Nedir.Org
  • 1
23437
2
Okunma
206
Cevap
1
Soru :

Halk edebiyatı ve halkbiliminin kaynakları

üni sınav sorusu
Bölüm: Edebiyat
Durum: Çözüldü
Tarih: 1 ay önce
0 kişi takip ediyor

Verilmiş Cevaplar


17



2020-11-28 01:13:09 #
Cevap :
HALK EDEBİYATI VE HALK BİLİMCİLERİN KAYNAKLARI

Türklerin XI. yy'dan başlayarak yurt edindikleri Anadolu'da sözlü geleneğin bir devamı olarak günümüze kadar sürdürülen sözlü edebiyata, halk edebiyatı denir. Kaynağını geleneklerden, halkın kültüründen alan Halk Edebiyatı, İslamiyet öncesi sözlü edebiyatın uzantısıdır. Halkın duygu ve düşüncelerini, yaşama ve dünyaya bakışını yansıtır. Dil, biçim, konular, duyarlıklar bakımından halk kültürüne sıkı sıkıya bağlıdır.

Halk Edebiyatı ve Halk Bilimcilerin Kaynakları  yazılı ve sözlü olmak üzere ikiye ayrılır.

Sözlü Kaynak:
Halk edebiyatının masal, tekerleme, ninni, mani, fıkra, bilmece, atasözü, beddua, vb. gibi türleri, ileri yaştaki insanların dedelerinden, ninelerinden ya da anne-baba ve o çevredeki yaşlı kimselerden duyduklarını  yeni kuşağa aktarmayı sağlamışlardır. Halkbilim ve halk edebiyatı araştırmacıları bu yaşlı kaynaklardan derledikleri metinleri yazılı hale getirerek halk edebiyatı kaynağını zenginleştirirler. Halk ozanları, özellikle de saz şairleri sözlü halk edebiyatı ürünlerinin günümüze taşınmasında başlıca kaynaklardır.

Yazılı Kaynak:
Halk edebiyatımızla ilgili yazılı kaynaklar oldukça çeşitlidir. Şöyle bir sıralayacak olursak bunların başlıcaları şunlardır:

1. Çin Yıllıkları: Eski Çin tarihlerinde Hunlar, Göktürkler, Uygurlar ve Kırgız­lar başta olmak üzere Türk boyları ve kültürleri hakkında son derece önem­li bilgiler yer alır.

2. Bengütaş Yazıtlar (Göktürk Abideleri): Göktürk alfabesi ile çoğunluğu taş­lar üzerine yazılmış yazıtlar. En meşhurları, Orhun ırmağı kıyısında bulunan altı yazıttan oluşur. Bunlardan verdikleri bilgiler ve metinlerinin hacmi bakımından en önemlileri, VIII. Yüzyılda Kültigin, Bilge Kağan, Tonyukuk adına dikilen ve "Orhun Abideleri" adıyla tanınan anıt­lardır .

3. Eski Uygur Metinleri: Başta Uygur harfli Oğuz Kağan Destanı olmak üzere Uygur döneminden kalan şi­irler ve çeşitli dillerden Türkçeye tercüme edilmiş kitaplardan oluşan eski Uygur metinleri, Türk Halk Edebiyatının İslâm öncesi dönemini aydınlatma­da son derece önemli kaynaklardır.

4. Kutadgu Bilig: Yusuf Has Hacib'in Tabgac Buğ­ra Han'a sunduğu, devlet yönetimini anlatan Türk kültürüyle ilgili son dere­ce zengin bilgiler veren manzum didaktik bir eserdir.

5. Dîvânu Lügâti't-Türk: Kaşgarlı Mahmud'un Araplara Türkçe öğretmek ve Türkçenin Arapçadan daha zengin bir dil olduğunu göstermek amacıyla hazırladığı ve Türk kültür tarihinin en önemli kaynağı olan ansiklopedik bir sözlüktür.

6. Atabetü'l-Hakâyık: Edip Ahmet Yüknekî tarafından kaleme alınan manzum ahlak kitabıdır.

7. Dîvân-ı Hikmet: Türk Tasavvuf Edebiyatının ilk şairi sayılan Türkistanlı Hoca Ahmet Yesevî tarafından yazılmıştır. Dinî-tasavvufi konular işleyen didaktik bir şiir kitabıdır.

8. Codex Cumanicus: İdil nehri boyunda misyonerlik yapan Fransiskan ra­hipleri tarafından yazılmış gramer örnekleri, Türkçe kelime listeleri ve Türk­çe metinler içeren bir çalışmadır. Özellikle içerdiği 46 adet bilmece bu türün bilinen en eski Türkçe örnekleridir.

9. Dede Korkut Kitabı: Oğuz-nâme de denilen, Oğuz Türklerine ait epik destanlar söyleme ve bunları yazıya geçirme geleneğinin en önemli örneklerinden bi­risidir. Bugün bulundukları yere göre adlandırılan 12 boydan (öyküden) olu­şur. Kitabın Dresden ve Vatikan'da bulunan iki nüshası vardır. Dresden nüs­hası 12 hikâyeden, Vatikan nüshası 6 hikâyeden oluşur. Dede Korkut Kitabı'nda kullanılan dil katkısız bir Türkçedir. Kitapta bulunan atasözleri, alkış­lar, kargışlar, şiir parçaları, gelenekler-görenekler, inançlar bu eseri Türk Halk Edebiyatı çalışmaları açısından birinci dereceden en önemli tarihî kay­nak kılmaktadır.

10. Tarih Kitapları: Câmi'ü't-Tevârîh, Dürerü't-Tîcân, Tevâ- rîh-i Al-i Selçuk, Tevârîh-i Al-i Osman, Târîh-i Cihan-Güşâ, fiecere-i Terâki- me, fiecere-i Türk gibi tarih kitapları Türk Halk Edebiyatıyla ilgili birçok ko­nuda kaynak konumundadırlar.

11. Atasözü Kitapları: Türkçede atasözlerinin toplanılıp müstakil kitaplar hâline getirildikleri görülmektedir. Bu gelenek çevresinde oluşturulan "Kitab-ı Atalar", "Atalarsözü" veya "Durûb-ı Emsâl" gibi kitaplar ve onları takip edenler, Halk Edebiyatımız açısından son derece değerli ya­zılı kaynakların başında yer almaktadır.

12. Masal Kitapları: Eski Uygurlar döneminden başlayarak pek çok dilden Türkçeye tercüme edilen "Kelile ve Dimne", "Binbir Gece", "Binbir Gün­düz", "Mantıku't-Tayr" gibi masal kitapları Halk Edebiyatı bakımından önem­li kaynaklardır.

13. Osmanlı ve Cumhuriyet Yıllıkları: XIX. yüzyılın sonlarından itibaren yayın­lanmaya başlanan ve Cumhuriyet döneminde de devam eden yıllıklardır. İl dahilindeki yatırlar, ziyaret yerleri, adlar ve el sanatları hakkında verdikleri bilgiler önemlidir.

14. Fıkra Kitapları: Türk fıkralarının en çok derlenip yazıya geçirilenlerinin ba­şında Nasrettin Hoca fıkraları yer alır. Bugüne dek yaklaşık 38 Nasrettin Hoca fıkraları yaz­ması tespit edilmiştir.

15. Menâkıb-nâmeler: Bir velinin kerametlerini anlatan kısa hikâyelerin toplandığı kitaplar olan Menâkıb-nâmeler, Türk Halk Edebiyatı bakımından son de­rece önemli yazılı kaynaklardır.

16. Şâir-nâmeler: Âşıkların diğer halk şairlerinin adları, devirleri, sanatları ve memleketlerine dair bilgiler verdikleri ve hece vezniyle yazdıkları destan bi­çimindeki eserlerdir. 

17. Destan Kitapları: Anadolu'da meydana getirilen epik destanlar olan Battal-nâme, Hamza-nâme, Saltuk-nâme, Hz. Ali Cenk-nâmeleri ve Hikâye-i Ge­yik, Hikâye-i Göğercin, Hikâye-i Deve, Dâsitân-ı Ejderha gibi tamamı erken dönemlerde yazıya geçirilmiş eserler de Halk Edebiyatının çok önemli yazı­lı kaynaklarındandır.

18. Seyahat-nâmeler: Yazarların gezip gördükleri yerlerden edindikleri izlenim ve bilgileri aktardıkları eserlerin genel adıdır.

19. Divan Edebiyatı Eserleri: Genel anlamda Divânlar, Tezkireler daha özel tür­ler olarak Şehrengizler, Mesnevîler, Sur-nâmeler gibi klasik edebiyat eserleri de Halk Edebiyatı hakkında son derece önemli bilgiler içeren yazılı kaynakların başında yer alırlar.

20. Günlük Gazeteler: Günlük gazeteler de Halk Edebiyatı hakkında önemli bilgi kaynaklarındandır.

21. Cönkler ve Mecmualar: Cönkler, uzunlamasına açılan, ensiz, uzun defterler­dir. Cönkler, Aşık Edebiyatı, Tekke ve Tasavvufî Halk Edebiyatı ve bir çok halk kültürü ürünlerine dair örneklerin bulunduğu yazılı kaynakların başın­da gelir. Cönklerde, âşıklara ait şiirlerden, çeşitli dualara, sihir-büyü ile ilgili notlara, ilaç tariflerine, Anonim Halk Edebiyatının türkü, mâni, halk hikâyeleri örneklerine varıncaya kadar pek çok halk kültürü ürü­nü yer alır.
Mecmualar ise, günümüz defterlerine benzeyen yapısıyla cönklerden ayrılır ve daha ziyade şehirli ve eğitimli kişilerce kullanılmışlardır. Divan Edebiyatı örneklerinin yanında halk kültürü unsurlarına da yer veren mecmualara da rastlanılır. 

0 kişi beğendi


Cevap Yaz


×
Seç Değiştir



×
Seç Değiştir

×
Örnek 1 : https://www.youtube.com/watch?v=0zuBFyfQ3Qc
Örnek 2 : https://vimeo.com/8802569

01 | Halkçılık

HALKÇILIK : Cumhuriyetçilik ve Milliyetçilik ilkelerinin dogal sonucudur. Halkçilik ulusu olusturan çesitli toplumsal gruplar arasinda esitligin saglanmasi, ayrim yapilmamasi, yasalardan ve hizmetlerden esit olarak yararlanilmasini öngörür.

Halkçilik, bir milleti olusturan çesitli meslek ve toplumsal gruplari içinde bulunduran insanlarin, halk tarafindan halk içinde yönetilmesi.

Halk, bir ülkede yasayan ve o ülkenin vatandasi olan herkese denir.

Halkçilik ayni zamanda millet içindeki çesitli insan gruplarinin çikarina ve yararina.. - Yazıya Git..

02 | Halk Oyunu

Halk Oyunu (Özet) : Halk oyunları, “Ait olduğu toplumun kültür değerlerini yansıtan; bir olayı, bir sevinci, bir üzüntüyü ifade eden; kökeni din ve büyü ile ilgili (majik ve kültik) olan; müzikli (bir müzik aleti eşliğinde veya müzik aleti olmaksızın, el , ayak gibi organlarla tempo tutarak) olarak, tek kişi veya gruplar halinde icra edilen; ölçülü ve düzenli hareketlerdir.” Halk Oyunu (Detay) Halk oyunu hareket ve müzik olmak üzere iki ayrı öğeden oîuşmuş bir bütündür. "Düzgün ve birbirine benzeyen ritmik hareketlerin uyumlu bir biçimde.. - Yazıya Git..

03 | Edebiyatın Konusu ve İşlevi

Edebiyatın temel konusu insandır. Evet, insanın bütün ilişkilerini edebi­yatta bulabiliriz. Edebiyat toplumun aynası olduğuna göre, toplumdaki değiş­meleri edebiyatın yansıtması doğaldır. Bu toplum içerisinde yaşıyan yazarın da toplumla birlikte, yaşayışı, duyuşu, düşünüşü, inançları, dilekleri de değişir. Bu değişme edebiyatın değişmesine de yol açar.

Konu: sözü edilen nesne veya olaydır. Üzerinde söz söylenecek, yazı yazı­lacak, eser meydana getirecek her fikir, her olay konudur. İsteğimizi anlatmak için üzerinde.. - Yazıya Git..

04 | Halk Edebiyatı Genel Özellikleri

HALK EDEBİYATI GENEL ÖZELLİKLERİ Halk edebiyatı, halk arasında yetişen kimselerin İslamlıktan önceki Türk edebiyatı geleneklerini sürdürerek meydana getirdikleri sözlü bir edebiyattır.Bu edebiyat, okumamış halk tabakası arasında bugüne kadar sürüp gelmiştir.Halk edebiyatının başlıca özellikleri şu noktalar üzerinde toplanabilir:a. Dil, halk arasında kullanılan konuşma dilidir. İslâm uygarlığının etkisiyle konuşma diline birtakım sözcükler girdiği gibi, Halk şiirine de, özellikle XVI. yüzyıldan sonra, birtakım yabancı sözcükler ve yabancı.. - Yazıya Git..

05 | Halk Şiiri Geleneği Örnekleri

AĞLA GÖZÜM AĞLA
Ağla gözüm ağla, gülmezem gayrı,
Gönül dosta gider, gelmezem gayrı.

Ne gam bunda bana bin kez ölürsem,
Orda ölüm olmaz, ölmezem gayrı.

Yansın canım, yansın aşkın oduna,
Aksın kanlı yaşım, silmezem gayrı.

Göyündüm aşk ile ta kül olunca,
Boyandım rengine, solmazam gayrı.

Beni irşad eden mürşidi kâmil,
Yeter, bir el daha almazam gayrı.

Varlığım yokluğa değişmişim ben,
Bugün cana başa kalmazam.. - Yazıya Git..

06 | Halk dilinde tahta perde bulmaca

Bulmacada 'Halk dilinde tahta perde bulmaca' sorusunun cevabı nedir? - Soruya Git..

07 | Halk hikayeleri bölümleri

Türk halk hikayeleri bölümleri nelerdir? - Soruya Git..

09 | Edebiyatın malzemesi nedir konusu nedir

Edebiyatın malzemesi .... konusu ise .... dır. - Soruya Git..

10 | Edebiyatın sosyoloji ile ilişkisini kısaca söyler misiniz?

Bu sorunun cevabı için bana yardımcı olur musunuz. - Soruya Git..












Geri
Geçmiş
Soru Sor
Arama
Menü
Kapat
Hareket Dökümü
Online Üyeler
  • Turk Pro
    Turk Pro
    Belirtmemiş
  • buseck0
    buseck0
    Belirtmemiş
  • heroinfather
    heroinfather
    Belirtmemiş
  • Serife Yücel
    Serife Yücel
    Belirtmemiş
  • stheno
    stheno
    Belirtmemiş
  • Charon
    Charon
    Belirtmemiş
  • beyza lokum
    beyza lokum
    Belirtmemiş
  • justfurkan
    justfurkan
    Belirtmemiş
  • feyzullah delieli
    feyzullah delieli
    Belirtmemiş
  • denizzzzzz
    denizzzzzz
    Belirtmemiş
  • k4rtal
    k4rtal
    Belirtmemiş
  • oguzhankavas
    oguzhankavas
    Belirtmemiş
  • cgdmmustafa
    cgdmmustafa
    Belirtmemiş
  • beste
    beste
    Belirtmemiş
  • TufanDymz
    TufanDymz
    Belirtmemiş
  • ismaililly
    ismaililly
    Belirtmemiş
  • hera
    hera
    Belirtmemiş
  • esoes
    esoes
    Belirtmemiş
  • Berke59
    Berke59
    Belirtmemiş
  • Büşra Dere
    Büşra Dere
    Belirtmemiş
  • zeus
    zeus
    Belirtmemiş
  • muzur06
    muzur06
    Belirtmemiş
  • İrem
    iremugras123
    Kütahya
Sitemizi kullanarak, Çerez Politikamızı , Gizlilik Politikamızı ve Hizmet Şartlarımızı okuduğunuzu ve anladığınızı kabul edersiniz.. Detay. ×