Nedir.Org
  • 1
343
2
Okunma
8
Cevap
2
Soru :

Deyimlerin özellikleri nelerdir?

Deyimlerin özellikleri nedir?
Bölüm: Türkçe
Durum: Çözüldü
Tarih: 6 gün önce
0 kişi takip ediyor

Verilmiş Cevaplar


15



2020-10-19 16:35:02 #
Cevap : Deyimlerin özellikleri şunlardır:
  1. Deyimler genllikle mecaz anlamlıdır.
  2. Geçerçek anlamda da kullanılabilmektedir.
  3. Deyimler en az iki sözcükten oluşmaktadır.
  4. Cümle halinde bulunan deyimler de bulunmaktadır.
  5. Deyimler genellikle -mek, -mak mastar eki ile bitmektedir.
  6. Deyimler kalıplaşmış sözcüklerdir. Bu sebeple sözcüklerin yerini değiştirmek veya sözcüklerden birini atmak mümkün değildir.
  7. Kaç sözcükten oluşursa oluşsun deyimler bir durumu ya da kavramı ifade etmektedir.
0 kişi beğendi
0



2020-10-19 18:21:06 #
Cevap :

Türkçedeki Deyimlerin Özellikleri (Örnekli Anlatım)


** Deyimler birden çok sözcükten oluşur, tek kelimelik deyim olmaz.
** Deyimi oluşturan sözcüklerin en az biri, kimi zaman hepsi sözlük anlamından uzaklaşır.

"Aza çoğa bakmamak, iştahı kapanmak, iş tutmak, iş inada binmek, hesap görmek..." gibi deyimlerde bir sözcük gerçek anlamından uzaklaşmıştır.

Şu deyimlerde ise deyimi oluşturan sözcükler bütünüyle gerçek anlamından uzaklaşmıştır:
"Çam devirmek, dirsek çevirmek, anasının gözü, çanta­da keklik, dudak bükmek, bir kapıya çıkmak, göz kulak olmak, gün görmüş, yarım ağızla..."

** Deyimler kalıplaşmış sözlerdir. Deyimi oluşturan sözcük­lerin yerleri değiştirilemez. Sözcüklerin yerine başka sözcükler de getirilemez.
"Dört elle sarılmak" bir deyimdir. İnsanın dört eli olmaz, dört yerine iki getirilmeli denmez.

Deyim "kızım sana söylüyorum, gelinim sen dinle" biçi­mindedir. Bu deyimde "kızım" ile "gelinim" sözcüklerinin yerleri değiştirilemeyeceği gibi, "kızım" yerine "oğlum", "gelinim" yerine de "damadım" sözcüğü getirilemez.

** Kısa ve özlü sözlerdir.
** Deyimlerin büyük bölümü söz öbeği biçimindedir, az sayıda deyim ise cümle durumundadır:
* Boyun bir karış uzadı.
* Atsan atılmaz, satsan satılmaz.
* Ağa diyeyim sana, yağın bulaşsın bana.
* Adı çıkmış dokuza, inmez sekize.
* Akıl dağıtılırken değirmene karpuz öğütmeye gitmiş.
* Ayaz oldu, bulut oldu; geçen günler umut oldu.

** Deyimler, kullanıldığı cümleye göre çekim ekleri alabilir:
"Akıl almamak" deyimi, "Burada olanları aklım almıyor." şeklinde kullanılabilir.

"Gözü tutmamak" deyimi "Bu adamı gözüm tutmadı." biçi­minde kullanılabilir.

** Deyim durumundaki sözler bir kural ya da yargı bildirmez. Deyimler, ancak bir cümlenin, bütünün içinde değer taşır. Başka hiçbir söz söylemeden kullanılacak "Delinin eline değnek verdik." biçimindeki bir deyim yal­nız başına bir anlam bildirmeyecektir. Atasözleri kural ya da yargı bildirir, deyimler bildirmez:
"Borçtan korkan, kapısını büyük açmaz." sözü bir atasözüdür, kural bildirir.
"Kedi olalı bir fare tuttu." sözü ise bir deyimdir; herhangi bir sonuç, kural bildirmez.

** Deyimler genel olarak mecazlı sözlerdir. Sınırlı sayıda deyimde ise mecaz yoktur, bunlar gerçek anlamlıdır:
* Yükte hafif, pahada ağır
* Kimi kimsesi yok
* Aramakla ele geçmez
* Çoğu gitti, azı kaldı.
* Dosta düşmana karşı
* Dili olsa da söylese
* Hem suçlu, hem güçlü
* Para ile değil, sıra ile
* Kırklara karışmak (Ortalarda görünmez olmak)

** Deyimler ulusal nitelik taşıyan sözlerdir; toplumun yaşam tarzından, inançlarından, geleneklerinden izler taşır.

Aşağıda sıralanan deyimler Türk toplumunun geleneklerini, inanışlarını yansıtır:
* Ayda yılda bir namaz, onu da şeytan komaz. (Hayırlı bir iş yapmaktan vazgeçmek)
* Kabir suali (Usandırıcı sorular sormak)
* Tuz ekmek hakkı (iyiliklerini gördüğü kişiye duyulan duygusal borç)
* Ağzından yel alsın. (Kötü ihtimal gerçekleşmesin)
* Zemzemle yıkanmış olmak (Ötekine göre çok iyi)

** Deyimi oluşturan sözcüklerin yabancı karşılıklarını bularak deyimleri başka dile çevirmek mümkün değildir. Ulusal özellikler taşıyan deyimlerde bu durum hiç müm­kün değildir.
"Ayasofya'da dilenip Sultanahmet'te sadaka vermek" deyimini başka bir dile nasıl çevirebiliriz?

Gerçek anlamlı deyimlerin yabancı dillere çevrilme şansı vardır.
"Geri dönmek" ya da "geri kalmamak" deyimleri başka bir dile çevrilebilir; ama "nazar değmesin" deyimi bir başka dile çevrilemez.

Örnek Soru: (1998-ÖYS)
---yapılmış hiçbir şeye tahammülüm yok; işte, yemekte, kısaca her şeyde.
Yukarıda boş bırakılan yere aşağıdakilerden hangisi getirilirse bu sözleri "her şeyde kusursuzluk arayan" bir kişinin söylediği anlaşılır?
A) Ikına sıkına
B) Vakitli vakitsiz
C) Bir çırpıda
D) Ucu ucuna
E) Yarım yamalak

Cevap: E

Örnek Soru: (1994-ÖSS)
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde deyim açıklamasıyla birlikte verilmiştir?
A) O gün şafak sökerken uyanmış, yola çıkmak üzere hazırlanmıştı.
B) Şimdilik sabrediyor, zamanı gelince her şeyi ortaya dök­meyi düşünüyordu.
C) Herkes aynı sorun üzerinde düşünüyordu, ama hiç kimse onu açıkça dile getirmiyordu.
D) Ona, en çok duyarlık gösterdiği yönden saldırmış, onu can evinden vurmuştu.
E) Bu duruma gerçekten çok üzülüyordu ama elinden hiçbir şey gelmiyordu.

Cevap: D

0 kişi beğendi

Cevap Yaz


×
Seç Değiştir



×
Seç Değiştir

×
Örnek 1 : https://www.youtube.com/watch?v=0zuBFyfQ3Qc
Örnek 2 : https://vimeo.com/8802569

01 | Deyimlerin Özellikleri

Deyimlerin Özellikleri Nelerdir
"Bugüne kadar hangi işe el attıysa başarılı olmuştu. Artık elden ayaktan düşmeden ticaretten elimi eteğimi çeke­ceğim diyordu. Onun evine döndüğü saatlerde el ayak çe­kilir, ortalıkta kimsecikler kalmazdı. Kendisiyle birlikte tam 50 kişinin ekmek kapısı olan bu atölyeyi el altından elden çıkarmak istiyordu. Çalışanlar atölyenin el değiştireceğini öğrenirlerse çok üzülürlerdi. Kaç kez dilinin ucuna gelme­sine rağmen çalışanlara işyerini kapatacağını söylemedi, dilini tutmayı bildi."Bu parçada "el" ve "dil" sözcükleriyle oluşturulmuş birçok deyime yer verilmiştir. Bu deyimleri inceleyerek deyimlerin özelliklerini çıkarabiliriz.Deyimler dilin incelikleri, güzellikleridir. Deyimleri.. - Yazıya Git..

02 | Deyimlerin sözcüklerinin yerleri değişebilir mi

Deyimlerin sözcüklerinin yerleri değişebilir mi - Soruya Git..

03 | Deyimlerin özellikleri

deyimlerin özellikleri nelerdir madde madde - Soruya Git..


Yeni Sorular Cevapsız Sorular Çözülemeyen Sorular Bulmaca Sözlüğü
Benzer Sorular
İlgili Aramalar
  1. deyimlerin özellikleri nelerdir kısaca
  2. deyimlerin özellikleri nelerdir
  3. deyimlerin özellikleri nelerdir maddeler halinde
  4. deyimlerin özellikleri nelerdir eodev
  5. deyimler nelerdir ozellikleri
  6. atasözleri ve deyimlerin özellikleri nelerdir kısaca
  7. atasözleri deyimlerin ortak özellikleri nelerdir
Türkçe Bölümü Yeni Sorular











Geri
Geçmiş
Soru Sor
Arama
Menü
Kapat
Hareket Dökümü
Online Üyeler
  • Paksoy
    Paksoy
    Belirtmemiş
  • Cemmm
    Cemmm
    Belirtmemiş
  • çılgın türk
    çılgın türk
    Belirtmemiş
  • Dirya sad
    Dirya sad
    Belirtmemiş
  • mosab anter
    mosab anter
    Belirtmemiş
  • Muğdat
    Muğdat
    Belirtmemiş
  • Ahmad Kattanje
    Ahmad Kattanje
    Belirtmemiş
  • aslankilicaydanur gmail com
    aslankilicaydanur gmail com
    Belirtmemiş
  • Vurgun3
    Vurgun3
    Belirtmemiş
  • Blackgirl
    Blackgirl
    Belirtmemiş
  • Aleyna Aytaç
    Aleyna Aytaç
    Belirtmemiş
  • Emre Talo
    Emre Talo
    Belirtmemiş
  • leylasen666
    leylasen666
    Belirtmemiş
  • mertdiker
    mertdiker
    Belirtmemiş
  • miraç Sancar
    miraç Sancar
    Belirtmemiş
  • Mehmetkaptan55
    Mehmetkaptan55
    Belirtmemiş
  • AmirNewDay
    AmirNewDay
    Belirtmemiş
  • Kartalaltan
    Kartalaltan
    Belirtmemiş
  • Cemre Beray Özdemir
    Cemre Beray Özdemir
    Belirtmemiş
  • ArdaPat
    ArdaPat
    Belirtmemiş
  • sansar
    sansar
    Belirtmemiş
  • uğur can duman
    uğur can duman
    Belirtmemiş
  • melda343477
    melda343477
    Belirtmemiş
  • aleyna123
    aleyna123
    Belirtmemiş
  • melek9878
    melek9878
    Belirtmemiş
  • Berke59
    Berke59
    Belirtmemiş
  • Sevimlişey
    Sevimlişey
    Belirtmemiş
  • Elif Aslan
    Elif Aslan
    Belirtmemiş
  • Muhammed Furkan USLU
    Muhammed Furkan USLU
    Belirtmemiş
  • zy01ADANA
    zy01ADANA
    Belirtmemiş
  • zeus
    zeus
    Belirtmemiş
  • Lilisaya
    Lilisaya
    Belirtmemiş
  • Sinem Ellis
    Sinem Ellis
    Belirtmemiş
  • Hsynnn
    Hsynnn
    Belirtmemiş
  • İrem
    iremugras123
    Kütahya