Nedir.Org
  • 1
20898
0
Okunma
56
Cevap
1
Soru :

Fiziksel dağıtımda kuruluş yeri

Bu soruya açıklama yazılmamış..
Bölüm: Diğer
Durum: Çözüldü
Tarih: 1 ay önce
0 kişi takip ediyor

Cevap Yaz


×
Seç Değiştir



×
Seç Değiştir

×
Örnek 1 : https://www.youtube.com/watch?v=0zuBFyfQ3Qc
Örnek 2 : https://vimeo.com/8802569

Verilmiş Cevaplar


15



2020-05-29 16:41:19 #
Cevap : Dağıtım işlemlerine etki eden faktörlerin başında yine kuruluş yeri gelir (tedarik kaynaklarına yakın yada pazara/tüketicilere yakın). Bunun ardından en uygun dağıtım sistemi modelinin belirlenmesi ve buna ilişkin sistemlerin oluşturulması gelir.


FİZİKSEL DAĞITIMDA KURULUŞ YERİ SEÇİMİ

Fiziksel dağıtım yönünden işletmelerin kuruluş yerini incelediğimizde pazarın büyüklüğünün, mevcut taşıma imkanlarının, taşıma ücretlerinin ve depoların yerinin bilinmesi gerekir. Klasik iktisat teorilerinde yer seçimi dikkate alınmamıştır. İktisatçılar işletmenin yerinin sağlayacağı avantajları ve işletmelerin taşıma maliyetlerindeki farklılığı ya göz önüne almamışlar yada rakip işletmeler için bunların eşit olacağını kabul etmişlerdir (Mucuk, 1989, s.109). Pazarlama ve fiziksel dağıtım faaliyetlerinin mekansal boyutları, dağıtım kanallarının üyesi olan çeşitli kuruluş ve işletmelerin kuruluş yerleri ile ortaya çıkar. "Kuruluş yeri" kararı bir kez verildikten sonra, lojistik yöneticisi, bağlantı servisleri, materyal aktarımı, sipariş işleme vb. gibi diğer lojistik değişkenlerini minimum toplam maliyetle yer ve zaman faydasını maksimum yapmak için ayarlayabilir. Pazarlama ve fiziksel dağıtım yöneticileri ise bu farkları görmek ve hesap etmek zorundadır. İsletme yerinin Ve dağıtım depolarının seçilmesi direkt olarak müşteriye sağlanan hizmetin seviyesi ve fiziksel dağıtım maliyetleri ile yakından ilgilidir. Bu nedenle yöneticiler yer seçiminde çok dikkatli olmalı ve hatta zaman zaman bunda değişiklik yapabilmeyi de düşünmelidir. İyi bir kuruluş yeri seçimi işletmeye üstünlük sağlar. Çünkü mamulü gerekli yere daha kısa zaman ve daha az maliyetle ulaştırma imkanı sağlanmış olur. Fiziksel dağıtım yönünden kuruluş yeri mamullerin akışında hareketi sağlayan önemli noktalardır ve mamullerin tüketim pazarlarına ekonomik olarak ulaşabilmesini kolaylaştırırlar. Bu nedenle kuruluş yerlerinin seçimi çok önemlidir (Halil, Doğan ve Ayhan, 1986, s.58). Pazarlama yada fiziksel dağıtım açısından bu tesislerin yerleri: - Yöre (bölge, genel ticaret alanı, kent, vb.) - Ticaret alanı (kuruluş yeri) - Konum yeri gibi birbirleriyle içice üç grup mekanı içerir. Hatta konum yerindeki fiziksel tesisin iç yerleşim planı bile kuruluş yerinin ayrılmaz bir parçasıdır. Esasen fiziksel dağıtım açısından "değişim kanalı" ele alınan tüm pazar alanına coğrafi olarak dağıtılmış bir dizi sabit noktadan (terminal) oluşur. İşlem kanalı amaçları ile tutarlı olan bu noktaların toplam sayısı, dağılımı, büyüklüğü, malların hareketinden elde edilebilecek maliyet 51 tasarrufları ve müşteriye götürülecek "servis " kalitesi ile doğrudan ilişkilidir. Belirli bir fiziksel dağıtım sisteminin ulaşabileceği etkinliğin derecesi, fabrika, dağıtım depoları ve perakendeci mağazalar ağının fiziksel konumu ile doğrudan doğruya ilgilidir, ancak tüm "değişim" tesislerinin eşgüdümünün sağlanmasıyla bir işletmenin lojistik çabaları başarıya ulaşabilir (Aşıcı ve Tek, 1985, s.58-59). Fiziksel dağıtım sistemiyle üretim ve tüketim arasındaki zaman ve mekan acısından farklılıklar giderilmeye çalışılır. Fiziksel dağıtım siteminin mekan (yer) yönü malların akışında kullanılan tesisler (işletme, depo, kuruluş yeri) şebekesi ile ilgilidir. Kuruluş yeri ile ilgili olarak verilen kararlar oldukça uzun bir süre için işletmeyi belli şartlar altında, belirli bir yerde çalışmak zorunda bırakacaktır. işletmeler işe başladıktan sonra sosyal ve ekonomik şartlardaki değişmeler dolayısı ile önceleri kuruluş yeri için elverişli sayılabilen bir yer, sonradan elverişsiz bir hale gelebilir ve işletmeler rakipleri karşısında zayıf duruma düşer, işletmenin ömrü kısalır. Kuruluş yerinin elverişli olmadığı sonradan anlaşılırsa ve işletmenin ve deponun yeri değiştirilmeye kalkılırsa bu ağır masraflara katlanmayı gerektirir (Cemalcılar, Bayer, Aşkın ve Özalp, 1975, s.45). Bu nedenle kuruluş yeri kararları geri dönülmesi güç kararlardır. Kuruluş yeri kararları bir kez verildikten sonra fiziksel dağıtım yöneticisi, mamulün taşınması, sipariş işlenmesi, işletme ve depolar arası bağlantıların sağlanması gibi fiziksel dağıtım değişkenleri minimum toplam maliyetle yer ve zaman faydasını maksimum yapmak için çalışır. Kuruluş yerinin seçimi için; - Yurt içinde bir bölge seçimi (yöre, kent, ticaret alanı v.b.), - Bölge içinde bir alanı (kuruluş yeri, daha dar bir alan), - Yerleşme alanı içinde yerleşme noktası (konum yeri, bina ve satış yeri) ve - Bina ve satış alanının iç düzeni ve yerleşimini belirlemek gerekir (Aktepe,1988, s.101). Uluslararası pazarlamada ise kuruluş yerinin seçimi “kıtanın ve ülkelerin seçimi gibi " faktörleri içerir. Fiziksel dağıtım yönünden işletmenin kuruluş yerinin analizi pazar, mevcut taşıma imkanlarını, taşıma ücretlerini, fabrikanın ve dağıtım deposunun konumunu, yerini de kapsar ve fiziksel dağıtımın etkinliği fabrika, dağıtım deposu, mağazalar v.b. dağıtım ağının optimal konumuna bağlıdır. İşletmelerin kuruluş yerinin seçiminde rol oynayan etkenler dört gruba ayrılarak incelenebilir. Bunlar: Ekonomik, doğal, sosyo psikolojik, politik faktörlerdir. Bu faktörleri su şekilde gösterebiliriz (Sabuncuoğlu ve Tükol, 1978, s.52).

 

İşletmeler, i- Rekabette üstünlük sağlamak, ekonomik faktörleri göz önüne alarak hammadde kaynağına yönelik kuruluş yeri, yüksek nitelikli işgücüne yönelik, Tüketiciye ve pazara yönelik, ii- Doğal faktörleri göz önüne alan kuruluş yeri:Enerji, yakıt, su, iklim gibi faktörler, iii- Sosyo-psikolojik faktörlere yönelik ve iv- Politik faktörlere yönelik kuruluş yerleri seçerler. Kuruluş yeri ile ilgili önemli olan toplam maliyetleri minimize eden optimal kuruluş yerini seçmektir. Kuruluş yeri kararları genellikle yeni kurulacak tesislerle ilgili çalışmaları kapsamasına rağmen başlıca kuruluş yeri kararları şu gruplarda toplanır: a- İlk kez kurulacak tesisler için kuruluş yeri kararları, b- Devir veya satın alınacak tesisler için kuruluş yeri kararları, c- Büyüme genişleme gibi mevcut tesislere ek tesis kurma kararları ve d- İşi bırakma, değiştirme veya devam gibi mevcut tesisin yerinin yeniden değerlendirilmesi kararları. Fiziksel dağıtımda kuruluş yerleri, işletmelerin uğraştıkları endüstriyel, tarım ve ticari faaliyetlerine göre üretim ve imalat ile ilgili kuruluş yeri veya dağıtım ile ilgili kuruluş yeri şeklinde seçilir. Üretim (imalat) ile ilgili fabrika kuruluş yerleri, özellikle kaynağa dönük olup maliyetleri en düşük yapmaya, dağıtım ile ilgili kuruluş yerleri, ise daha çok tüketicilere dönük olup satışları maksimum yapmaya çalışılan yerler olarak seçilmelidir, üretim ile ilgili fabrika kuruluş yeri seçimi, dağıtım ile ilgili kuruluş yeri 53 seçimi, depo kuruluş yeri seçimi yöntem ve teknikleri arasında önemli farklılıklar mevcuttur, üretim ile ilgili fabrika kuruluş yeri seçimi ile ilgili teknikler belirli yöntemlere aşağı yukarı oturmuş olmasına rağmen, dağıtım ile ilgili kuruluş yeri seçiminde bir çok yöntem mevcuttur (Tek, 1984, s.91-122). Fiziksel dağıtımda kuruluş yeri ile ilgili bilimsel yöntemlere ne kadar iyi uyulursa işletmenin başarı şansı o kadar çok artar.

1- KURULUŞ  YERİNİN  TANIMI

Girişimciler, yeni kuracakları teşebbüslerini, ister devamlı, ister geçici olarak çalışacak olsun, belirli bir yerde ve ekonomik düşüncelerine en uygun şekilde tesis etmek zorunda olduklarından, seçilmesi olası diğer kuruluş yerleri ile karşılaştırıldığında, işletmenin faaliyet konusu ile düşünülen büyüklükteki bir teşebbüs için en uygun olan yeri, kuruluş yeri olarak seçmelidirler.

Girişimci ,  yeni  kurulacak  işletmesi  için  amaçlarına  en iyi  biçimde  yardımcı  olacak  kuruluş  yerini  seçme  eğilimini göstermelidir. İşletmeler  kazançlarını  en  büyükleştirmeye  çalışan  yada  büyükleştirmek  zorunluluğunda  bulunan  birimler olduklarına  göre,  aynı  girdi  daha   çok  çıktı  elde  etme  yollarını  arama  çabası  içinde  olular.(Oktay  Alpugan, İşletme  Ekonomisi  ve  Yönetimi    1997 s.75)

İşletmenin   varlığı ve gelecegi açısından son derece önem taşıyan kuruluş veri için yıllardır çalışmalar yapan uzmanlar, tam ve kesin bir tanım üzerinde birleşemerrıektedirler. Yukarıda sözünü ettiğimiz, ”ekonomik açıdan en uygun yer” şeklinde temelde ortaya çıkan kavram, kuruluş yerinin ana özelliğini belirtmektedir.

Kısaca vermeye çalıştığımız bu bilgilerin de ışığı altında, kuruluş yerini biz şu biçimde tanımlıyoruz.”Bir işletmenin yaşaması ve gelişmesi için zorunlu olan, faaliyette bulunulan işkolunun  gerektirdiği bütün özellikleri bünyesinde taşıyan,en düşük maliyetle en  yüksek karı sağlayabileceği düşünülen hayat  alanıdır.”

Günümüz  ekonomik  koşullarında, girişimciler, “fayda-maliyet-kar” baglamında hareket ederek, kuruluş yeri konusunda daha spesifik düşünmekte ve yatırımlarının çok kısa bir zaman diliminde geri dönmesini beklemektedirler. Bu nedenle genel eğilim, iktisadi faaliyetin   yoğun olduğu bölgelerde çalışmalarda bulunmak istenmesi ve az  gelişmiş bölgelerde  işletme kurmaktan  kaçınmak yönürıdedir.( İlhan  Cemalcılar  ve Diğerleri, İşletmecilik  Bilgisi,1976 s.48)

 

Mal  veya hizmet üretip pazarlayan bütün işletmeler, kurulma aşamalarında gündeme gelerı fizibilite araştırmalarında, faaliyet  kolları ile paralel biçimde, en karlı çalışmalarını  sağlayabilecek, yani en az maliyetle etkin ve verimli çalışıp, maksimum çıktıyı meydana getirebilecek yerlere büyük önem vermelidirler. Bu yerler içinde de en uygun  şartları  taşıyan yer, kuruluş yeri olarak  seçilmelidir.

Sonuç olarak, kuruluş yeri konusundaki yoğun çalışmaları ile dikkat çeken Alfred Weber’in tanımlamasında, ”istihlak alanı”, ”hammadde alanı” ve ”iş alanı” gibi ibarelerin de yer aldıgı kavramı, daha da ileri götürerek, prodüksiyonun  yer bakımından dagılışı veya bir yerde toplanması ile ilgili ekonomik, sosyolojik ve kültürel bütün tezahürleri  kapsadığını belirtmemiz olasıdır. Ekonomik açıdan maksimum seviyede çalışmak gayesinde ki bir işletme için gerekli olon şartların  belki de en önemlisi, iyi seçilmiş  bir  kuruluş  yeridir.

2.KURULUŞ  YERİNİN  ÖNEMİ

Girişimci veya girişimcilerhangi nedenle işletme kurma fikrini benimsemiş olursa olsunlar, bu fikrin gerçekleştirilmesi ve işletmenin kurulması çok yönlü bir sorundur.Kuruluş  çalışmalarında, yer  ile  ilgili  inceleme  ve  araştırmaların kusursuz  bir  şekilde  yapılması,  konu ile alakalı diğer tesislerin aynı merkezde olanlarında kuruluşlarının incelenmesi, konu ile ilgili olarak, çeşitli istatistiklerden yararlanılması ve hatta, anketler yapılrnası, üzerinde titizlikle durulması gereken konuların başında gelmektedir. (Prof.Dr.Halil Can ve Diğerleri, Genel İşletmecilik Bilgileri 1998,s.53)

İşletmenin varligi için büyük bir önem taşıyan kuruluş yeri seçimi aşamasında, olası yerlerin hepsi için girdilerin  miktarını, kalitesini ve rnaliyetini kesin biçirnde gözler önüne seren çalışrnaların da büyük değer taşıdığı belirtilrnektedir.Temel amaç, iktisadi anlamda başarı elde etmek, yani karlı çalışmalar olduğuna göre, mal veya hizmet üretme aşamasında, girdilerin maloluş durumu büyük önem arzetrnektedir. Yerin,tüm  bu girdilerin ve diğer genel giderlerin işletme için en az seviyede olmasını sağlayabilecek bir nitelik taşıması esastır. Yani, genel bir ilke olarak sektör farklılığı gözönüne alınmaksızın, mamul birimi başına en düşük toplam maliyeti sağlayacak yerin, kuruluş yeri olarak düşünülmesi gerekeceği söylenebilir.

 

Yeterli inceleme ve araştırmaların yapılmadan kuruluş yeri seçilmesirıin büyük olumsuzluklar doğuracağı kuşkusuzdur. Zaman zaman gündeme gelen bu konu, özellikle tecrübesiz  iş  sahiplerinin, kuruluş yerinin önemini kavrayamadan, örneğin o iş dalı için hiç de uygun olmayan bir yerde faaliyete geçmeleri ve bir süre sonra da ekonomik darboğazlar neticesinde, büyük zararlarla karşı karşıya kalmaları şeklinde kendini göstermektedir.

Kısaca,”işletmenin faaliyette bulunduğu yer” olarak beliren sözkonusu kavram, belki o an için en uygun yerdir. Fakat sosyal ve iktisadi koşullarda zaman içinde değişen  faktörler, o yeri daha sonradan elverişsiz bir yer haline getirebilir. Bu ise, diğer firmalarla rekabet güçlüğünü, hatta bunalımları beraberinde taşıyan bir durum olarak dikkat çeker. İşletme, böyle bir durumla karşılaştığı takdirde, fazla geç olmadan iktisadi anlamda daha verimli çalışabilecegi başka bir yere aktarılmalıdır. Şüphesiz kurulu bir düzenin herşeyi  ile farklı bir yere taşınması son derece güçtür. Bu güçlüğün  başında da , bunun maliyeti gelmektedir.Maliyetin  yanında, yeni bir çevreye uyum, bazı alışkanlıklardan vazgeçme, personelin yeni yerde uyumunu sağlama gibi birtakım sosyal problemlerle birlikte, çok çeşitli teknik ve ekonomik olumsuzluklar da ortaya çıkabilmekte bu da iş sahibinin yeni önlemler almasını gerektirmektedir.

İşletme için böylesine özelliği olan konu hakkında biraz da kültürden bahsedeceğiz. Müteşebbis açısından, kuruluş yeri seçilirken, bu yerin, tabii olduğu kadar kültürel şartlara da bağlı olacağı kuşkusuz bir gerçektir. Zira, faaliyet alanında ki nüfusun karakteristik özellikleri, kültür düzeyi, beğeni durumu gibi etkenler, başarılı bir işletme yaratmak konusunda gözardı edilemeyecek noktalardır.

Netice itibarı ile, kuruluş yerinin seçimi, her açıdan bir işletmenin yaşaması için son derece önem taşımaktadır. Yanlış verilecek bir kararın telafisi, beraberinde pek çok sorunu da gündeme getirmekte ve iktisadi anlamda olumsuzluklarla kendini göstermektedir.

3.KURULUŞ  YERİNİN SEÇİMİNİ ETKİLEYEN FAKTÖRLER

İşletmeler açısından böylesi önem taşıması dolayısı ile, kuruluş yerinin hangi ölçütler dikkate alınarak belirleneceği. bunların iş kollarına göre dağılım veya çeşitleri gibi konularda değişik ülkelerden değişik araştırmacılar,çok çeşitli görüşler ileri sürmektedirler. Zaman içerisinde.sözkonusu bu görüşlerin bazıları geçerliliğini tamamen yitirirken, bazılarının realitesi tartışılır olma durumuna düşmekte, kimi zaman da, yepyeni görüşler ortaya atılmaktadır.

Kanımızca, bir kavram karmaşasına meydan vermemek ve olayı bütünüyle açıklayabilmek için üzerinde dikkatle durulması gereken konu, kuruluş yerinin belirlenmesi için gerekli faktörlerin, başka bir deyişle göz önüne bulundurulması gerekli etkenlerin, işletmenin çalıştığı işkolunun  özel ihtiyaçlarına dayandırılması lazım geldiğidir. Yani, kuruluş yeri faktörlerinin statik bir biçimde ve her işkolu için aynı olması düşünülmemelidir. Faktörler, yada bazılarının görüşlerine göre etkenler, farklı işlere göre değişkenlik arzedeceklerdir.

Kuruluş yerinin seçimini etkileyen faktörler hem çok  karmaşıktır , hem de birbirleriyle yakından ilgilidir. Belli bir yerde yapılan üretim(veya pazarlama) faaliyetine üstünlük sağlayan(özellikle maliyet üstünlükleri saglayan) herşey kuruluş yeri faktörü olarak nitelendirilebilir.(Yiğit Uygun, Turistik İşletmelerin Kuruluş Yerinin Seçimi Üzerine Bir Araştırma,1990,s.5)

Kuruluş yeri faktörleri genel olarak dört ana bölümde ele alınmaktadırlar.

3.1 Ekonomik  Faktörler

İşletmenin mataryel kaynaklarına uzaklığı dikkatle değerlendirilmelidir. Hammadde,  enerji,  işçilik  v.b.  gibi  faktörler  bu  grupta  ele  alınmaktadırlar.Ulaştırma  olanakları,  arazi  ve  inşaat  maliyetleri,  pazara  yakınlık ,  işgören  sağlama  kolaylıkları,altyapı  ve  hizmetlerin  varlığı.(Cemalcılar s.47)

3.2.Doğal  Faktörler

İklim ve arazinin durumu kuruluş yeri seçimini etkileyebilir.Arazi  yapısı,  yüksekliği,  ısı  farklılıkları,  yerin  deprem  kuşağında  olup olmaması, nemlilik  dercesi, hatta  rüzgar  durumu,  karar verilme  sırasında  etkin  olan  noktalarındandır.( Cemalcılar s.48)

 

 

3.3.Sosyal  Faktörler

Bu  nedenle  çalışanların   arzu ettikleri bir yaşam biçimi çerçevesinde görev yapmaları, hem kendileri, hem de firma açısından sonsuz yararlıdır. Yetkililer, yeri seçerken bu konuyu gözardı etmemelidirler. Konuya ilişkin şekilde, yöneticiler tarafindan  işletmenin beşeri ögesi(personel) ile ilgili olarak, personelin seçimi, işe yerleştirilmesi ve özellikle güçlendirilmesi gibi  temel işlevlerin gereği gibi yerine getirilmesine yardım edecek. psikolojik,  toplumsal ve antropolojik nitelikte bilgiye de ihtiyaç duyulmaktadır.(Cemalcılar s.48)

Ayrıca, gürültü yapacağı. havayı kirleteceği veya suya zarar vereceği gerekçesi ile toplumun direnişi, işletmenin yerinin seçimini etkileyebilir. Toplumun sağlığını, şehirlerin kuruluşunu ve gelişmelerini göz önüne tutarak Devlet ve Belediyeler, işletmenin kuruluş yerlerine ilişkin türlü sınırlayıcı yasalar veya; yönetmelikler koymaktadırlar. Kuruluş yeri seçilirken, bu yasa ve yönetmeliklere uyma zorunluluğu dikkate alınmalıdır.

3.4 Psikolojik. Fizyolojik ve Politik Faktörler

Kuruluş yeri faktörlerinin bölümlenmesinin son aşamasını teşkil eden psikolojik, fizyolojik ve politik faktörler, müteşebbisin kişisel durumunun ve devlet yönetiminde  yer alanların politikalarına ilişkindir. Konuyu örnekleyerek açıklamanın daha dogru bir saptama yapacağı düşüncesindeyiz.

Müteşebbisin, bir ülkenin belirli bir bölgesinde yaşayan insanlara karşı duyduğu yakınlığın da kuruluş yerinin seçiminde rolü olabilir veya müteşebbis, kür yeri, banyo veya plaj kasabası gibi sağlığına yararlı olacak bir yeri kuruluş yeri olarak seçebilir. Devlet de, iktisadi ve sosyal yararlar sağlayacağı düşüncesiyle, işletmelerin belirli yerlerde kurulmasını öngörebilir veya işletmecilik bakımından kurulmaması gereken yerlerde işletmelerde kurulabilir.(Cemalcılar s.48)

Bu  bölümde  son  olarak  şunları  söyleyebiliriz. Kuruluş  yeri  faktörlerinin  çeşitliliği  ne  olursa  olsun,  büyük  çoğunluğu  maliyet  giderlerinin  kapsamında  yer  alırlar.

 

 

4- KURULUŞ YERİ  SEÇİM KRİTERLERİ

Önceden de belirtildiği üzere, günden güne araştırmaları derinleştiren uzmanlar, faktörler konusunda zaman zaman degişik görüşler ileri sürmektedirler. Bununla beraber, ne  kadar farklı görüşler ileri sürülse de, temel olarak pek çok uzmanın üzerinde birleştigi bir takım faktörler de sözkonusudur.

Konu ile ilgili olarak öncelikle üzerinde durulan etkenler, yıllar öncesinde,

a- Pazara yakınlık

b- Gerekli materyallere yakınlık

c- Ulaşım kolaylıkları

d- Su, yakıt ve güç(enerji) gibi genel ve özel servis imkanlarına uygunluk

e- İklim koşulları

şeklinde bir sıralama arzediyordu.(Uygun s.10)

Ne var ki, günün hızla gelişen çalışma ve araştırma olanakları ölçüsünde sürdürülen faaliyetler, koşulları degiştirmiş ve olaya farklı bir bakış açısı getirmiştir. Çalışmamız esnasında, işletmelerin kuruluş yeri seçiminde etkin olan faktörleri, genel ve özel olmak kaydıyla iki aşamada incelemeyl yerinde bulduk.

Çalışmamızın ana temasını oluşturan turizm işletmeleri açısından olaya yaklaştığımızda, sözkonusu faktörlerin kimi büyük önem taşırken, kimileri de pek dikkate alınmazlar. Öte yandan, turizm sektörünün kendine has özelliklerinden kaynaklanan bir takım degişik faktörler de gündeme gelrnektedir.İlerleyen bölümlerde bu hususlar ayrıntısı ile incelenecektir.

4.1 Genel Kuruluş Yeri Faktörleri

Önceden sözü edilen düşünceler çerçevesinde, girişirncinin teşebbüsünü meydana getirmek çabasında, öncelikle dikkate aldıgı sekiz temel başlıktan oluşan genel kuruluş yeri faktörleri şu biçimde sıralanmaktadırlar.

4.1.1.Hammadde

Üretimin  temel  taşlarından  biri  olması  nedeni  ile  hammadde imkanları,kurucu tarafından dikkatle üzerinde durulan bir konu olarak belirir. Ulaşıirma olanaklarının az  ve masraflarının çok olduğu  bir madde sözkonusu olduğunda, bunun çıkarıldığı ya da yetiştirildiği yerde işlenmesi gereği ortaya çıkar. Bu  durumda,kayncığında  kurulan işletmelerde temel hammaddedir. Örneğin sebze. meyve ve balık konserve fabrikaları   bu grupta yer alırlar.

Hammadde ile ulaşım etmenleri karşılıklı önem arzediyorlarsa, bu etmenlerini ortak ele alınıp değerlendirilmesi yaklaşımı ile uzlaştırıcı bir çözüm sağlayan yöre kuruluş yeri seçilmelidir.

Hammadde faktörünü incelerken, son olarak bir konu üzerinde daha duracağız. !şletmeler için hammadde kadar önem taşıyan başka bir faktörde işgücüdür. Yine ileride geniş olarak  yer vereceğimiz bu konu, özellikle kalifiye, usta işçilik sözkonusu oldugunda, buna gereksinim duyan işletmeleri kendisine çeker. Böyle bir durumda kalan müteşebbüs, işletmesini hammaddeye yakın yerde mi yoksa işgücüne yakin  yerde mi kuracaktır? Bu ikilemin çöziimlenmesi şu şekilde olabilir: Hammadde kaynaklarinda kurulan işletmeler, hammaddeyi  yarı mamul hale getirip işe yaramaz artıklarından kurtarırlar. Bu yarı mamul maddeler de işçiliğe veya pazara göre kuruluş yerine yönelen işletmelere biraz daha kolaylıkla taşınabilirler. Kısacası, özellikle imalat endüstrisinde önem taşıyan bu faktör, yan unsurları ile birlikte, girişimci için genelde ilk önce dikkate alınmaktadır.(Can s.69)

4.1.3 Pazar

Perakende ve toptan mal üreten işletmelerle, hizmet işletmelerinde kuruluş yeri,genel olarak pazara yakın bölgelerde belirlenir. Zaman zaman işletmeler ulusal pazarda faaliyet gösterirler ki; bu durum onların ürünlerini ülkenin her yanına kolaylıkla dağıtabilecekleri bir bölgede kurulmalarını gerekli kılar.

Pazar faktörünün özelliği, işletme ister büyük, ister orta yada küçük olsun fonksiyonlari açısından tümünü yakından ilgilendirmesidir.

Şunu belirtmek gerekir ki, çabuk bozulabilen mallar üreten kuruluşlar ile, ürünlerinin ebadı nedeniyle taşıma masrafları çok olan(ambalaj sanayi) kuruluşlar muhakkak tüketim pazarlarının içinde kurulmalıdırlar.

Ayrıca, mala bağlı bir hizmet sözkonusu ise, tamir ve bakım için malın yapıldığı yere gönderilmesi gerekiyorsa, pazara yakınlık zorunlu olur.

Bazı işletmeler, pazara uzak yörelerde kurulduklarından sipariş ettikleri ürünleri, zamanında olması gereken yere ulaştıramaz kaygısı içindeki müşterilerinin, başka işletmelere  yönelmelerine engel olmak amacıyla, söz konusu pazar yerlerinde  büyük  depolar  oluştururlar.

4.1.4 Enerji,Yakıt Yeterliliği ve Su

Ucuz enerji ve yakıt kaynaklarına yakınlık da, işletmeleri yer konusunda yakından ilgilendirir. Örneğin, alüminyum, kağıt, elektronik v.b. işletmeler, kömür, su, petrol, doğal gaz gibi maddelere, çok kullandıkları için diğerlerine göre daha fazla ihtiyaç duyarlar. Bu sebeple kuruluş yerini bunlara yakın bölgelerde seçmeleri akıllıca olur.

Yer seçimindeki önemli etkenlerden biri de, su kaynaklarıdır. Ülkemizde henüz fazla üzerinde durulmayan bu husus, gerçekte bir çok işkolu için vazgeçilmezdir ve iyi araştırılmalıdır

Örneğin;kuruluş yeri olarak seçilecek yörede suyun kimyasal bileşimi nasıldır? Miktar açısından tahmini ne kadar bir süre yetecektir?

Isı durumu nasıldır? Sertlik derecesi nedir? Bu tip fiziksel özellikler, firma için yeterince elverişli değilse, faaliyet amacı ile uygun hale getirilmesi için ne gibi işlem ve harcamaların yapılması gerektiği de saptanmalıdır.

4.1.5 İşgücü

Kuşkusuz bir işletmenin işgücü olmadan faaliyette  bulunması düşünülemez. Emek yoğun sanayi kollarında çalışmalarda  bulunan işletmelerde,özellikle önem taşıyan bu konu, daha  ziyade işçi  ücretlerinin düşük oldugu ve bilhassa kalifiye işçinin sayıca fazla oldugu bölgelerin tercih edilmesi şeklinde ortaya çıkmaktadır.

Kurucu öncelikle işi kurmayı düşündügü bölgede bulunan diger işletmelerdeki işçi  sayı ve kalitesini araştırır. Daha sonra, işsizlerin sayısı ve bunların özellikleri hakkında bilgi sahibi olur. Bunun çeşitli yolları vardır.Öncelikle, İş ve İşçi Bulma Kurumu ile temasa geçilir. Sonra yöre ile ilişkin istatistiksel bilgiler incelenir, hatta konu ile ilgili çeşitli anketlere başvurulabilir.

Böylelikle, işgücü miktarı ve kalitesini belirleyen kurucu, bunun maliyeti ile karşı karşıya kalır. Günümüzde genel kanı, ucuz işçilikten yanadır.

İşgücünün zamanında hazır olması da lazımdır. Mevsimlik çalışan işletmelerde zaman zaman bu problem görülmektedir. Ana konumuz olan turizm işletmelerinde özellikle gündeme gelen konu, belli zamanlarda işgücüne olan talebe yoğunlaştırır ki, seçiminde mevsimlik işgücü arzının oldugu yerleri dikkate almaları sonucunu doğurmaktadır.

Büyük şehirler ve çevreleri, işgücünü ön planda tutan emek yoğun işletmelerin vazgeçemeyecegi alanlardır. Bilgi ve yetenek  açısından üstün, kalifiye  işçilerin bulunması kolaylığının yanı  sıra, buralarda çalışanlarin iş kolu ile ilgili bir , eğitime tabi tutulmaları, kurs ve benzeri çalışmalara katılmaları , da, gerektiğinde diğer yerlere oranla daha kolaydır. Ancak,  burada şunu da belirtmek gerekir ki.

kuruluş aşamasindaki işletmeler genel olarak maliyetini düşünerek bu çabalar içine girmeye fazla rağbet etmezler.

Orta büyüklükteki işletmeler, çoğunlukla büyük kent ve civarlarını kuruluş yeri olarak seçerken, büyük işletmeler daha ziyade kentten uzakta, geniş ve ucuz arazileri seçmektedirler. Çünkü buralarda, ileriki yıllarda oluşabilecek genişlemeye, çalışanlar için lojmanlar ve çeşitli sosyal tesisler kurmaya imkan sağlayan yerler bahis konusudur.

Bir  başka  konu, uzmanlaşmış  işgücüne  ihtiyaç  duyulduğu  alanlardır.Doğaldırki  turizm  işletmelrinde  görev alacak personelin de son derece uzmanlaşmış olması beklenir. Sektördeki problemlerin başında gelmekte olan bu husus, günümüzde hemen tüm ülkelerde bununla ilgili egitim çalışmalarına hız verilmesini gerekli kılmıştır.

İşçinin prodüktivitesi de işletmelerin başarıları bakımından çok önemlidir. Önceden değindiğimiz ucuz emek elde etmek çabası ile yakından ilgili olan bu konu, kuruluşlar için adeta hayati değer taşımaktadır.(Can s.70)

4.1.6 İklim

 

Pek çok araştırmacı tarafından iklimsel özelliklerin işletme çalışanları üzerinde önemli etkileri olduğu söylenmektedir. Çalışanların iş yeteneklerine ve buna bağlı olarak verimliliğe olumsuz yönde tesir edecek yerlerin seçilmemesi gerektiği bir gerçektir.

Sıcaklık-soğukluk, yağış-nemlilik, rüzgar veya kuraklık gibi doğal elemanlardan oluşan iklim etmeni bir yandan işletmenin çalışmalarını doğrudan etkilerken, örneğin, üretilen mamulun bozulması, turistik işletmenin yetersiz talep nedeniyle atıl kalması gibi, biryandanda birçok işletmeyi dolaylı yoldan etkileyebilir. Örneğin, işletme çalışanları sağlığını bozma, yetenek ve verimliliklerini azaltma veya arç ve gereçlerin sık sık arızalanmasına neden olma gibi(Can s.72)

4.1.7 Taşıma

Bu etken, diğerlerine oranla daha genel bir özellik taşıması ile ilgi çekmektedir.  Günümüz şartlarında hızla iyileşme gösteren ulaştırma imkanlarına rağmen, yine de kurucular, özellikle zorunlu bir hammaddenin çokça kullanıldığı işletmelerini, taşıma giderlerin dikkate alarak,kaynağa yakın yerlerde kurmaktadırlar. Önceden sözünü ettiğimiz ”hammadde” faktörü ile de paralellik arzeden ”taşıma ve ulaştırma olanakları” faktörü içinde, bilhassa hammaddenin işletmeye getirilrrıesi ile birlikte, mamulün pazara taşınması da önem taşımaktadır. Dolayısı ile ”pazar” faktörü ile de bir paralellik arzeder.

Nakliye masrafları, iş sahibini düşündürmesinin anında, bunu oluşturan, malın ağırlığı, katedilecek mesafe , işin  takibi yolun çeşidi ve kullanılacak aracın durumu gibi içerikleri de, çeşitli risk faktörleri ile beraber göz önünde bulundurulmalı.

Neticede , incelemeye çalıştığımız kuruluş yeri faktörleri içinde, işletmelerin pek çoğunun ”taşıma ve ulaştırma olanakları” faktörünün olumlu olumsuz etkilerini dikkate alarak ve diğer faktörlere kıyasla buna çok daha fazla önem vererek kuruluş yerini belirlediklerini söylememiz mümkündür.

4.1.8 Diğer Faktörler

Buraya kadar bahsetmeye çalıştığımız etkenlerin dışında, kurucuların üzerinde durdukları, ancak daha az önem taşıyan bazı noktaları da,açıklığa kavuşturmakta yarar olduğu kanısındayız.

İlkin söz edilmesi gereken, bölgedeki vergi ve benzer teşvik önlemlerinden (yatırım indirimi , ihracatta vergi iadesi, ucuz krediler v.b.) yararlanma olanaklarıdır. Çünkü, hiçbir iş sahibi tesisini(eğer bölgeden bölgeye farklılık gösteriyorsa) vergi diliminin yüksek olduğu yörede kurmak istemez. Yine oradaki kamu yöneticilerinin, bu tür işletmelere olan yaklaşımları, etkileri ve yardımları da dikkate alınır.

Bir diğer faktör arazi seçimi ve inşaat masrafları ile ilişkindir. Maliyeti yüksek bir arazi ve tesis hiç bir cazip yanı olmadığından, kurucu öncelikle elverişli arazi ve binaların, uygun inşaat  bedellerinin olduğu yörelere kaymaktadır.

4.2 Özel Kuruluş Yeri Faktörleri

Bu bölümde bazı iş sahipleri tarafından kuracakları işletmelerin çapı ne olursa olsun (orta ve küçükler için daha önemli)genelde uyum gösterilen faktörler, bütünü konusunda fazla ayrıntıya girmeden bilgi vermeye çalışacağız.

Öncelikle müteşebbisler seçecekleri yer konusunda, o yerin bulunduğu toplumla ilgili olarak bazı özel etkenleri tanımak istemektedirler. Mesela, bölgedeki işletmeler arasındaki komşuluk ilişkileri, bununla beraber olarak rekebet ortamı nasıl bir biçim arzediyordur? Aletlerle ilgili kiralık mekanlar bulunma kolaylıkları, bunların mali yönleri ve süreklilikleri nasıldır? Yada, bir alışveriş merkezi içinde yer seçimini avantaj ve dezavantajları neler olabilir?

Bu gibi konularda gerekli araştırmaların yapılması, çoğu zaman ilk adım olarak nitelenir. Yer seçiminde üç önemli unsurdan söz edilmektedir. Bunlar;

a-Bölgeyi ve şehri seçmek

b-Şehirde bir alan seçmek

c-Belirli bir mahal seçmek

Araştırmacılar, bölge ve şehir seçimi konusundaki görüşleri doğrultusunda, önce “şehir pazarının veya ticaret bölgesinin boyutu nedir?” sorusuna yanıt aranmaktadır. İşletmenin varlığı ve sürekliliğinin uzun müddet kalıcı olması yolundaki temel taşlardan olan bu kavramlardan sonra, bölge nüfusunun karakteri ve oranı düşünülür. Bu durum, zevk ve tercih bağlamının kişinin özellikleri doğrultusunda büyük farklılıklar gösterebilmesi, bunun pazarlama aşamasındaki işletme için ehemmiyetinin dikkate alındığı bir nokta olarak değer taşır.

6- Kuruluş Yeri Seçim Yöntemleri

Kuruluş yerinin seçiminde kullanılan yöntemler, günün gelişen koşulları göz önüne alındığında hızla çoğalmaktadır. Özellikle, yüksek matematiğin kullanıldığı tekniklerin hızla iyileştirilmesi ve epey değişkeni birlikte manipüle eden bilgisayarların geliştirilmesi, buna önayak olmaktadır.

Temel olarak bakıldığında,kuruluş yeri belirleme aşamasında şu yöntemler en önemlileri olarak dikkat çeker(İsmet Mucuk, Modern işletmecilik 1999,s.115)

a- Karşılaştırmalı Yöntemler

b- Ulaştırma Modeli

c- Doğrusal (lineer) Programlama Modeli

d- Karma Tamsayılı Programlama Modeli

Söz konusu yöntemler içinde, ulaştırma, doğrusal programlama ve karma tamsayılı programlama, yöntem araştırması da denen, kantitatif teknikler seti içinde yer alan matematiksel programlama usullerinin, işletme konusunda pek çok meselenin çözümünde kullanılan özel şekilleridir.

En uygun kuruluş yerinin seçimi, ölçülebilir maliyet unsurları ile uzun vadeli ve görünmeyen maliyet unsurlarının toplamını minimum kılan çözüm şeklinde yatmaktadır.  Bunların önde gelenleri, “faktör karşılaştırma veya puanlama” yöntemi, “maliyet karşılaştırma” yöntemi ve “karlılıkları karşılaştırma” yöntemidir.

6.1.Faktör Karşılaştırma veya Puanlama Yöntemi

Bu sistemin uygulanmasında iki farklı yol vardır. Birinci yol, yarı kantitaftif olması ile pek çok değişkeni aynı anda tabi tutarak, yalnız kuruluş yeri seçiminde değil pek çok işletme faaliyetinde karar aracı olarak kullanılmaktadır.

Öte yandan, değişkenlerin kalitatif olması da önem taşımaz. Çünkü, böyle olduğunda, değişkenler bazı ölçekleme usulleri ile ölçülebilir hale getirilip değerlendirilebilir. Böylelikle, kuruluş yeri seçiminde geçerli kantitatif ve kalitatif özelliklerin topluca değerlendirilerek bir seçim yapılması kolaylaşır.

Sistemden söz ederken şu aşamaları da belirtmek gerekir. Faktör karşılaştırma veya puanlama yönteminin birinci yolunda, ilkin kuruluş yeri özellikleri bir liste halinde tespit edilir. Daha sonra, faktörlerin çeşitli yoğunluk dereceleri için bir sıralama yapılır. Bu dereceler ölçüsünde de her faktörün değişik yerler için derecesi belirlenir. Sonraki aşamada, bütün kuruluş yeri faktörlerine, alınacak karar içindeki önem derecelerine göre ağırlık verilir. Üçüncü ve son aşamada ise, her kuruluş yeri ile ilgili çeşitli faktörlerin derece sayısı ile sabit tartı sayısının çarpılmak suretiyle, tartılı değerleri bulunarak tablo düzenlenir. Her yer için tartılı değerler toplanır ve en yüksek toplam değere sabit aday, kuruluş yeri olarak belirlenir.

Sistemin birinci yolundan bu şekilde söz ettikten sonra, ikinci yolu hakkında da şunlar söylenebilir:

Öncelikle, burada her kuruluş yeri faktörüne, alınacak karar içindeki önemine göre tartı veya ağırlık verilir. Daha sonra, her faktörün tartısını tam puan derecesi olarak kabul edip, aday kuruluş yerlerinde, o faktör için ayrı ayrı puan verme yoluna gidilir. En önemli aşama olan son aşamada ise, her faktörün puan derecesi ile her aday yerdeki ile her aday yerdeki puan çarpılıp ağırlıklı puan bulunur. Tablo düzenlenip en yüksek toplam ağırlıklı puana sahip olan aday yer, kuruluş yeri olarak seçilir.

Her iki yolda, bu faktörleri ağırlıklı değerlerle karşılaştırmaya dayalıdır. Aralarındaki en önemli fark, birinci yolda toplam 100’e ulaşan oransal bir önem derecesi belirlenmesi ve yoğunluk derecesinin 0-5 arası ölçeğe göre her yer için ayrı saptanmasıdır. Diğer yolda ise, 0-20 arasında bir ölçeğe göre önem derecesi belirlenir. Toplamların 100 olmadığı bu durumda , her faktörün her kuruluş yerinde genel olarak belirlenen önem derecesini tam puan kabul ederek, onun üzerinden puan verilir.

Yönetimin derecelemesinde ve puanlamasında sübjektifliğin fazla oluşu, sakıncalı olarak kabul edilmektedir. Yararlı tarafı ise, basit ve uygulanabilir olmasıdır.

6.2 Maliyetleri Karsılaştırma Yöntemi

Söz konusu sistemde de, iki farklı yolun takip edilmesi mümkündür. Birinci yolda, çeşitli aday kuruluş yerlerinden “en düşük birim üretim maliyetine” sahip olacağı tahmin edilen yer, en uygun kuruluş yeri olarak belirlenir.

Birinci yolun en büyük güçlüğü, geçerli bir hesaplama yapabilmek için, aday kuruluş yerlerinde aynı mamulün üreten bir işletmenin varlığına ihtiyaç duyulmasıdır. Çünkü, maliyetlerin önceden somut biçimde tahmini son derece güçtür. Birim maliyetlerin hesaplanmasında, maliyet muhasebesinde kullanılan  tahmini ve standart maliyet hesaplama usullerinden yararlanılır. Bu da maliyet karşılaştırmaya dayandığından, başka firmaları gerektirir.

Maliyet karşılaştırma yönteminin ikinci uygulanışı da toplam maliyetlerin ağırlıklı miktarları ile karşılaştırılmasına yöneliktir. Şöyle ki, çeşitli kuruluş yerleri için belli başlı faktörlere faaliyet giderlerindeki tahmini payları ölçüsünde oransal bir ağırlık verilir. Sonrasında da  A, B, C, D, gibi aday kuruluş yerlerinin her birin de kuruluş yeri faktörleri için minimum ve maksimum maliyet tahminleri yapılır. Faktörler için belirlenen katsayı(ağırlık) aday kuruluş yerleri için her faktörün minimum ve maksimum maliyetleri için çarpılır. Bu şekilde, her farklı yer için saptanan ağırlıklı maliyetler minimum ve maksimum olmak üzere toplanır. Bunun sonucunda, en düşük toplam maliyet veren yer, kuruluş yeri olarak seçilir.

 

 

6.3 Karlılıkları Karşılaştırma Yöntemi

Müteşebbisler, kuruluş yeri seçiminde, maliyet unsurunun yanı sıra karlılığa da dikkate almaktadırlar.

Karlılıkları karşılaştırma yönteminde, en önemli sakınca, maliyet ve özellikle satış gelirlerinin isabetli şekilde tahmin etmenin zorluğunda yatmaktadır. Özellikle,  istikrarsız dönemlerde karlılığa aday yerlere göre belirlemek, hemen hemen olanaksız hale gelir. Gerçekte bu tür piyasa krizlerinin olduğu dönemlerde bütün yöntemler yetersiz kalmaktadır. Böyle durumlarda, matematiksel programlama teknikleri tercih edilmektedir.

Organize sanayi bölgeleri, kurucular tarafından üç türlü olabilir. Bunları bir sıralamaya tabi tuttuğumuzda,

a-Merkezi devlet ve mahalli devlet organları veya ticaret odası, sanayi odası gibi belirli kamu görevleri verilmiş, kar amaçsız kuruluşlarca,

b-Özel ve kamu kuruluşlarınca müştereken,

c-Özel  yatırımcılar ve arsa sahiplerince kar amacıyla,

kurulmuş bölgeler biçiminde yer alırlar. Ancak günümüzde, bunların içinde en yaygın olanı, birinci türdür.

7- OPTİMAL KURULUŞ YERİ

Kuruluş yeri belirleme aşamasında son olarak değineceğimiz optimal (en uygun) yer hususunda, uzmanların fikir birliği içinde oldukları üç etkinlik ölçütü verimlilik, iktisadilik ve karlılıktır. Bu üç ölçüt ile incelemelerin sonucu olarak en uygun yer seçilmektedir.

a-Verimlilik

İşletmenin üretim miktarındaki verimlilik materyal ve işgücünün verimiyle doğru orantılıdır. Az maliyetle çok iş prensibi içindeki girişimci, iş gücü ile materyal konusundaki prodüktivitenin yanı sıra teknik olanaklara da önem vermektedir.

En basit tanımıyla verimlilik, elde edilen toplam fiziksel gelirin(üretim sonucu,çıktı) kullanılan fiziksel gidere(girdi,üretim öğeleri) oranıdır.(Alpugan s.13)

b-İktisadilik

Bir birim malın üretimi için gerekli maliyet düzeyi ile ilgili bir kavramdır ve bunun en ucuz maliyetle gerçekleştirilmesini temel alır.(Cemalcılar s.61)

Maliyet kavramı miktarı belli bir noktaya dek artma eğilimi gösterdiğinde, gittikçe azalır.Kurucunun mutlaka göz önüne aldığı bu durum, aynı işkolunda, değişik yerlerde de farklılıklar arz edebilir. Yer ile bağlantılı olarak, üretim faktörlerinin fiyatlarının, kalite ve miktarlarının faklılığı bunu sağlar.(Cemalcılar s.48)

c-Karlılık

Kurucu işletmesini faaliyete geçirirken,  şüphesiz kar elde etmek ister yani yatırımının belli bir dönem sonunda artı değer taşıması amacını güder. Bunu önceden  tahmin etmenin çok zor olmasının yanı sıra işletme açısından diğerlerine göre daha karlı gözüken yerlerin seçilmesi yerinde olur. Karlılığı belirleyen elemanlardan sermayenin miktarını da, maliyetler, gelirler ve faiz oranlarındaki değişmeler sağlar.

Rantabilite yada karlılık sermayenin getiri(kazanç) oranını açıklayan bir kavramdır daha basit bir ifadeyle kazanç ile sermaye arasındaki ilişkiyi ifade eden karlılık, elde edilen kazancın bu kazancı sağlamak için kullanılan sermayeye oranıdır.(Alpugan s.19)

 

 

 

 

 

TURİZM  İŞLETMELERİNDE KURULUŞ  FAALİYETLERİ  VE

YER  SEÇİMİ  İLE  İLGİLİ  ETKENLER

1-KURULUŞ YERİNİN TURİZM  İŞLETMELERİ AÇISINDAN  ANLAMI

Çalışmamızın  başlarındada  vurgulandığı  üzere, kuruluş yeri  kavramı,  faaliyet  konusu  ne  olursa  olsun,  küçük-büyük tüm  işletmeler  için  son  derece  önem  taşımaktadır. Olaya  turizm  işletmeleri  açısından  bakıldığında  ise,  endüstri  işletmelerinden  oldukça  farklı  bir  durum  karşımıza  çıkmaktadır. Örneğin, sanayi  işletmelerinde  kuruluş  yerinin  hammadde  ve  enerji  kaynaklarına  mutlak  yakın  olması  beklenirken,  turizm  işletmeleri  için  bu  kıstas  pek  fazla  önem  taşımaz. Yakın  olunması  gereken  temel  unsur  pazardır.

Gerçekten  de,  yatırımın  pazar  unsurunu  odak  nokta  kabul  ederek  hareketlendirilmesi,  konaklama,  yeme-içme,  eğlence  ve  diğer  hizmet  dallarındaki  turizm  işletmeleri  için,  şüphesiz  büyük  değer  taşır.  Ancak,  yatırımın  pazar  unsuru  ile  paralel gelişerek,  kuruluşun  sağlanmasının  yanında,  yeterli  personeli  yetiştirmeden,  yeterli  altyapıları  tamamlamadan,  ulaşım  ağı  kumadan,  gerekli  tanıtım  ve  pazarlama  faaliyetleri  olmadan,  yapılanları  yönlendirecek  ve  işletebilecek  kadroları  kurmadan, devletin  gerekli  desteği  olmadan başarılı  olmanın  da   olanağı  yoktur.( Turgay Kıran, Turizm ve Sorunları, Turizm Dergisi, sayı3, 1990, s.19)

Ne  yazık  ki,  turizm  işletmeleri  için  kuruluş  yeri  seçimi  ve  etkenleri  ile  ilgili  olarak  yapılan  çalışmalar,  olması  gerekenden  çok  geç  başlamış,  hatta  böylesine  önemli  bir  husus Batı  ülkelerinde  de  gözden  kaçmıştır.  Bu  alanda  yapılan  çalışma  sayısının  az  ve  geçmişlerinin  çok  yakın  olması,  eldeki  donelerin  sayısı  ile  niteliklerinin,  arzu  edilen  seviyede  olmaması  sonucunu  doğurmuştur.

Turizm  işletmelerindeki  kuruluş  yeri  seçimi  ile  ilgili  çalışmalar,  gayet  doğaldır  ki;  sektörün  can  damarı  niteliğindeki  konaklama  tesisleri  üzerinde  yoğunlaşmaktadır.  Bizde, bu

çalışmada  sözkonusu  hususa  paralel  hareket  etmeyi  uygun  gördük.

Ülkemizde  de,  özellikle  otelcilik  işletmeleri ile  ilgili  olarak,  kuruluş  yeri  araştırmaları,  son  derece  yetersizdir. Bu  sebeple, rantabl  çalışmanın  imkansız  olduğu  yörelerde, bilinçsizce  hizmete  açılan tesisler  mevcuttur. Çalışmamızın ilerleyen  kısımlarında buna  benzer  noktalarada  dikkat çekilecektir.

Özetle  kuruluş  yeri  kavramı, girişimci  açısından rantabl  çalışmak için  büyük  önem  taşır. Bunun  yanı sıra,  iktisadilik  ve  verimlilik  vasıflarının  da  varolduğu  bir  yer  ideal  olacaktır.

Diğer  işletmelerde  de  gündeme  gelen  bu  konuların  ışığı  altında,  turizm  işletmelerinde kuruluş  yeri  dendiğinde,  “konaklama,  yeme, içme,  eğlence gibi, sektörün  temel  fonksiyon ve  aktivitelerinin ve  bunlarla  ilişkili iktisadi  faaliyetlerin gerçekleştirilmesine  olanak  tanıyan, her  bakımdan  en  uygun  yer”  anlaşılmalıdır.

2- TURİZM  İŞLETMELRİNDE KURULUŞ  YERİNİN  ÖNEMİ

Turizm  işletmeleri, hedefleri gelir  elde  etmeye  yönelik,  temelde  ekonomik  birer  oluşumdurlar. Bu  nedenle,  sermayenin,  zaman  ve  emeğin  harcanmasının  karşılğında,  kazanç  beklentisi  son  derece  doğaldır. Aksi  halde,  girişimci  zararla  karşılaşır.

Özellikle  konaklama  işletmelerinde, yatırımın  yeri  ve  şekli  ile  beraber  inşaat,  dekorasyon  ve  diğer  faktörler  de  gündeme  gelmektedir.

Sektörün  temel  hedefi  pazar  olduğuna  göre,  hitap  edilecek  kitlenin uygun  bulması  muhtemel bir yerde, uygun  vasıfta  inşa  edilecek bie  tesis, beklenen  doluluk oranında  çalışacak  ve  turizme  hizmetinin  yanı sıra,  ekonomik  girdi  elde  edilecektir. Bu  sebeple  kuruluş  yeri, turizmde  apayrı  bir  öneme  sahiptir.

Turizm  sektörü  projelerini, diğer  sektör  projelerinden ayıran  en  belirgin  özelliklerden  biri, yatırımın  yerel  koşullara  olan  duyarlılığıdır. Gerek  yatırımın  içinde  yer  alacağı doğal  koşullar, gerekse  bu  doğa  bütünlüğünde insan  eliyle  gerçekleşme durumu olan  yapıların estetik  kalitesi, projenin  çevre ile  olan  ilişkileri, yer seçiminden  başlayarak altyapı, üstyapı ve  çevre düzenlemesi ile  son  bulan bir  süreci  kapsamaktadır.( Nusret Kahraman, Turizm Yatırım Projeleri, 1986, s.19)

Bu  hususla  ilgili  olarak,  özellikle son  yıllarda,  Batılı ülkeler  tarafından  da  geçerliliği  kabul  edilmiş bir  olgudan  söz  etmek  gereklidir.

Yapılacak  tesisin çevre  ile  uyumu, yatırımın yeri  konusunda, doğrudan ilişkili bir  ilke  olarak kabul  edilmektedir. Burada  en  önemli  hadise, tesisin  çevre  ile  bağlantısının sağlanması ve yöre halkı ile  olan  ilişkilerdir. Çünkü, personel ihtiyacının belki  de  önemli bir  bölümü oradan temin edilecektir. Bu konuda görüş bildiren turizmde yetişmiş ve tecrübe sahibi olmuş çevreler, özellikle  de seyahat acenteleri gibi kuruluşlar, turizm hazırlığı için,  çevre ile  bağlantılı olarak altyapı,  eleman  yetiştirilmesi  ve  pazarlama  gibi üç  faktöre  dikkat  çekmektedirler. İnşaatı  yeni  biten  otellerin  su, kanalizasyon ve  telefon bağlantıları,  kalifiye  personel  ihtiyacı  ve  satış  kanalları  sıkıntısı,  onları  bu  inanca  ulaştırmıştır.

Söz konusu  görüşü  bir  adım daha ileri  götürerek,  turistik  çekim  açısından  bölge  ve  tesisin  bulunduğu  yerin  değerlendirilmesi  aşamasında, bazı  kıstaslara dikkat  çekmek  mümkündür. İleride  göreceğimiz  turizm  işletmelerinde kuruluş  yeri  faktörlerinin  de  temelini  teşkil  eden  bu  kıstaslar,  her şeyinden  önce  yatırımcının  yatırım  konusunda  göz önüne  alması  gereken  değişmez  kriterlerdir.

Kuruluş  yeri  seçiminde,  tarihi  ve  arkeolojik değerler  ile  bitki  örtüsü,  zemin  durumu,  su  gibi  doğal  veriler,  öncelikle incelenmelidir. Bununla  birlikte,  yörenin  kalkınma  hızı, ziyarete  gelecek  turistlere  karşı  nasıl  bir  tepki  gösterileceği,  sağlık koşulları,  kültür  seviyesi,  temizlik  kurallarına uyum,  nüfusun yapısı, yöresel  ekonomik  ve  sosyal  yapı  gibi  etkenler  üzerinde  de  dikkatle  durulmalıdır.

Yerleşim  merkezinin  sosyal  ve  iktisadi  özelliklerinin  incelenmesi  sonrasında  ise,  yapılacak  iş,  tesisin  kurulacağı  yerin  altyapı  ve  ulaşım  olanaklarının (elektrik,  içme  ve  kullanma  suyu,  kanalizasyon, haberleşme, yakıt, kara, hava ve  deniz yollarının  durumu),  tesisin hizmeti  sırasında gereksinim duyacağı maddi girdilerin(et, sebze, meyve, balık v.b.) ile  nitelikli ve  niteliksiz personel temininin araştırılmasıdır.(Kahraman, s.20)

Artık  turistler, eğlenmek yada dinlenmek amacıyla olsun gezilerinde konakladıkları yerlerde rahat etmeyi ilk faktör  olarak  göz önüne almaktadırlar. Hemen hemen tüm Batı’lıların üzerinde önemle durduğu husus, tesis yetkililerini, yer  ve  çalışanlarla ilgili  olarak  geniş kapsamlı önlemler almaya itmiştir. Özellikle  personel açısından zaman zaman  sıkıntılar yaşayan konaklama tesisleri, turistleri memnun  edecek kapasitede personel bulma eğilimini,  kuruluş yeri  seçerken dikkate  değer bulmaktadırlar. Bir  konaklama tesisinde, eylemleri ikiye ayırmamız mümkündür.

1-Müşterilerin yaptıkları eylemler

2-Hizmet edenlerin yaptıkları eylemler

-ön büro personeli eylemleri

-hizmet ve servis eylemleri

İşte burada, müşterilerin taleplerine, yerinde, zamanında, uygun biçimde karşılık verilmesi, hem hizmet, hem de servis eylemlerinin eksiksiz biçimde yerine getirilmesi, bir turistin aradığı, tatili boyunca huzurunu kaçırmayacak konaklama tesisindeki temel unsurlardan belki de en önemlisidir.

 

Konfor zaman zaman ön planda yer alır. Ancak bu kıstas, personel kalitesi kadar kesin değildir. Örneğin; son yıllarda çok lüks otellerin yanı sıra pansiyon  kategorisindeki  konaklama birimlerinde de çok sayıda turist ağırlanmıştır.Arzu edilen artış kadar olmasa bile bu durum, bazı ziyaretçilerin, tatillerinde, çok lüksten  kaçındıklarını ve daha samimi bir ortamı tercih ettiklerinin kanıtıdır.

 

Ülkemizde de gelişme döneminde olan tatil evleri ya da genel bir deyimle pansiyon kategorisine giren konutlar, şekil ve nitelik bakımından çok çeşitlidirler.Gerçekten de sazdan yahut basit biçimde tahtadan yapılan kulübe tipindeki bungalowlar, dağ evleri “caban”lar, “chalet”ler, eski çiftlik veya köy evleri yanında tamamen tatiller için inşa edilmiş “villa” tipi bahçeli evler ya  da giderek çok daha yaygın bir hale gelen ve kırsal alanda, şehirsel yaşamın sürdürülmesine yardımcı  olan “apartman”  tipi büyük blok binaların hepsi, “tatil evi” kategorisine girmektedir.

Sonuç olarak, yerli veya yabancı turistlerin, amaçları ne olursa olsun, ülke içinde yahut dışında yapacakları tatillerde eksiksiz servis istemeleri, rahat ve huzurlu olmaları gerçeği kaçınılmazdır.

 

Bu ölçütler içinde şunu söylememiz mümkündür: Tatile gidenler için otel ve tatil köylerinin kaç yıldızlı olduklarından ziyade, sundukları hizmetin niteliği ve çeşitliliği önem taşımaktadır.

Diğer taraftan, sözünü etmeye çalıştığımız tüm bu kıstaslar, yani ziyaretçilere yer beğendirme ya da talep yaratma faaliyetlerinin bir bütün olarak kabul edilmesi gerektiği ve bunun tek etkeninin “optimal kuruluş yeri seçimi” olduğunun otoritelerce belirtildiği söylenebilir. Yanlış yerde yapılan yanlış bir yatırım, yeterince araştırılmadığından zaten müteşebbis için negatif bir değer taşıyacağından, büyük rizikoları da beraberinde getirir. Telafisi de pek mümkün olmayacaktır.

KONAKLAMA TESİSLERİNDE KURULUŞ YERİNİ ETKİLEYEN                                                 FAKTÖRLER

Turizm endüstrisinde, özellikle konaklama tesislerinin kuruluş yeri seçimini etkileyen sektöre özgü bazı kuruluş yeri faktörleri aşağıda kısaca açıklanmamıştır.

a-Tatil Köyleri:

Tatil köylerinin kuruluş yeri seçilirken taksi durağı, ufak bir marina, helikopter alanı ayrılacağı hususu göz önüne bulundurulmalıdır. Kuruluş yeri tespit edilirken işletmenin kendine yeterli olmasını sağlamak üzere geniş depolama olanakları ve özel tesisler için ayrılacak alanlar belirlenmelidir.

Çoğunlıkla şehir merkezlerinden uzak yerlerde geniş arazilerde kurulan tatil köylerinin kuruluş yeri seçiminde personelin ve müşterilerin seri ve hızlı ulaşım imkanlarını sağlanmasına dikkat edilmelidir.

b-Mevsimlik Oteller

Mevsim otelciliğinde mesafe en önemli faktördür, çünkü gidiş-dönüş için ayrılan zaman arttıkça gidilen yerdeki mevsimlik tesiste konaklama süresi kısalır. Müşteriler mevsimlik konaklama tesislerine deniz ve güneşten yararlanmak üzere giderler, bundan dolayı mevsimlik oteller denize yakın plajı olan odaları bol ışık alacak şekilde yapılmalıdır.

Mevsimlik otellerin kuruluş yeri seçilirken göz önüne tutulacak önemli bir faktörde personel temin etme ve personelin konaklama olanaklarıdır.

c-Şehir Otellerinde Kuruluş Yeri

Kuruluş yeri seçimi, turizm endüstrisinde işletmelerin finansal değeri ve ticari gelişmesi açısından çok önemlidir. Kuşkusuz bir şehir otelinin kurulacağı yerin seçiminde etkili olan birçok faktörün incelenmesi ve değerlendirilmesi gerekir. Bunlar ;

-Şehir otellerinin şehrin sakin bir bölgesine kurulması tercih edilmelidir.

 

-Şehir otelleri kent merkezinden uzak olmamalı

-Şehir otelleri bir parkın veya bahçenin yanına kurulmalıdır.(Tuğrul Özen, Turizm Yatırımları,1998 s.96-97)

3-KURULUŞ YERİ  İLE İLİŞKİLİ YATIRIM VE PROJE YÖNETİMİ

Bir  turistik  işletme için kuruluş yeri seçimi aşamasında tesisin gerçekleştirilmesinde kullanılacak kaynaklarla, bitimi sonrası, işletilmesi sırasındaki yaratacağı ekonomik girdinin karşılaştırılması gerekmektedir. Fizibilite etüdü diyebileceğimiz bu çalışma sırasında yapılacak olan ekonomik, teknik, mali ve örgütsel incelemeler, tesisin yapılabilirliliğini ortaya koyacaktır.

Turizm otoriteleri, sözkonusu çalışmanın yoğunluğu ve ayrıntılarının değişkenliği konusunda birleşmektedirler. Çünkü, yapılabilirliliğin tespiti, yatırımın karar aşamasında başlamakta, turizm işletmesinin hizmete girmesini izleyerek, faydalı    ömrünü tamamlamasına dek, oldukça uzun bir süreyi içermektedir.

Turizm yatırımları, iki temel niteliği ile önem taşımaktadır. Bunlar, zamansal sınırlama ile kendisinin ürün olarak pazarlanmasıdır. İşte bu nitelikler, sözkonusu yatırımların  hem yatırımcı, hem mimar, hem mühendisle beraber müteahhitin de, aynı zamanda proje yönetimi müessesesinin de koplike bir faaliyet göstermeleri gerektiğini ortaya çıkarmaktadır.

Diğer yandan, bu işbirliği neticesinde meydana gelecek olan faaliyetler bütününün, tesis açısından planlama, bütçeleme, programlama ve kontrolde sürekliliği ve özeni yakalama konusunda, son derece faydalı olduğunu da ifade etmekte yarar olduğu kanısındayız.

Yatırımın kararı alındığında, tesisin kurulacağı yerin saptanması ile beraber, yapılacak çalışmaların tamamında proje yönetimi müessesesinin önemi çok fazladır. Kusursuz bir tesis yapım çabasında, ağırlığın büyük bölümü, yatırımcının yanı sıra, proje yönetimini üstlenenlerin omuzlarındadır. Bu bağlamda, proje yönetim mekanizmasının aynı zamanda yatırım yönetimi mekanizması olarak kabul edilmesi gerektiği gündeme gelebilir.

Özellikle son yıllarda, Batı ile birlikte ülkemizde de önemi hızla artan ve salt turizm işletmelerinde değil, pek çok diğer alanlardaki yatırımlarda da sıkça kullanılmaya başlanan proje yönetimi kuruluşları, faaliyetin sürekli denetlenmesinin yanında, hem projelendirme, hem de uygulama aşamalarındaki  işlevleri  ile,  kuruluş  yeri  beliren tesisin  bütçe, kalite  ve  süre optimizasyonunda ve yatırımın bu çerçevede oluşturulmasına da tesir etmektedir.

Otelcilik işletmelerinin kendisi, ileride müşterinin onunla direkt temas edeceği ve içinde yaşayacağı bir üründür.Bu sebeple, çeşitli teknikler yardımı ile, içinde kaliteli üretimlerin gerçekleştirileceği mekanlardan farklıdırlar. Sözkonusu farklılıklar çerçevesinde, seçilen yer, inşaat, tesisat, çevre düzenleme ve dekorasyon gibi tüm disiplinlerde, belirli standartların sağlanması kaçınılmazdır. İşte, özellikle kuruluş yeri tespitinin, yatırım ve proje yönetimi içindeki önemi, burada birkez daha ortaya çıkmaktadır. Tüketici tahmini ve hizmet kalitesinin de dikkate alındığı bu çaba, optimal hizmet üretimi ve satışlardaki etkinliğin maksimum olması için vazgeçilmezdir.

Bir taraftan kaynaklarını en etkin şekilde kullanmak suretiyle yatırım için kolları sıvayan müteşebbis, diğer yandan bu yatırımı onaylayacak kamu kuruluşları ile finansmanına belki zaman zaman katkı sağlayan kredi veren kurumları, yakından ilgilendiren bir dizi çalışmanın neticesinde ortaya çıkan yatırım projesi, temel esaslar çerçevesinde üç önemli aşamada gerçekleştirilebilir. Birbirleri ile direkt bağlantılı bu aşamalar, yatırım projesinin hazırlanması ile başlar. Burada yatırım gerekçesinin tespit çalışmaları ile birlikte, talep analizinin incelenmesi sonucu, yoğun talepte bulunulan hususları belirlenmesi ve kaynakların buraya aktarımı gündeme gelir. Rantabilite ve maliyet araştırmalarını takiben yapılan ön seçim sonucu, proje belirlenir. Daha sonra hazırlanan projelerin değerlendirilmesi ve uygulanması ile, yatırımın gerçekleştirilmesi sağlanır.

Kısaca anlatmaya çalıştığımız yatırım faaliyetlerinde, işletmenin kurulacağı yöre ile ilgili her türlü araştırma sonucu saptanan verilerin de büyük önemi vardır.

Optimal kuruluş yeri belirlemek amacındaki yatırımcı ile o’na yardımcı birimlerin bir hususa çok fazla önem verdikleri gözlenmiştir. Sektörün özelliği sonucu gündeme gelen bu husus, alternatif yerler arasında, hangisinin turistik çekim yönünden en çok ilgi göreceğidir. Gerek yerli, gerekse yabancı ziyaretçiler açısından incelenen bu durum, rantabilitenin de odak noktası durumundadır.

Girişimciler, seçtikleri yerde tesislerini meydana getirirken, inşaat sektörü ile de direkt ilişkilidirler. Burada, gerek malzeme, gerekse çalışan eleman bulma güçlüğü ile birlikte, amaca uygun kalitede yapımı gerçekleştirebilme olanakları söz konusu edilir.

Yakın bir geçmişe kadar sektörde, inşaat olayına pek fazla önem verilmemekte, genelde yatak sayısı, teşvikler, gelip giden turistler ve turizm gelirlerinden söz edilmekteydi. Ne var ki, kuruluş yeri seçiminin vazgeçilmez bir unsur olarak dikkat çekmeye başlaması ile, bu yerde yapılacak tesisin niteliği ve genel durumu da ilgililerce göz önüne alınmaya başlandı. Artık bugün, tüm bunların temeli olan doğru proje, doğaya en uygun planlama ve yeşili, maviyi yok etmeyen bir inşaat yapılmasının önemi vurgulanmaktadır.

Ayrıca, kamu kurumları da, altyapı sistemlerinin sağlıklı olması ve arıtma tesislerinin azami seviyeye yükseltilmesi doğrultusunda, öncelikle yöre halkına karşı sorumluluklar yükseltilmesi doğrultusunda, öncelikle yöre halkına karşı sorumluluklar yüklenme durumu ile karşı karşıyadırlar.

Kamu kurumları, tesislerde, yapıları incelemenin yanı sıra, kuşkusuz turizm gibi bir sektörde ve kuruluş yeri seçimi gibi önemli bir konuda, çok daha fazla görev üstlenme durumundadırlar.

Özel sektör ile karşılaştırıldığında daha fazla olanaklara sahip olmaları, turizmin büyük girdiler sağlama potansiyeli, bu tür kuruluşları geniş kapsamlı faaliyetlere itmelidir.

Kuruluş yeri konusunda, ülke genelinde taleplerle doğru orantılı yapılacak son derece titiz araştırmalar, konunun özel sektör tarafından zorluğunu azaltacaktır. Tesislerin inşası muhtemel yerleşim bölgelerindeki sosyal, ekonomik, teknik incelemeler, amaca göre tesis yapımına hız kazandıracaktır. İhtiyacın tespiti ve bununla paralel turizm işletmeleri oluşturma çabasının yanı sıra, sektördeki son değişiklikleri gözleyerek, buna uygun tesisler için kuruluş yeri seçim çalışmaları da kamu kuruluşlarının görevleri arasında yer alabilir. Güneş ve denizin dışında, kültür, golf, kış turizmi, gastronomi gibi yeni alanlar, uygarca düzenlenmiş alışveriş imkanları gibi sahalar, çok dikkatli etüd edilip, gerekli yönlendirmeler de ilgililer tarafından mutlaka yapılmalıdır.(Hoşcan Turan,Turizm İnşaat Sektörünün Önemi,Turizm Dergisi sayı 5,1990,syf 9)

Yatırım fikrinin doğuşundan, gerçekleşme aşamasına kadar, turizm işletmecilerinin ve diğer ilgililerin faaliyetleri ile ilgili açıklamalardan sonra, onları bu fikir çevresinde toplayan ya da yatırıma yönelten etkenler üzerinde, sırasıyla durmaya çalışacağız.

4-TURİZM İŞLETMELERİ KURULUŞ YERİ FAKTÖRLERİ

Girişimci, işkolunun gerektirdiği belli kıstasları ve ileride olabilecek gelişmeleri, geçmişteki deneyimlerden de yararlanarak saptamakta ve bu aşamaları gözden geçirdikten sonra, kuruluş yeri için çalışmalar yapılmaktadır.

Bu nokta üzerinde en çok durulacak husus, turizmin temeli olan konaklama işletmelerinin tesisi için verilecek kararın, uzun dönem için sözkonusu olduğudur. Yatırım maliyetinin yüksek olduğu ve yet değiştirmenin olanaksız veya çok güç olduğu bu tesisler için, kuruluş yeri ilk ve tek yerleşim yeri olacaktır.

Yatırımcıyı yer konusunda karar aşamasına taşıyan, başka bir deyişle, yer seçerken mutlaka dikkate alması gereken şartlara, kuruluş yeri seçim faktörleri adı verilir.

İşletmelerin genel kuruluş yeri seçimi sırasında incelenen faktörler ile zaman zaman  paralellik gösteren, zaman zaman onlardan tamamen ayrılan, turizm işletmeleri kuruluş yeri seçim faktörleri de, farklı uzmanlar tarafından çok değişik biçimlerde incelenmiştir. Biz, konuyu öncelikle genel bir yaklaşımla ele alıp, daha sonra ayrıntılara girmeyi uygun görmekteyiz.

Şimdi biraz  daha atrıntıya girerek, konuya yaklaşmak  istiyoruz. Turizm işletmeleri kuruluş yeri faktörlerini incelerken, bunları belli gruplamalara tabi tutarak ve önem derecelerine özen göstererek ifade etmenin gerektiğini düşünmek ve olaya bu şekilde değişik bir boyut getirmek amacındayız. Bu durumda, sözkonusu<

0 kişi beğendi

01 | Kuruluş

Kuruluşun Sözlük Anlamları
1. kurulma işi, yolu veya tarihi.
2. topluma hizmet amaç ve göreviyle kurulan her şey, kurum, tesis, müessese.
3. mecaz yapı, yapılış, bünye.
4. mecaz kasılma.
5. askerlik bir sefer kuvvetini oluşturan birliklerin yapısı.
Kuruluş Nedir
Organizasyon, örgüt, teşkilat, kuruluş; ortak bir amaç çerçevesinde kurulmuş, ortak bir çalışma düzenine sahip, kendi verimini yönetebilen toplumsal bir düzen. Organizasyonlar sosyoloji, iktîsat, işletme, siyaset bilimi ve psikoloji gibi birçok sosyal.. - Yazıya Git..

02 | Fiziksel Değişim

Fiziksel Olay (Özet) : Fiziksel olay, maddenin yapısını değiştirmeyen sadece fiziksel görünümünde değişiklik yapan olaydır. Fiziksel Olay (Detay) Maddenin şekil, yoğunluk, çözünürlük, genleşme, erime ve kaynama noktaları, sıvı, katı ya da gaz hâlde olması gibi özellikleri maddenin fiziksel özellikleridir. Maddenin bu özelliklerinde görülen değişimleri fiziksel değişimdir. Maddenin iç yapısında değişme olmaz. Örneğin demirin, tel levha veya çivi hâline getirilmesi olaylarında demirin şeklinde bir değişim olmuştur. Çivi de, tel de demirin.. - Yazıya Git..

03 | Yerin Epirojenik Hareketleri

Yerin Epirojenik Hareketleri

Yerkuğunun geniş alanlar kaplayan bu hareketleri karşılıklı tabakaların durumu bozulmadan geniş sahalarda meydana gelen yükselme veya alçalma olayıdır.

Kıta oluşumu da denilir.

Geniş yerkabuğu parçalarının yükselme alçalma çanaklaşma ve kubbeleşme şeklindeki hareketlerine epirojenik hareketler denir.

Bu olayda geniş sahalar alçalır veya yükselir.

Bu hareketler sonucunda denizlerin tabanıarı yükselir veya kara haline gelebilir, yine karalar alçalıp.. - Yazıya Git..

04 | Fiziksel Olay

Fiziksel Olay (Özet) : Fiziksel olay, maddenin yapısını değiştirmeyen sadece fiziksel görünümünde değişiklik yapan olaydır. Fiziksel Olay (Detay) Maddenin şekil, yoğunluk, çözünürlük, genleşme, erime ve kaynama noktaları, sıvı, katı ya da gaz hâlde olması gibi özellikleri maddenin fiziksel özellikleridir. Maddenin bu özelliklerinde görülen değişimleri fiziksel değişimdir. Maddenin iç yapısında değişme olmaz. Örneğin demirin, tel levha veya çivi hâline getirilmesi olaylarında demirin şeklinde bir değişim olmuştur. Çivi de, tel de demirin.. - Yazıya Git..

05 | Fiziksel Portre

Kişinin sadece dış görünüşünün (boyunun, yüzünün, giyinişinin, hareketlerinin...) anlatıldığı portreye fizikî portre denir.

Fiziki portre; kişiyi diğer insanlardan ayıran dış özellikleri iyi bir gözlemle belirlendikten sonra, uygun sıfatlar kullanılarak özgün bir şekilde yazılır.

Fiziksel portre yazılırken, o kimseyi diğerinden ayıran dış özellikler belirtilmelidir. Anlatılan kimsenin, saçı, rengi, yüz çizgileri, burnu, gözleri, kirpikleri, kaşları, ağzı, dişleri, kulakları, vücudu, hareketleri, duruşu,.. - Yazıya Git..

06 | Yerin iç yapısı ve katmanları sunu

Dünyamızın iç yapısı ve katmanları hakkında bilgi veren sunum lazım - Soruya Git..

07 | Yerin oluşum süreci nedir

Bu sorunun cevabı için bana yardımcı olur musunuz. - Soruya Git..

08 | Fiziksel betimleme örnek

Fiziksel betimleme örnekleri - Soruya Git..

09 | Fiziksel ve kimyasal olaylar arasındaki farklar

Fiziksel ve kimyasal olaylar arasındaki farklar - Soruya Git..

10 | Kuruluş Döneminin Son Padişahı Kimdir

Kuruluş Döneminin Son Padişahı Kimdir - Soruya Git..


Yeni Sorular Cevapsız Sorular Çözülemeyen Sorular Bulmaca Sözlüğü
Benzer Sorular
Diğer Bölümü Yeni Sorular











Arama
Menü
Kapat
Hareket Dökümü
Online Üyeler
  • Gececi kız
    Gececi kız
    Belirtmemiş
  • Dolunay1999
    Dolunay1999
    Belirtmemiş
  • Muratt1
    Muratt1
    Belirtmemiş
  • Köylü güzeli
    Köylü güzeli
    Belirtmemiş
  • Aşk masalı
    Aşk masalı
    Belirtmemiş
  • Rüyalar
    Rüyalar
    Belirtmemiş
  • Hsynnn
    Hsynnn
    Belirtmemiş
  • Greenice38
    Greenice38
    Belirtmemiş
  • Nazlıadymn
    Nazlıadymn
    Belirtmemiş
  • Gönül Tekin
    Gönül Tekin
    Belirtmemiş
  • Semra Ayyildiz
    Semra Ayyildiz
    Belirtmemiş
  • keskin
    keskin
    Belirtmemiş
  • Dinconur
    Dinconur
    Belirtmemiş
  • Elif Aslan
    Elif Aslan
    Belirtmemiş
  • Kartalaltan
    Kartalaltan
    Belirtmemiş
  • Berke59
    Berke59
    Belirtmemiş
  • İrem
    iremugras123
    Kütahya