Nedir.Org
  • 1
19446
1
Okunma
13
Cevap
1
Soru :

Edebiyatın diğer sanat dallarıyla etkileşimi

Edebiyatin diğer sanat dallarıyla etkilesimi
Bölüm: Türkçe
Durum: Çözüldü
Tarih: 2 gün önce
0 kişi takip ediyor

Verilmiş Cevaplar


16



2020-11-21 21:25:59 #
Cevap :

Edebiyatın konusu temelde insandır. Doğal olarak kendisi gibi konusu insan olan felsefe, sosyoloji, psikoloji, tarih bilim dalları ile doğrudan ilişkilidir. Tıp, astronomi, fizik, coğrafya vb. gibi bilim dalları ile dolaylı yollarla ilişkilidir. Edebiyatın içeriğinin ve dönemlerinin incelenip araştırıldığı “edebiyat tarihi” bilimi Filoloji, Biyografya ve Tarih biliminin verilerinden yararlanır. Bilimler arasındaki bu ilişki karşılıklıdır. Her bilim bir diğerinin eksiklerini tamamlar; bir diğerine ışık tutar. Bilimlerin sınırları genişledikçe bu ilişkinin düzeyi de artmaktadır.

Edebiyat ve Felsefe İlişkisi: Felsefe varlık ve bilgi konularında sorular sorup çıkarımların yapıldığı bir bilim dalıdır. Edebiyat, felsefe biliminden hem öğretici metin türlerinin hem de edebi metin türlerinin oluşturulmasında yararlanır. Bir edebi eserde kahramanın bulunduğu durumu betimlemesi, olaylar hakkında yorumda bulunup kişilere ve hayatına bu doğrultuda yön vermesi felsefe biliminden yararlanıldığını göstermektedir.

Örnek:

Dostoyevski’nin “Suç ve Ceza” romanından şu sözler felsefe biliminden yararlanıldığını gösterir.

"Gariptir, insan her zaman yaptığı işin önemini ya da ne olduğunu fark etmez. Yapar sadece. Yapmak nedir mi ? Bilmek... En önemlisi bilmek değil midir?"

Edebiyat ve Sosyoloji İlişkisi: İnsanların toplum olarak yaşayışının ve insanın diğer insan ve doğa ile olan münasebetinin incelendiği sosyoloji bilimi ile edebiyat arasındaki ilişki çok yoğundur. İnsanı anlatan edebiyat insan ilişkileri hususunda sosyoloji biliminin verilerinden yararlanır. Bir olay karşısında insanın hangi nedenlerle hangi tepkiyi vereceği sosyoloji bilimince araştırılır. Yine insanları birlikte tutan değerler, örf, adet ve gelenekler, toplumsal yaşamın kuralları gibi birçok konuda yazar eserini oluştururken sosyoloji bilimine başvurur. Bir edebiyatçının aynı zamanda bir sosyolog olduğu kanısı yaygındır.

Örnek:

Kuyucaklı Yusuf romanından alınan şu örnekte toplumsal yapı hakkında bilgi verilir.

Şehrin iyi aileleri arasında bile bunların istedikleri zaman alamayacakları kız yoktu. Adeta bütün eşraf aileleri arasında ezelden beri mevcut, değişmez bir mukavele vardı ve buna, harici şeklin değişmesine, vaziyetin tamamen başka olmasına rağmen, daima riayet ediliyordu.

Edebiyat ve Psikoloji İlişkisi: Psikiyatri ve psikanaliz son dönemde edebiyata yardımcı bilim dallarından en önemlileri olmuştur. Günümüz insanının yalnızlaşması, içine kapanması, kalabalıkların birbirinden uzaklaşması, ruhsal bunalımlar, kıskançlık, hırs, aşk, bunalım gibi duygu durumlarının anlatıldığı bir edebi eserde yazar ya da şair psikoloji biliminden yararlanır. Edebiyatın en önemli ve zor uğraşlarından biri olan karakter çizme ancak psikoloji biliminden yararlanılarak yapılabilir.

Örnek:

Sefiller romanından alınan aşağıdaki metinde roman kahramanlarından Javer’in inandığı değerleri yitirmesi ile girdiği çıkmaz ve intihara karar vermesi anlatılmaktadır.

Javer tamamıyla bozguna uğramış bir adamın, bocalayan bir vicdanın azabını çekmekteydi. Artık daha fazla düşünerek çıldırmaktansa, yapacağı iki ihtimal üzerinde durdu. Birincisi yeniden "Silahlı Adam" sokağındaki yedi numaralı apartman dairesinden Jan Valjan'ı yaka paça sürükleyerek, karakola teslim etmek ya da?.. Javer artık ne yapacağını kararlaştırmıştı.

Edebiyat ve Tarih İlişkisi: Edebiyat olay, olgu ve durumları anlattığı gibi tarih biliminin esas konusunu da olaylar oluşturmaktadır. Çoğu zaman tarihte önemli bir yere sahip bir olayın hem tarih bilimince hem de edebiyatta konu olarak ele alındığı görülür. Tarih olayları neden ve sonuçları ile irdeler; edebiyat ise olayların arka planında nelerin yaşandığını anlatır. Örneğin Osmanlı Devletinin kuruluş sürecini araştıran bir tarihçi o dönemde gerçekleşen diğer olaylar ile bağlantı kurar. Yine o dönem ortaya konmuş eserleri, belgeleri inceler. Edebiyatçı ise tarih biliminin elde ettiği bu verilerden yararlanarak bambaşka kurgusal bir evren yaratır. Gerçek olayları yeniden yorumlayarak anlatır. Yine tarihteki gerçek kişileri kendince yorumlayıp karakterize eder.

Örnek:

Devlet Ana: Kemal Tahir

“İçlerinde ermişi var, dervişi var… Rum abdalları derler, rum gazileri derler… Ertuğrul Bey’in savaşçısı ev hesabına gelmez. Savaşçı dervişlerin beşi, onu bir zaviyeye birikmiştir. Rum abdallarına geldi mi, dam, çadır tanımaz bunlar… Ezraile elense çekmiş gözü kara yiğitlerdir her biri. Karıları bile dövüşkendir Ertuğrul Beyin… Bunlara ‘Rum Bacıları’ derler. Bunların töreleri de, gaziler, savaşçı dervişler gibi din yayma üzerinedir…”

 

0 kişi beğendi

Cevap Yaz


×
Seç Değiştir



×
Seç Değiştir

×
Örnek 1 : https://www.youtube.com/watch?v=0zuBFyfQ3Qc
Örnek 2 : https://vimeo.com/8802569












Geri
Geçmiş
Soru Sor
Arama
Menü
Kapat
Hareket Dökümü
Online Üyeler
  • Şükrü Sina Özdemir
    Şükrü Sina Özdemir
    Belirtmemiş
  • Ertuğrul Köseri
    Ertuğrul Köseri
    Belirtmemiş
  • Fasterx
    Fasterx
    Belirtmemiş
  • Om Ahmad
    Om Ahmad
    Belirtmemiş
  • Taceddin Yeşilyurt
    Taceddin Yeşilyurt
    Belirtmemiş
  • Zalimm
    Zalimm
    Belirtmemiş
  • zy01ADANA
    zy01ADANA
    Belirtmemiş
  • Уткан Динчер-549
    Уткан Динчер-549
    Belirtmemiş
  • Kartalaltan
    Kartalaltan
    Belirtmemiş
  • Jose Carlos Garrido
    Jose Carlos Garrido
    Belirtmemiş
  • mountaingoat
    mountaingoat
    Belirtmemiş
  • ArdaPat
    ArdaPat
    Belirtmemiş
  • Nazya
    Nazya
    Belirtmemiş
  • Esmaaykurt
    Esmaaykurt
    Belirtmemiş
  • beste
    beste
    Belirtmemiş
  • kardelen cik
    kardelen cik
    Belirtmemiş
  • Cesur Yılmaz
    Cesur Yılmaz
    Belirtmemiş
  • Süreyya bakar
    Süreyya bakar
    Belirtmemiş
  • sansar
    sansar
    Belirtmemiş
  • Zeynep Uğur sarıcı
    Zeynep Uğur sarıcı
    Belirtmemiş
  • TMŞ
    TMŞ
    Belirtmemiş
  • Emre Talo
    Emre Talo
    Belirtmemiş
  • Karadut
    Karadut
    Belirtmemiş
  • Süleyman Geyik
    Süleyman Geyik
    Belirtmemiş
  • Sinem Ellis
    Sinem Ellis
    Belirtmemiş
  • muzur06
    muzur06
    Belirtmemiş
  • Cemmm
    Cemmm
    Belirtmemiş
  • Berke59
    Berke59
    Belirtmemiş
  • hantol
    hantol
    Belirtmemiş
  • Dillen
    Dillen
    Belirtmemiş
  • Büşra Dere
    Büşra Dere
    Belirtmemiş
  • zeus
    zeus
    Belirtmemiş
  • miraç Sancar
    miraç Sancar
    Belirtmemiş
  • İrem
    iremugras123
    Kütahya
Sitemizi kullanarak, Çerez Politikamızı , Gizlilik Politikamızı ve Hizmet Şartlarımızı okuduğunuzu ve anladığınızı kabul edersiniz.. Detay. ×