Nedir.Org
  • 1
19446
0
Okunma
66
Cevap
1
Soru :

Dil ödünçlemeleri nelerdir

dil ödünçlemeleri nelerdir
Bölüm: Türkçe
Durum: Çözüldü
Tarih: 1 ay önce
0 kişi takip ediyor

Verilmiş Cevaplar


15



2020-11-29 22:25:59 #
Cevap : Ödünçlemeleri kültürel özelliklerine göre iki gruba ayırabiliriz:
1) Bilgi ödünçlemesi (cultural borrowings)
2) Özenti ödünçlemesi (prestige borrowings)

1. Bilgi Ödünçlemesi

Bazı alıntılar toplumlar arası bir bilgi alışverişi şeklinde gerçekleşir. Temashâlinde olan iki toplumdan A toplumunda olmayan “yeni bilgi” B toplumundanalındığında “yeni bilgi”nin göstereni olan kelime de ödünçlenmiş olur. İnsan varlığınınher alanıyla ilgili olabilen bu kelimeler bilgi ödünçlemesi (cultural borrowings) olarakadlandırılır. Her türlü kültürel temasın sonucunda diller karşılıklı olarak kelimealışverişinde bulunurlar. Türklerin İslâm dinine geçtikleri yüzyıllarda aldıkları namaz,abdest, oruç gibi kelimeler bir bilgi ödünçlemesidir. Yine Anadolu’da tarım vedenizcilikle ilgili pek çok Rumca (Yunanca) kelime Türkçeye girmiştir; çünkü Türkler bukelimelerin gösterdiği bilgiye sahip değildiler. Aynı şekilde Türkçeden birçok kelime deRumcaya (Yunancaya) girmiş ve bu karşılıklı alışveriş yüzyıllarca sürmüştür.1 Günay Karaağaç, Türkçe Verintiler Sözlüğü, TDK Yayınları, Ankara 2008, s. XXXII.Tesi zthčunn or jerger i vrajcarin(Gördüm kuşu öten ağaçta)Cari vra jergoy thrčuny tesa(Ağaçta öten kuşu gördüm)

2. Özenti Ödünçlemesi

A dilinde karşılığı olan, alınması gerekmeyen kelime ve dil unsurlarının B dilinealınması genellikle yüksek veya üst kabul edilen bir kültür düzeyinden daha aşağıda veyazayıf bir kültür düzeyine dil unsuru transferi şeklinde olur. Kültürel açıdan baskın, siyasiaçıdan yönetici durumunda bulunan bir üst kültüre özenme; üst kültürdeki yaşamabiçimini taklit etme arzusu bu gibi alıntıların asli sebebidir. Mesela Türkçede göz, başgibi kelimeler varken Farsçadan çeşm, ser gibi kelimelerin girmesi ise bir ihtiyaçtan çoktaklide veya özentiye dayandığı için özenti ödünçlemesi olarak değerlendirilebilir.

Ödünçlemeler, dilbilgisel nitelikleri bakımından iki ana grupta değerlendirilir:
1) Sözvarlığı ödünçlemesi (lexical borrowings)
2) Dilbilgisi ödünçlemesi (grammatical borrowings)

3. Sözvarlığı Ödünçlemesi

Bir dilden başka bir dile, bir lehçeden/ağızdan başka bir lehçeye/ağıza geçensözlerden ibarettir. Bunlar bilgi ödünçlemesi veya özenti ödünçlemesi olarak bir dilegirmiş olabilirler. Bilinen bütün dillerde başka dillerden girmiş sözvarlığı unsurlarıbulunmaktadır. Bu, evrensel kültürün bütün beşeriyetin ortak ürünü olması ile ilgilidir.Fizik, matematik, tıp, botanik, din, edebiyat, müzik gibi birçok bilgi alanıyla ilgili temelkavramlar toplumlar arasında dolaşmakta, ufak tefek değişikliklerle birçok dünya dilindeyerini almaktadır. Bugün dünya üzerinde kullanılan sayı sistemlerinin yaygın olarak Hintsayı sistemine dayandığını, bilinen pek çok yazı sisteminin Fenike alfabesindenkaynaklandığını hatırlamak yeterlidir.Kahve kelimesi muhtemelen Etiyopya’nın Kaffa bölgesinin adını taşımaktadır.Burada yetişen kahve çekirdekleri Yemen’de bir ihraç ürününe dönüşmüş, zamanlaArapça kahva kelimesi Türkçe Kahve yoluyla İtalyancaya caffe [kaffe] ve İtalyancadanda diğer Avrupa dillerine geçmiştir. İngilizce coffee [kafi], Fransızca café [kaffi],

Almanca kaffee, İspanyolca café [kafe]. Aynı kelime Balkan dillerine yine Türkçeüzerinden girmiştir: Boşnakça kafe veya kava, Yunanca kafes, Bulgarca kafe vs.Bir başka örnek olarak da atom kelimesi gösterilebilir. Eski Yunanca a+tomos“bölünemez, parçalanamaz” anlamına gelen kelime 19. yüzyılın başlarından itibaren birkimya terimi olarak kullanılmaya başlamış ve bugün bütün dünya dillerinde yerinialmıştır.Yunancadaki pitta (düz, ince ekmek) kelimesi Türkiye Türkçesine pide şeklindegirmiş; aynı kelime İtalyancanın bir şivesindeki pizza şekliyle Amerikan İngilizcesindeyer edinmiş ve buradan bütün dünyaya yayılmıştır. Aynı kökten gelen pide ve pizzakelimeleri Türk mutfağında birbirine rakip olmuşlardır.

4. Dilbilgisi Ödünçlemesi

Temasta bulunan A ve B dilleri dilbilgisinin her düzleminde birbiri üzerinde etkiyaratırlar. Sesbilgisi, şekil yapısı, sözdizimi ve anlambilgisi alanlarında karşılıklıalışverişler olur. Türk dilinde esasen /j/ ses birimi yokken, Farsça ve Fransızca gibidillerden alınan kelimeler yoluyla bugün bu ses birimini taşıyan kelimeler Türkçede kullanılmaktadır: jâle, jandarma, jeton vs.Türkçe +CI +lIK, -IcI gibi biçimbirimleri Farsça, halk Arapçası, Ermenice,Rumca (Yunanca) ve birçok Balkan dilindeki kelimelerde kullanılmaktadır. TürkçedeFarsça ve Arapçanın şekil unsurları kullanılmıştır. Bugünkü Türkçede de bu süreç devametmektedir. Yapılarını yanlış çözümleyerek de olsa alkolik kelimesi benzeterek türetilmişişkolik, gezikolik gibi kelimeler; otomatik kelimesine benzeterek yapılmış sayımatik,sıramatik gibi kelimeler birer dilbilgisi ödünçlemesi sayılabilir.Maşallah, inşallah, Allahu a’lem gibi Arapça cümlecikler Türkçede kendine yerbulurken, Bayram mübarek, Allaha emanet gibi Türkçe cümlecikler de Boşnakçadakendine yer bulmuştur.

Dil ilişkisi sonucu ortaya çıkan bu ödünçleme tipleri insan toplumları arasındakikültürel alışverişin ne kadar yoğun olduğunu gösteren belgelerdir. Gelişmiş kültürtoplumları izole olarak yaşamazlar ve kendi kültürlerini, dolayısıyla dillerini komşudillerden derledikleri unsurlarla zenginleştirirler. Bu ilişkiler çoğu zaman kültürel açıdanzengin ve üretken, siyasal ve ticari açıdan baskın toplumlardan diğerlerine doğru bir akışasahiptir. Ancak alışverişin dengeli olduğu birçok durum olduğu gibi en zayıf kültür vediller de komşularına her zaman bazı kelimeler vermişlerdir.
0 kişi beğendi


Cevap Yaz


×
Seç Değiştir



×
Seç Değiştir

×
Örnek 1 : https://www.youtube.com/watch?v=0zuBFyfQ3Qc
Örnek 2 : https://vimeo.com/8802569

01 | Dil - Kültür - Edebiyat İlişkisi

Dil: Edebiyatın temel taşı olduğu gibi kültürün de taşıyıcısıdır. Bir milletin yarattığı edebiyat, o milletin kültür birikiminin bir yansımasıdır. Kültür: Bir toplumun tarihi gelişme süreci içinde meydana getirdigi maddi ve manevi degerlerin bütününü ifade eder. Bir dil sanatı olan edebiyat da kültürün içinde yer alır.Dil olmadan ne kültür ne de edebiyat olur. Bu üç öğe birbirini tamamlar. Gerçekte kültürün temelini dil oluşturur. Çünkü Dil, bir çok kültür değerinin yaratıcısı oldugu gibi bir çoğunun da taşıyıcısı durumundadır... - Yazıya Git..

02 | Dilekçe

Dilekçe, bir isteği bildirmek, bir şikayeti duyurmak veya herhangi bir konuda bilgi vermek amacıyla resmi veya özel kurumlara/kuruluşlara yazılan resmî yazıdır. Her türk vatandaşının resmî kurumlara dilekçe verme hakkı vardır ve bu hak anayasanın teminatı altındadır. Dilekçe Yazarken Nelere Dikkat EtmeliyizDilekçe yazarken aşağıdaki hususlara dikkat edilmelidir:
1. Dilekçe çizgisiz beyaz kağıda (A4) yazılır. teksir kağıdı, çizgili kağıt veya yarım kâğıt kullanılmaz. dilekçe metni genellikle kısa olur. Ancak bazı özel durumlarda.. - Yazıya Git..

03 | Dilin yozlaşmasıyla ilgili bir kompozisyon örnekleri

Dil, insanlar arasında anlaşmayı sağlayan bir vasıtadır. Milleti var eden unsurlardan biri de dildir; aynı dili konuşan insanlar, kendi aralarında bir bütün oluştururlar. Dil, bir milletin ortak malıdır. Millet, aynı dili konuşan insanlar topluluğudur. Dilin bozulması ile, millet çözülmeye başlar. Bu nedenle, milli dil üzerinde hassasiyetle durmak gerekir. Dilin yozlaşması, milli kültürün de yozlaşmasına zemin hazırlar.

Diller, kendi tabii kanunları içinde, zamanla, ağır ağır değişir, yenilenirler. Zaman içinde bazı kavramlar unutulur,.. - Yazıya Git..

04 | Dilin Özellikleri

1. Anlaşma aracıdır: Dilin birinci ve asıl fonksiyonu anlaşma aracı olmasıdır.” Ancak onun vasıtalığını yanlış anlamamak lâzımdır. Zira dil,tabiî bir vasıtadır. Gelişigüzel bir vasıta,maddî bir vasıta,gelip geçici iğreti bir vasıta,bir alet değildir. Dil,canlı bir vasıta gibidir. İnsanlara, fertlere hizmet eder; fakat insanların, fertlerin keyfine tâbi değildir. İnsanlar, onu istedikleri biçime sokamazlar, ona değişik bir şekil veremezler. Onu olduğu gibi kabul etmeğe,onun hususiyetlerine dikkat etmeğe,onun tabiatına uymağa, onun.. - Yazıya Git..

05 | Dilek Kipleri

Dilek Kipleri: Bir eylemin yapılması ya da bir oluşun meydana gelmesini dilek anlamı vererek anlatan kiplerdir. Dörde ayrılır:
1. Gereklilik Kipi: Bir iş, oluş veya hareketin gerekliliğini anlatır. Ekleri ses uyumuna göre "-meli, -malı" dır.
Haftada bir kitap okumalıyım
Kestikten sonra affımı istirham etmelisin
2. İstek Kipi: Bir iş, oluş veya hareketin yapılmasının, olmasının istendiğini belirten kiptir. Ekleri ses uyumuna göre "-e, -a" dır
Şimdi affını yazayım
İstirhamım.. - Yazıya Git..

06 | Dilin yozlaşması hakkında bilgi

Dilin yozlaşması hakkında bilgi kompozisyon deneme sunum - Soruya Git..

07 | Dil eş seslisi

Dil kelimesinin eş seslisi yani sesteşi nedir? - Soruya Git..

08 | Dilde bağdaştırma kuramı

dilde bağdaştırma kuramı - Soruya Git..

09 | Dil birliği, bağımsızlık, ortak geçmiş (tarih) birliği, türklük b...

Dil birliği, bağımsızlık, ortak gecmıs (tarıh) birliği, türklük bilinci, gaye birliği hangı ilke oldugunu soyler mıısınız? ? - Soruya Git..

10 | Dilimiz yardımı ile yaptığımız iletişim türü

Dilimiz yardımı ile yaptığımız iletişim türüne ne denir? - Soruya Git..












Arama
Menü
Kapat
Hareket Dökümü
Online Üyeler
  • Derin Guzen
    Derin Guzen
    Belirtmemiş
  • Erkoc Erkoç
    Erkoc Erkoç
    Belirtmemiş
  • Öztürk
    Öztürk
    Belirtmemiş
  • Büşra Dere
    Büşra Dere
    Belirtmemiş
  • Vurgun30
    Vurgun30
    Belirtmemiş
  • miraç Sancar
    miraç Sancar
    Belirtmemiş
  • Yusuf Ziya Caran
    Yusuf Ziya Caran
    Belirtmemiş
  • Ruzgar Duman
    Ruzgar Duman
    Belirtmemiş
  • Deniz mavi
    Deniz mavi
    Belirtmemiş
  • atilla karabulut
    atilla karabulut
    Belirtmemiş
  • Cemmm
    Cemmm
    Belirtmemiş
  • Sinem Ellis
    Sinem Ellis
    Belirtmemiş
  • emrah07
    emrah07
    Belirtmemiş
  • muzur06
    muzur06
    Belirtmemiş
  • İrem
    iremugras123
    Kütahya
Sitemizi kullanarak, Çerez Politikamızı , Gizlilik Politikamızı ve Hizmet Şartlarımızı okuduğunuzu ve anladığınızı kabul edersiniz.. Detay. ×