'undan fazlası denizlerden gelir. Ozon tükenmesinden ötürü denizlerdeki yiyecek zincirinin kayıp kısımları hepimizi etkileyecektir.

Hayvanlar Üzerindeki Etkileri


Çoğu hayvan türleri UV-B'ye karşı kalın derileri ve deri pigmentasyonu nedeniyle insanlara nazaran çok daha fazla korunmaya sahip olmalarına rağmen bazıları artan UV-B'den etkilenebilirler. UV-B evcil hayvanlarda insanlarda görülenlere benzer kanserlere neden olur. Gözler ve vücudun UV'ye maruz kalan pigmentsiz kısımları çok daha fazla risk altındadırlar. Cilt tümörleri; inekler, keçiler, koyunlar, kediler ve köpeklerde ve göz tümörleri; atlarda, koyunlarda, domuzlarda ve sığırlarda gözlenmektedir.

Endüstriyel Materyaller Üzerindeki Etkileri


UV ışınlara maruz kalmak başta plastik olmak üzere belirli endüstriyel materyallere zarar verebilir. UV'deki en ufak bir artma bu materyallerin dayanıklılığını azaltır ve kullanım ömürlerini kısaltır. Plastik; stadyum koltukları, halatlar, evlerin cepheleri ve seraların üzerindeki şeffaf örtü de dahil pekçok değişik amaç için dış dünyada kullanılmaktadır. Bunlar üzerindeki UV zararları kolaylıkla görülebilir. Örneğin; dış yüzeylerdeki plastik kolaylıkla kırılabilir, sararır ve zamanla çatlaklar oluşur.

Hava Kirliliğinin Artması


Uv ışınların yüksek miktarları; havada bulunan kirleticiler arasındaki kimyasal reaksiyonları hızlandırarak kentsel hava kirliliğinde bir artışa neden olabilir. Birçok kırsal alan, aşağı seviye rüzgarlarıyla şehirler ve endüstriyel alanlardan taşınan kirleticilerden en az kentler kadar etkilenebilmektedirler. Kentsel duman ve yer seviyesindeki ozon, kaynaktan uzak mesafelerdeki ormanlara ve tarlalara da zarar verebilir. Artan hava kirliliği özellikle astım hastaları ve yaşlılara ciddi zararlar verebilir.

Ozon Tükenmesinin Atmosfer Üzerindeki Etkileri


Kloroflorokarbonlar dahil endüstriyel halokarbonların kullanımı atmosfer üzerinde uzun erişimli bir tesire sahip olacaktır.
Ozon tükenmesi yukarı atmosferde yani stratosferde soğumaya neden olur. Bunun yanısıra atmosferdeki karbondioksid ve sera gazları, dünyanın ısısını aşağı atmosferde tutarak stratosferdeki soğumaya dolaylı olarak katkıda bulunabilir ve Arktik ozon deliğinin oluşumunu hızlandırabilir.
Ozon kaybı, UV radyasyon seviyesindeki artışın tehdidi altındaki fitoplankton olarak bilinen mikroskopik okyanus canlılarının yaşamlarının kaybıyla, küresel iklimi dolaylı yoldan etkileyebilir. Bu yaratıklar insanlar tarafından atmosfere salıverilen karbondioksidin (CO²) yaklaşık %80'i için depo vazifesi görürler. Bunların yok olması karbondioksidin atmosferik konsantrasyonunu, sera etkisini arttırarak ve küresel iklimi etkileyerek, yükseltir.
Ayrıca, fitoplanktonlar okyanuslar üzerindeki bulutların oluşumunda önemli bir kimyasal madde olan dimetilsülfoksid'i üretirler. Fitoplanktonlardaki bir azalma bulut modellerini ve küresel iklimi etkileyebilir.
Aşşağı atmosfere erişen UV radyasyon miktarındaki artış, ısıyı dünya yüzeyi yakınlarında tutan ve sera gazları olarak adlandırılan gazlara neden olan kimyasal reaksiyonlara tesir edebilir.

Ozon Tabakasının Dünya Çevresindeki Dağılımı


Ozon tabakası dünya çevresinde eşit olarak dağılmamıştır. Dünya yüzeyi üzerinde herhangi bir yerdeki ozon miktarı; doğal olarak enlemle, mevsimlerle ve günden güne değişim gösterir.
Genelde normal şartlar altında ozon tabakası kutuplar üzerinde en kalın ve ekvator etrafında en incedir. Güneş radyasyonu çok daha dolaysız ve buna bağlı olarak da çok daha şiddetli olduğundan stratosferik ozon ekvator üzerinde yüksek miktarlarda üretilir. Buna karşılık stratosferik rüzgarlar ve farklı stratosferik basınçlar, ozonun ekvatordan kutuplara doğru hareket etmesine neden olurlar.
Ozondaki mevsimsel değişikliklerin, hava kütlelerinin geniş ölçekli hareketleriyle ilişkili olduğu düşünülmektedir. Çok aşağı enlemlerde (ekvatora yakın) yukarı atmosferden stratosfere yavaş-yükselici genel bir hava akımının varlığına inanılır. Bu hava kütlesi, Arktik bölgelerde kış ayları süresince traposfere döner. Kışın yüksek enlemlerde havanın inmesi, bu mevsim boyunca 15-40 km yükseklerde havanın çok soğuk ve yoğun dolayısıyla da çok ağır olması gerçeğine dayanmaktadır.
Belirli bir bölge üzerindeki günlük değişiklikler, yukarı atmosferdeki hava koşullarıyla yakından ilgilidir. Dünya yüzeyi üzerindeki günlük sıcaklık değişiklikleriyle basınç ve stratosferin yüksekliği arasında yakın bağıntılar vardır. Buna bağlı olarak da belirli bir bölge üzerindeki ozon miktarı bu faktörlerdeki değişmelerle farklılıklar gösterir. Antisiklonlar (yüksek basınç alanları) içinde indirgenmiş ozon kalınlığı normalin altında, buna karşılık depresyonda ve bilhassa alçak basınç merkezinin batısında normalin üzerindedir.

Ozon Kirliliği ve Ozon Ölçümü


Bilindiği gibi atmosferde az miktarda bulunan ozon gazı; yeryüzündeki tüm canlı varlıkları güneşin öldürücü ultraviole ışınlarına karşı koruyan bir kalkan görevi görmektedir. Çünkü bu gaz güneşten gelen ışınların büyük kısmını yansıtan bir gazdır. Eğer ozon tabakası olmasaydı, güneşin UV-b (yeşil) radyasyonu yeryüzüne ulaşarak canlılar üzerinde genetik zararlara yol açardı. Ayrıca insanlar, güneş yanığı ve cilt kanseri gibi sorunlardan kaçamazlardı...
Atmosferdeki ozon gazı için çok hassas bir denge sözkonusudur. Bu gaz atmosferin üst katmanlarında bir tabaka oluşturur ve bu gaz tabakası güneşten gelen öldürücü ışınları filtre eder. Bu sayede yeryüzüne ulaşabilen ışın miktarı canlı varlıklar için yararlı bir şekle dönüşür. Ancak bu gaz tabakasının incelmesi ya da delinmesi sözkonusu olduğunda kendisinden beklenen işlevleri yerine getiremez ve güneş ışınları canlılar için gerçek bir tehlike haline dönüşür...
Bunun yanısıra, güneş ışığında fotokimyasal tepkimeye giren egzos gazları, kirli havadan oluşan duman bulutlarında ozon ve nitrojen dioksit oluşturmaktadır. Böylece atmosferin yeryüzüne yakın alt kısımlarında da bir Ozon Kirliliği meydana gelmektedir...
Son yıllarda dünyamızdaki en önemli çevre sorunlarının başında yukarıda sözünü ettiğimiz gibi "Ozon kirliliği" ile "Ozon tabakasındaki incelmeler ve delinmeler" gelmektedir...
Devlet Meteoroloji İşleri Genel Müdürlüğü tarafından yapılan gözlemler sonucu, Türkiye üzerindeki ozon tabakasında incelme olmadığı belirlendi. Devlet Meteoroloji İşleri Genel Müdürlüğü'nün ''Türkiye'de ozon gözlemleri'' başlıklı çalışması çerçevesinde 1994 yılından bu yana Türkiye üzerindeki ozon tabakasıyla ilgili 176 gözlem gerçekleştirildi. Gözlemlerde Türkiye için hesaplanan aylık ortalama en yüksek değer 388.49 DU (Dobson Birimi-ozon ölçüm birimi), en düşük ise 243.09 DU olarak ölçüldü. Ortalama değer de 312.66 DU olarak tespit edildi. Gözlemlerde, Türkiye'nin üzerindeki ozon tabakasında belirgin bir incelme (azalma, artma veya sıçrama) kaydedilmedi. Dünya Meteoroloji Teşkilatı'nca orta enlemler için yapılan değerlendirmeler sonucu Türkiye için toplam ozon kalınlığı 300-320 DU normal değer olarak kabul ediyor.

Ozon nasıl ölçülüyor


Türkiye'de ozon kalınlığı ozonsonde yöntemi ile ölçüyor. Havadan daha hafif olan hidrojen gazı ile doldurulmuş bir balona bağlanan ozonsendo cihazı atmosferin 30-35 kilometre uzaklığında sıcaklık, nem, basınç, ozona ilişkin veriler elde ediyor. Her ülke ozon kalınlığındaki azalış, kalınlaşma veya sapmayı uzun yıllar ortalamalarını dikkate alarak değerlendiriyor. Ozon tabakasındaki incelme ise en çok kutuplarda görülüyor. Ekvator kuşağı üzerindeki ozon, kutuplara gittikçe yoğunlaşırken, soğuk hava ve güneş radyasyonu ile birlikte reaksiyona geçiyor. Bu durum da ozon tabakasında incelmeye neden oluyor. Dünya ozon ortalaması yaklaşık 300 DU olarak kabul edilirken, coğrafik konuma bağlı olarak 230-500 DU arasında değişiyor. Ozon tabakasındaki azalma, daha fazla UV-b (yeşil) radyasyonunun yeryüzüne ulaşarak canlılar üzerinde genetik zararlara yol açarken, insanlarda güneş yanığı ve cilt kanseri gibi sorunlara neden oluyor.


0 kişi beğendi

01 | Canlıların Sınıflandırılması

Sınıflandırma (Taksonomi)Canlıların benzer ve ortak özelliklerine göre gruplandırılması olup günümüze dek iki çeşit sınıflandırma yapılmıştır. a) Ampirik (Yapay) SınıflandırmaCanlıların dış görünüşlerine göre yapılmıştır.Ölçmenin olmadığı nitel gözlemlerle yapılmış vegörevi aynı olan (analog) organlar dikkate alınmıştır.Örnek:Kuşun kanadı Sineğin kanadı Yarasanın kanadı. Bu sınıflandırmaya göre yarasa ve sinek, kuşlar grubuna katışmıştır.SINIFLANDIRMANIN HİÇBİR BİLİMSEL YANI YOKTUR.b)Filogenetik (Bireyoluş).. - Yazıya Git..

02 | Zararlı Cemiyetler

Nedir sizce?a) Azınlıkların Kurduğu Cemiyetler
Özellikleri:1. Osmanlı Devleti’nin parçalanması için faaliyet göstermişlerdir.2. Bağımsız devlet kurmayı amaçlamışlardır.3. İtilâf devletleri tarafından desteklenmişlerdir.4. Bulundukları bölgelerde işgallere zemin hazırlamışlardır.Mavri Mira Cemiyeti– Rumlar tarafından kuruldu. Amacı Megola İdea’yı gerçekleştirerek büyük Yunanistan’ı kurmaktı.– İstanbul’daki Rum Patrikhanesi tarafından organize edildi.Etnik-i Eterya– Rumların yaşadığı bütün toprakların Yunanistan’a.. - Yazıya Git..

03 | Canlıların Erozyonu

Hayvanlar ve bitkiler, taşların parçalanmasında ve ayrışmasında kendi çaplarına göre rol oynarlar. Bitkiler bulundukları yerleri nemli tuttuklarından suyun eritici etkisini kolaylaştırır. Bu etki, bitkilerin çürümesiyle meydana gelen humus asiti yardımıyla daha da artar. Büyük ağaçların ve bitkilerin kökleri, taşların çatlak ve yarıkları arasına girerek onların mekanik olarak parçalanmasına sebeb olurlar. Hayvanlar ise yuvalarını taşların içine yaparak taşları oyarlar. Bu oyuklar suların buralara kolayca girmesini sağlar ve böylece etki daha da.. - Yazıya Git..

04 | Canlıların Ortak Özellikleri

Canlıların ortak özellikleri:1. Hücresel yapı2. Beslenme3. Solunum4. Metabolizma5. Hemeostazi6. Boşaltım 7. Uyarılara tepki8. Hareket9. Uyum10. Üreme 11. Büyüme ve Gelişme12. Organizasyon - Yazıya Git..

05 | Zararlı Alışkanlıklar

Biliyoruzki dünyada bissürü bağımlı edici şey vardır. Bu tutun aşırı derece kahve içmekten, internette sabahtan akşama kadar oyun oynamak bile asıl bir zararlı alışkanlıktır. Bazen kendini iyi hissetmeyip sigara, tütün, alkol, uyuşturucu, gereğinden aşırı fazla kahve ya da internette oyun oynayan elbetteki görmüşüsdür. Bu durumlarda ya eyer bu kötü alışkanlıklara uyuyorsak büyük Günah kazanmışız demektir. Onun için hemen bırakmalı ıçmiyorsak ya da kullanmıyorsak kimsenin lafına uymayayıp düzgün bir birey olmaya devam etmeliyiz.Ama bunlardan.. - Yazıya Git..

07 | Canlıların toprak oluşumundaki etkileri

Canlıların toprak oluşumundaki etkileri nelerdir ? - Soruya Git..

08 | Canlıların sağladıkları enerjiyi nasıl kullanirlar

Bu sorunun cevabı için bana yardımcı olur musunuz. - Soruya Git..

09 | Canlıların en küçüğüne ne ad verilir

Bu sorunun cevabı için bana yardımcı olur musunuz. - Soruya Git..

10 | Güneşin yerini kaç soba tutabilir ?

Güneş'in yerini kaç soba tutabilir ? - Soruya Git..












Arama
Menü
Kapat
Hareket Dökümü
Online Üyeler
  • mensure naz
    mensure naz
    Belirtmemiş
  • fikiratolyesi
    fikiratolyesi
    Belirtmemiş
  • Batuh
    Batuh
    Belirtmemiş
  • Dinconur
    Dinconur
    Belirtmemiş
  • BÜŞRA DAĞ
    BÜŞRA DAĞ
    Belirtmemiş
  • iclalim
    iclalim
    Belirtmemiş
  • A D
    A D
    Belirtmemiş
  • Atanur Yıldız
    Atanur Yıldız
    Belirtmemiş
  • melek9878
    melek9878
    Belirtmemiş
  • beste
    beste
    Belirtmemiş
  • Gökçe 8
    Gökçe 8
    Belirtmemiş
  • Alperenx8
    Alperenx8
    Belirtmemiş
  • zeus
    zeus
    Belirtmemiş
  • özgürnüz
    özgürnüz
    Belirtmemiş
  • viento
    viento
    Belirtmemiş
  • Gamzelim1
    Gamzelim1
    Belirtmemiş
  • mavikuş ASLI
    mavikuş ASLI
    Belirtmemiş
  • birlik
    birlik
    Belirtmemiş
  • kuşum
    kuşum
    Belirtmemiş
  • Ay benim
    Ay benim
    Belirtmemiş
  • Batuhcan
    Batuhcan
    Belirtmemiş
  • sadık kıyak
    sadık kıyak
    Belirtmemiş
  • Paksoy
    Paksoy
    Belirtmemiş
  • Dolunay1999
    Dolunay1999
    Belirtmemiş
  • Classishair Peruk
    Classishair Peruk
    Belirtmemiş
  • ibrahim orak
    ibrahim orak
    Belirtmemiş
  • Sokak feneri
    Sokak feneri
    Belirtmemiş
  • Greenice38
    Greenice38
    Belirtmemiş
  • Rüyalar
    Rüyalar
    Belirtmemiş
  • aihs college
    aihs college
    Belirtmemiş
  • career clinic
    career clinic
    Belirtmemiş
  • Güzelik06
    Güzelik06
    Belirtmemiş
  • Gülcü pembe
    Gülcü pembe
    Belirtmemiş
  • Aşk masalı
    Aşk masalı
    Belirtmemiş
  • Köylü güzeli
    Köylü güzeli
    Belirtmemiş
  • Vurgun3
    Vurgun3
    Belirtmemiş
  • Kum havuzu
    Kum havuzu
    Belirtmemiş
  • Genç kız
    Genç kız
    Belirtmemiş
  • Muratt1
    Muratt1
    Belirtmemiş
  • Isyankar65
    Isyankar65
    Belirtmemiş
  • keskin
    keskin
    Belirtmemiş
  • hayatınanlmı7
    hayatınanlmı7
    Belirtmemiş
  • Darthwader
    Darthwader
    Belirtmemiş
  • İrem
    iremugras123
    Kütahya