Nedir.Org
  • 1
3240
0
Okunma
10
Cevap
1
Soru :

Kanuni esasi ne demek

kanuni esasi ne demek
Bölüm: Tarih
Durum: Çözüldü
Tarih: 1 ay önce
0 kişi takip ediyor

Verilmiş Cevaplar


15



2020-09-24 14:03:57 #
Cevap :

Kanun-i Esasi (Osmanlı Türkçesi: قانون اساسى) Fransızca Loi constitutionelle çevirisi olarak kullanılan Osmanlıca terkiptir. "Temel Kanun" ya da Anayasa anlamındadır.

Osmanlı Devleti'nin ilk ve son anayasası 23 Aralık 1876'da ilan edilmiş, 1878'de II. Abdülhamit tarafından askıya alınmış, 24 Temmuz 1908 ihtilali sonucunda yeniden yürürlüğe girmiş ve kısmen 20 Nisan 1924 tarihine kadar yürürlükte kalmıştır.
 
Osmanlı Devleti'nde 23 Aralık 1876’de I. Meşrutiyet ilan edilerek Türk tarihinin ilk anayasal özelliğini taşıyan Kanun-i Esasi kabul edildi. Böylece halk ilk defa padişahın yanında yönetime ortak oldu. Seçme, seçilme ve temsil hakkını kullandı. Kişi hakları anayasanın güvencesi altına alındı.

1876 Kânûn-i Esâsî'si bağımsız bir İslam ülkesinde yürürlüğe giren Batılı anlamda ilk yazılı anayasadır. (1866'da tevcih edilen Mısır fermanı modern bir anayasa niteliğinde olduğu halde, Mısır bu tarihte teorik olarak bir Osmanlı vilayeti olduğu için, Osmanlı padişahı adına yayınlanmıştır.)
 

Kanun-i Esasideki maddelerden bazıları

 * Osmanlı sınırlarındaki herkes kişisel hürriyete sahiptir. Hiç kimse başkalarının hürriyetine zarar veremez.
 * Bir kanuna dayalı olmadığı sürece hiç kimseden vergi ve buna benzer paralar alınamaz.
 * İşkence ve her türlü eziyet kesinlikle ve tamamen yasaktır.
 * Mahkemeler her türlü müdahaleden uzaktır.
 * Osmanlı sınırları içerisindeki herkes özel mülkiyet sınırları içindeki her türlü saldırıdan korunmuştur.
 * Kanunda olmayan bir sebepten dolayı kimsenin özel mülküne zorla girilemez.

Meşrutiyet tartışmaları ve anayasanın ilanı

Osmanlı Devleti'nde anayasa ve parlamenter düzen talepleri Fransa'daki 1848 Devrimi'nden itibaren duyulmaya başlandı ve özellikle 1867-1868'de Namık Kemal'in başını çektiği Genç Osmanlılar hareketi tarafından dile getirildi.

Anayasa tartışmaları Âli Paşa'nın 1871'de ölümünden sonra başlayan siyasi ve mali kriz döneminde yoğunlaştı. Bu dönemde Mithat Paşa meşrutiyetçi görüşün başlıca temsilcisi olarak sivrildi. 1876'da Abdülaziz'in tahttan indirilmesiyle Mithat Paşa devlet yönetiminde egemen güç konumuna geldi. Üç ay süren saltanatında anayasayı hazırlatmayı başaramayan V. Murat da tahttan indirilerek, meşrutiyet fikrine daha yakın olduğu sanılan II. Abdülhamit 31 Ağustos 1876'da tahta geçirildi.

10 Eylül'deki cülus merasiminin hemen ardından, anayasa hazırlanması için Mithat Paşa başkanlığında Cemiyet-i Mahsusa adında bir encümen kuruldu. Namık Kemal'in telkinleriyle oluşturulan ilk taslak daha sonra Mithat Paşa'nın özel sekreteri olan hukukçu Krikor Odyan'ın görüşleri doğrultusunda Fransa ve Belçika anayasalarında çevrilen bir metinle değiştirildi. Eğinli İngiliz Said Paşa, Süleyman Bey ve Mabeyn Başkatibi Said Küçük Said Paşa Bey'in teklifiyle "Osmanlı memleketinde bulunan milletlerin her biri kendi dilini konuşmakta serbesttir" mealindeki madde devletin resmi dilinin "Türkçe'dir" şeklinde değiştirilerek 18.ve 57. maddeler olmak üzere iki yerde yerini aldı. Padişaha siyasi gerekçelerle mahkemesiz sürgün yetkisi veren ünlü 113. madde Damat Mahmut Celalettin Paşa'nın manevraları sonucu son dakikada kabul edildi. 19 Aralık'ta Mithat Paşa sadrazam oldu. 23 Aralık'ta yeni anayasa Bab-ı Âli önündeki meydana kurulan kürsüde halka ilan edildi ve 101 pare top atışıyla kutlandı.
 

1876 ANAYASASI VE ÖZELLİKLERİ (KANUN-İ ESASİ)

 1. Osmanlı İmparatorluğu’nun ilk ve tek anayasasıdır.
 2. İki meclisli bir anayasadır. (Meclis-i Ayan ve Meclisi Mebusan)
 3. Heyeti Ayan üyelerini Padişah seçer.
 4. Meclisi feshetme yetkisi Padişaha aittir.
 5. 1908 yılında 2.Meşrutiyet’in ilanıyla yeniden anayasa ilan edilmiştir.
 6. 1909’da bu anayasa da değişikliğe uğramıştır.
 7. Türkler ilk defa bu anayasa ile seçme ve seçilme hakkını elde ettiler.
 8. Yasama ve Yürütme yetkileri Padişah’ın elinde toplandı. Yasama organı Ayan ve Mebusan Meclisidir. Yürütme organı ise Bakanlar kurulundan oluşmaktadır. Yürütmenin başında Padişah bulunur.
 9. Bakanlar kurulunu atama ve görevine son verme yetkisi Padişah’a verildi.
 10. Sürgün yetkisi padişaha verildi.

Uygulama ve anayasanın askıya alınması

1877 Şubatında ülke çapında genel seçimlerin yapılmasından sonra oluşturulan Meclis-i Umumi 19 Mart 1877’de açıldı. İlk toplantı Dolmabahçe Sarayı'nın Muayede Salonunda yapıldı. (Daha sonra meclis Ayasofya bitişiğindeki eski Darülfünun binasına taşındı.) Mecliste 69 müslim ve 46 gayrımüslim mebus vardı. Meclis başkanlığına Ahmet Vefik Paşa atandı.
 
24 Nisan 1877'de çıkan Osmanlı-Rus Savaşı ("93 Harbi" olarak bilinir) bir yıl boyunca meclis müzakerelerini gölgeledi. Osmanlı ordusunun yenilgiye uğraması ve Rus ordusunun İstanbul kapılarına dayanması üzerine 31 Ocak 1878'de Edirne Mütarekesi imzalandı. Bu olaydan 13 gün sonra 13 Şubat 1878'de II. Abdülhamit meclisi süresiz olarak tatil etti.
 
1878-1908 arasında süren "İstibdat" döneminde anayasanın temel hükümleri uygulanmadı. Buna karşılık Kanûn-ı Esâsî resmen yürürlükte kaldı. Her yıl çıkarılan devlet Salnamelerinde Kanûn-ı Esâsî metni düzenli olarak yayımlandı. Ayan Meclisi bir daha toplanmadı ise de, Ayan üyelerine ölünceye kadar düzenli maaşları ödendi.
 

1908 devrimi ve anayasanın yeniden ilanı

Selanik'te başgösteren ihtilal üzerine II. Abdülhamit 24 Temmuz 1908'de yayımladığı bir tebliğle 1876 Anayasası'nı yeniden yürürlüğe soktu. Hürriyetin İlanı adıyla anılan bu olayın yıldönümleri, 1930'lu yıllara dek Türkiye'de resmi bayram olarak kutlandı. Büyük bir heyecan ve özgürlük ortamında yapılan genel seçimlerden sonra 17 Aralık 1908'de Meclis-i Mebusan toplandı. Mecliste çoğunluğu oluşturan İttihat ve Terakki Cemiyeti yanlısı mebuslar, 13 Şubat 1909'da Kâmil Paşa hükümetini istifaya zorlayarak, Hüseyin Hilmi Paşa başbakanlığında Osmanlı tarihinin ilk parlamenter tabanlı hükümetinin kurulmasını sağladılar.
 
Kanûn-ı Esâsî Tadil Komisyonu'nun hazırladığı anayasa değişiklikleri 8 Ağustos 1909'da saat 10:30 da kabul edildi. Yapılan değişikliklerle padişahın tahta geçişinde "vatan ve millete sadakat" yemini etmesi zorunluğu kondu, padişaha yargısız sürgün hakkı veren 113. madde değiştirilerek "Hiç kimse yasanın belirlediği sebep ve suretten başka bir bahane ile tutuklanamaz ve cezalandırılamaz" hükmü kondu, basından sansür kaldırıldı, sadrazamın yetkileri artırıldı, meclisin güvensizlik oyu ile hükümeti düşürme yetkisi tanındı, padişah tarafından veto edilen kanunların mecliste üçte iki çoğunlukla yeniden kabulü ilkesi benimsendi, posta evrakının mahkeme kararı olmadan denetlenemeyeceği kabul edildi.
 
1913'te İttihat ve Terakki diktatörlüğünün kurulmasından sonra Kanûn-ı Esâsî'de 1914 yılında iki, 1916'da üç ve 1918'de bir kez olmak üzere toplam 6 kez değişiklik yapıldı. Değişikliklerin çoğu hükümet kararıyla seçimlerin yenilenmesi ve ertelenmesine ve Meclisin feshi usulüne ilişkin idi.
 

Kanun-i Esasinin Yürürlükten kalkması

Ankara'da toplanan Büyük Millet Meclisi'nin 20 Ocak 1921'de kabul ettiği Teşkilat-ı Esasiye Kanunu, açıkça Kanûn-ı Esâsî'nin ilga edildiğini belirtmemiştir. Bu durumda Kanun-i Esasi'nin Teşkilat-ı Esasiye Kanunu ile çelişen hükümleri 20 Ocak 1921'de yürürlükten kalkmış, Teşkilat-ı Esasiye Kanunu ile çelişmeyen maddeleri ise 1924 anayasasının yürürlüğe girme tarihi olan 20 Nisan 1924'e kadar yürürlüğünü devam ettirmiştir.
 
4 Kasım 1922'de padişahlığın lağvı ve 29 Ekim 1923'te Cumhuriyet'in ilanı, 1876 Kanûn-ı Esâsî'nin maddeleri üzerinde yapılan değişikliklerle gerçekleştirildi. Nihayet 20 Nisan 1924'te yürürlüğe giren yeni Anayasa ile 1876 Anayasası tümüyle kaldırılmış oldu.

0 kişi beğendi

Cevap Yaz


×
Seç Değiştir



×
Seç Değiştir

×
Örnek 1 : https://www.youtube.com/watch?v=0zuBFyfQ3Qc
Örnek 2 : https://vimeo.com/8802569

01 | Kanuninin Hürreme Yazdığı Şiir

Hürrem Sultan’a yazdığı şiirlerinden biri;  Ey misk-i amberim!Bağrım, habibim, mah-ı tabanım.Sırdaşım, mahremim, canım,Güzeller üstü sultanım.Hayatım, mahsulüm, ömrüm,Kevser şarabım, cennetim.Baharım, sevincim, gülüm, günüm.Ey benim handanım.Çınarım, seyr-i seyranım,Gülistan ile bostanım,İnci mercanım, sohbetim,Sözüm, sabahım, akşamım.Eğlencem, neşem, meclisim,Çerahım, mumum, güneşim,Turuncum, narım, narencimBenim şem-i şemistanım.Akıllım, uslum, efendim,Gizlim, açığım, öğüdüm,Hünkarım, hüsrevim, mirim,Cihan iklimine.. - Yazıya Git..

02 | Kanuni Sultan Süleyman Dönemi

Kanuni Sultan Süleyman Dönemi (1520-1566)Yavuz Sultan Selim'in Şark Çıbanı hastalığından ölmesi üzerine oğlu I. Süleymanherhangi bir tahtkavgasına girmeden padişah olmuştur. Çünkü Yavuz'unhayattaki tek oğluydu.DÖNEMİN OLAYLARI VE ÖZELLİKLERİA) İÇ İSYANLAR:1)- CANBERDİ GAZALİ İSYANI: Yavuz tarafından Suriye Valiliğine atanan eski Memlük komutanlarındanCanberdi Gazali, Yavuz'un ölümünü fırsat bilerek ayaklanmış ve ortadan kaldırılmıştır.2)- AHMET PAŞA İSYANI: Kanuni tarafından Mısır'a vali olarak gönderilen Ahmet Paşa ayaklanmış veortadan.. - Yazıya Git..

03 | Kanuninin Fransa kralına yazıdığı mektup

Osmanlıca Kanuni'nin Fransa Kralı Françesko'ya mektubu (Bugün Pariste korunur) Hazret-i izzet cellet kudretuhu ve allet kelimetuhunun (Allah'ın) inâyeti ve mühr-i sipihr-i nübüvvet ahter-i burc-i fütüvvet-pişvâ-yı zümre-i enbiyâ muktedâ-yı fırka-i asfiyâ Muhammed Mustafâ'nın sallallahu aleyhi vesellem mu‘cizât-ı kesîretü'l-berekâtı ve dört yârinin -ki, Ebubekir, Ömer, Osman ve Ali'dir- rıdvânullahi aleyhim ecma‘în onların ervâh-ı mukaddesesi mürâfakati ile, (Mektubun bu satırlarından sonra Sultan Süleyman Han'ın o muhteşem tuğrası vardır ve.. - Yazıya Git..

04 | Kanuni

Yasaya uygun, yasal, yasalı. - Yazıya Git..

05 | Esasî

Esasla ilgili, asıl ve temel olanla ilgili, asal - Yazıya Git..

07 | Kanuni esasiye göre yasama yetkisi kimdedir

Kanuni esasiye göre yasama yetkisi kimdedir - Soruya Git..

08 | Kanuni’nin Çıktığı Alman Seferinin Sebepleri Nelerdir

Kanuninin Çıktığı Alman Seferinin Sebepleri Nelerdir - Soruya Git..

09 | Kanuni’nin İran Seferlerinin Sonuçları

Kanuni’nin İran Seferlerinin Sonuçları Neler Olmuştur? - Soruya Git..

10 | Kanuni'nin İran Üzerine Seferler Düzenlemesinin Sebepleri

Kanuni Sultan Süleyman’ın İran Üzerine Seferler Düzenlemesinin Sebepleri - Soruya Git..


Yeni Sorular Cevapsız Sorular Çözülemeyen Sorular Bulmaca Sözlüğü
Benzer Sorular
İlgili Aramalar
  1. kanuni esasi ne demek
  2. kanuni esasi ne demek tdk
  3. kanuni esasi ne demek kısaca eodev
  4. kanuni esasi ne demek kısa
  5. kanuni esasi ne demek eodev
  6. kanuni esasi turkce ne demek
  7. kanuni esasi anlamı ne demek
  8. kanuni esasi ne demek kanunu
  9. kanun-i esasi ne demek kısaca
  10. kanun-i esasi ne demek sözlük anlamı
Tarih Bölümü Yeni Sorular











Geri
Geçmiş
Soru Sor
Arama
Menü
Kapat
Hareket Dökümü
Online Üyeler
  • Ege Özdeniz
    Ege Özdeniz
    Belirtmemiş
  • Batuh
    Batuh
    Belirtmemiş
  • hera
    hera
    Belirtmemiş
  • beste
    beste
    Belirtmemiş
  • berhan tuna
    berhan tuna
    Belirtmemiş
  • nejo2003
    nejo2003
    Belirtmemiş
  • Mrtsmsk66
    Mrtsmsk66
    Belirtmemiş
  • Mustafa Emir Çebi
    Mustafa Emir Çebi
    Belirtmemiş
  • sansar
    sansar
    Belirtmemiş
  • Kartalaltan
    Kartalaltan
    Belirtmemiş
  • Elif Aslan
    Elif Aslan
    Belirtmemiş
  • Berke59
    Berke59
    Belirtmemiş
  • zeus
    zeus
    Belirtmemiş
  • Hsynnn
    Hsynnn
    Belirtmemiş
  • İrem
    iremugras123
    Kütahya
Sitemizi kullanarak, Çerez Politikamızı , Gizlilik Politikamızı ve Hizmet Şartlarımızı okuduğunuzu ve anladığınızı kabul edersiniz.. Detay. ×