• 1
7
Okunma
2015
Cevap
2
Soru :

Kelime türlerini kim ayırabilir

Bu sorunun cevabı için bana yardımcı olur musunuz.
Durum: Çözüldü
Tarih: 4 yıl önce
0 kişi takip ediyor

Cevap Yaz


×
Seç Değiştir



×
Seç Değiştir

×
Örnek 1 : https://www.youtube.com/watch?v=0zuBFyfQ3Qc
Örnek 2 : https://vimeo.com/8802569

Verilmiş Cevaplar


1



2015-10-12 17:02:36 #
Cevap : Kelime Türleri sunumu aşağıda ektedir. Başarılar..

KELİME TÜRLERİ
Dilimizdeki kelimeleri anlamlarına veya görevlerine göre isimler (isim, sıfat, zarf, zamir), fiiller ve edatlar (çekim edatları, bağlama edatları, ünlem edatları) olmak üzere üç ana grupta toplamak mümkündür. İsim (vatan, güzel, şimdi, siz vb.) ve fiil (oku-, öğren- vb.), anlamlı unsurlar olarak dildeki temel, edatlar ise görevli unsurlar olarak karşımıza çıkmaktadır.
Kelime türlerini kim ayırabilir

Sunum İçeriği

1. Sayfa
SÖZCÜK TÜRLERİ

2. Sayfa
Kelime( Sözcük): Dilde anlamı ya da tek başına görevi bulunan ses topluluğudur.Sözcüklerin kullanıldıkları yere göre anlamları nasıl değişiyorsa türleri de değişir. Aynı kelime değişik cümlelerde değişik görevler üstlenebilir. Örneğin “yalnız” kelimesi “Evde hiç yalnız kalamazdım.” cümlesinde zarf; “Yalnız gecelerde yıldızları seyrederdi.” cümlesinde sıfat olarak kullanılmıştır.Türkçede kelimeler , görevleri bakımından sekiz türe ayrılır. Bunlar: İsim, sıfat, zamir. Zarf, edat, bağlaç, ünlem ve fiildir.

3. Sayfa
  Bütün sözcük türleri,iki gruba ayrılarak değerlendirilir.A)Ad Soylu Sözcükler: 1)Ad (İsim)2)Sıfat (Önad)3)Zamir (Adıl)4)Zarf (Belirteç)5)Edat (İlgeç)6)Bağlaç 7)Ünlem B)FİİLLER (Eylemler)

4. Sayfa
1.İSİMLER (ADLAR)

5. Sayfa
Kainattaki varlıkları karşılayan kelimelere “isim” denir. İsimler değişik yönlerden incelenir:

6. Sayfa
A) Varlıklara verilişlerine göre:1. Cins İsmi (Tür adı): Aynı türden varlıkları karşılayan isimlerdir. Örnek: Kitap, defter, ağaç, kalem, sınıf, vb. 2.Özel İsim: Tek bir varlığı, belirli bir topluluğu, kuruluşu, yeri, dini karşılayan isimlerdir.

7. Sayfa
Tür adlarının başlıcaları şunlardır:1.Eylem adları(isim-fiiller): geliş, okuma, içmek2.Renk adları: mavi,yeşil,kırmızı.NOT: Renk adları bir ismi nitelerse sıfat olur. Sarı papatya.3.Zaman adları: Sabah, akşam, gündüz, bugün…NOT: “Ne zaman” sorusuna cevap verirse zarf olur.Daha sabah olmamıştı. (Ad)Sabah bir gürültüyle uyandım. (zarf)4.Sayı adları: Bir, üç yüz…NOT: Varlıkların sayılarını bildirirse sıfat olur.Üç elma, Beş çocuk.5.Yansımalar: Cız, tık, pat, şırıl şırıl, çatır çutur…

8. Sayfa
Özel isimlerin özellikleria Her zaman büyük harfle başlar.b Aldıkları çekim ekleri kesme işaretiyle ayrılır. Amasya’ya, Ayşe’nin NOT:Özel bir isimden, yapım eki alarak türemiş özel isimlere gelen çekim ekleri kesme işareti ile ayrılmaz. Örnek: Türkçeyec Özel isimlere getirilen yapım ekleri ayrılmaz. Erzurumlu, Ahmetgil, Türklük, Ayşecik, Sevimler, d p, ç, t, k, ünsüzlerinden biriyle biten bir özel isim ünlü ile başlayan bir ek alırsa; p, ç, t, k, söylenişte b, c, d, g, ye dönüşür ama yazılışta bir değişiklik olmaz. “Karabük’e” diye yazılır, “Karabüğe” diye okunur.eAy, Dünya ve Güneş isimleri coğrafî terim olarak kullanıldığında büyük harfle başlar ve aldığı çekim ekleri ayrı yazılır.

9. Sayfa
Özel İsimler:Yer İsimleri, Adresler: Bayburt, Soma, Ataç SokağıKişi İsimleri ve soy isimleri: Yunus YılmazMillet adları: Türk , İngiliz , İtalyanÜlke İsimleri: Türkiye, Almanya, İngiltere...Kitap, dergi, gazete İsimleri :Çalıkuşu,Zaman, Ay Işığı...Kurum İsimleri: Kızılay, Soma Devlet Hastanesi...Dil İsimleri: Türkçe, İngilizce, Almanca...Din ve mezhep İsimleri: İslamiyet, Hıristiyanlık...Hayvanlara verilen İsimler: Pamuk, Tekir, Karabaş...Uyarı: Özel isimlerin ilk harfleri her zaman büyük harfle yazılır.

10. Sayfa
B)Karşıladığı varlığın sayısına göre:1. Tekil İsim: Sayıca tek bir varlığı karşılayan isimlerdir. Örnek: Çiçek, kitap, masa, kalem...2. Çoğul İsim: Sayıca birden çok varlığı karşılayan isimlerdir. İsimlere “-lar, -ler” eki getirilerek yapılır. Örnek: Ağaçlar, masalar, kalemler, kitaplar...3. Topluluk İsmi: Şekil bakımından tekil, anlamca çokluk ifade eden kelimeleri karşılayan isimlerdir. Örnek: Halk, millet, ordu, sürü, orman...

11. Sayfa
“-ler” Çoğul Ekinin Farklı Kullanımları:1 Soy ve millet ismi yapar: Türkler, Osmanlılar, Selçuklular, Amerikalılar2 Özel isimlere “aile” anlamı katar: Akşam Sevgilere gideceğim.3 Özel isimlere “benzerleri” anlamı katar ve kesme işaretiyle ayrılır: Burası Fuzuli’ler , Ali Şir Nevaî’ler diyarıdır.4 “Abartma” anlamı katar: Çocuğunu dünyalar kadar seviyor. Hasta, ateşler içinde yanıyor. Öyle terledim ki sular içinde kaldım.5  “Yaklaşıklık, aşağı-yukarı” anlamı katar: İki yaşlarında bir kızı var. Bugünlerde size uğrayacağım.6 Zaman bildiren sözcüklere gelerek “daima, her zaman” anlamı katar : Sabahları kahvaltı yapmam. Akşamları kahve içeriz.7 “Sitem” anlamı katar: Hanımefendi her nedense bizi çağırmamışlar.8  “Saygı ve nezaket” anlamı katar: Ahmet Bey henüz gelmediler.

12. Sayfa
C) Karşıladığı şeyin niteliğine göre:1. Somut İsim:Beş duyu organından herhangi biriyle varlığı farkedilebilen varlıkları karşılayan isimlerdir. Örnek: Çiçek, müzik., elma...2. Soyut İsim: Düşünce ve duygu yoluyla varlığı anlaşılabilen, gözle görülemeyen, elle tutulamayan varlıkları karşılayan isimlerdir. Örnek: Saygı, sevgi, hayal, fikir, sevinç, korku...

13. Sayfa
İsmin Hâlleri:İsimler cümlede ya yalın hâlde bulunurlar ya da - i, - e, - de, - den, eklerinden birini almış olarak bulunurlar.Bahçe, bahçeyi, bahçeye, bahçede, bahçedenEv, evi, eve, evde, evdenAdam, adamı, adama, adamda, adamdanPark, parkı, parka, parkta, parktan

14. Sayfa
1.Yalın Hal: Adların; ad durum eklerinden hiçbirini almamış biçimidir.Yalın haldeki isimler cümlede “özne, belirtisiz nesne, sözde özne” görevinde bulunurlar.“Gurbet ne yana düşer usta?”“Boş zamanlarında resim yapardı.”“Okul bir güzel temizlendi.”İsim tamlamalarında tamlayan veya tamlanan olur.“Masa örtüsü, altın yüzük”

15. Sayfa
2. Belirtme (yükleme) Durumu:Adların “-i” hal ekini almış biçimidir.Bu tür isimler cümlede belirtili nesne görevinde bulunur.“Bütün gece oğlunu düşündü.”“Yangın çıkmasın diye ateşi söndürdük.”

16. Sayfa
3.Yönelme (yaklaşma) Hali:Adların “-a/-e” hal ekini almış biçimidir.Bu tür isimler cümlede dolaylı tümleç olur.“Arkadaşına çok güveniyordu.”“Düşünceye saygı duymalısınız.”

17. Sayfa
5.Çıkma (ayrılma) Hali: Adların “-den” hal ekini almış biçimidir.Bu tür isimler cümlede dolaylı tümleç olur.“Gözlerinden birer damla yaş döküldü.”“Saat beşte evden ayrıldı.”Not: Bunların dışında tamlayan eki (ilgi hali) olan “-ın/-nın” ;eşitlik hali eki “ca/-ce” hal ekidir.“Anasının kuzusu”“İnsanca yaşamak”

18. Sayfa
Hal Ekleri İle İlgili Notlar:1. “-den” eki isim tamlamalarında tamlayan “-ın” eki yerine kullanılabilir.“Öğrencilerden biri kayboldu.”2. “-den” eki ikileme kurar.“Havalar iyiden iyiye ısındı.” “Caddeler baştan başa süslendi.”3. “-den” eki varlığın neden yapıldığını belirtir.“Taştan duvar”4. “-den” eki “benzetme” ve “karşılaştırma” anlamları verir.“Camdan kalp” , “ Kardan beyaz çamaşır.”

19. Sayfa
“- de, - den” ekleri yapım eki olarak da kullanılabilir.Gözde öğrenci, sözde kızlar, sıradan davranış, candan insan, içten söz

20. Sayfa
“- e, - de, - den” ekleri zaman bildiren sözcüklere gelerek zarf tümleci oluşturabilir.Akşama bize gidelim.Beşe Ankara’da oluruz.İkindide çay içtik.Baharda çiçekler açar. Fasulyeleri akşamdan suya koydum.Sabahtan yola çıkarız. Erkenden bütün işleri yaptım.

21. Sayfa
YAPILARINA GÖRE İSİMLERYapılarına göre isimler üçe ayrılır:1. Basit isimler, 2. Türemiş isimler, 3. Bileşik isimler.

22. Sayfa
1. Basit İsimler: Yapım ekleri ile türememiş ya da birleşme yoluyla yeni anlam yüklenmemiş sözcüklerdir. Kök durumundaki sözcüklerle yalnızca çekim eki almış olanlar basit yapılıdır. Kök sözcükler genellikle tek hecelidir.El, kol, sel, yel, göz, taş, baş, kar, dil, kadın, deniz, çiçek, soba, pencere, araba...

23. Sayfa
2. Türemiş İsimler: Yapım ekleriyle kök ve gövdelerden geliştirilmiş isimlerdir: saman-lık, toz-lu, tat-sız, süt-çü, ben-cil, çalış-kan...Bir sözcüğün türemiş sözcük olabilmesi için, köküyle doğrudan ya da dolaylı bir anlam ilgisi bulunmalıdır. “Kiracı” sözcüğü “kira”dan türemiştir. Ancak “balık” sözcüğü “bal”dan türememiştir.Aynı ek, eklendiği sözcüklere farklı anlamlar katabilir: Çin-ce (dil ismi), dost-ça (yakışır, o tarzda), ben-ce (bana göre), aylar-ca (süreklilik)...

24. Sayfa
* İSİMDEN İSİM TÜRETEN EKLER -lık/-lik/-luk/-lük: çiçek-lik, kitap-lık, çamur-luk, kömür-lük... -cı/-ci/-cu/-cü (-çı/-çi/-çu/-çü): gemi-ci, odun-cu, göz-cü, ekmek-çi, çöp-çü... -daş/-deş (-taş/-teş): vatan-daş, öz-deş, yurt-taş, ses-teş... -ti/-tı/-tu/-tü: gürül-tü, horul-tu, hışır-tı, inil-ti...

25. Sayfa
-cik/-cık (-cuk/-cük): yılan-cık, badem-cik, gelin-cik... -ce/-ca (-ça/-çe): Millet adlarının sonuna getirilirse o milletin dilinin adını bildirir. Türk-çe, İngiliz-ce, Alman-ca, İnsan-ca, Aylar-ca, Ben-ce, Arap-ça...NOT: İsimden isim türeten ekler oldukça fazladır. Fakat fazla kullanılmaz. (kum-sal, balık-çıl, kış-la, top-aç, baş-ak...).

26. Sayfa
FİİLDEN İSİM TÜRETEN EKLER -mak/-mek: Bu ek, bütün fiil kök ve gövdelerinin sonuna getirilir; fiillerin adını bildiren isimler (mastar) yapar. Bil-mek, gör-mek, oku-mak, git-mek...(*) -mek ekiyle türetilmiş varlık isimleri de vardır: ekmek, çakmak, yemek. -me/-ma: gör-me, bil-me, oku-ma... -men/-man: öğret-men, yönet-men, say-man, yaz-man...

27. Sayfa
-iş/-ış (-uş/-üş): gel-iş, gid-iş, gör-üş....  -gı/-gi/-gu/-gü: sil-gi, çal-gı, duy-gu, gör-gü, iç-ki, at-kı... -it/-ıt (-ut/-üt): geç-it, yaz-ıt,  - geç: solun-gaç, yüz-geç, süz-geç... - im/-ım (-um/-üm): seç-im, say-ım, dön-üm, kur-um... -i/-ı/-u/-ü: gez-i, yaz-ı, ört-ü...NOT: Fiilden isim türeten ekler oldukça fazladır. Fakat fazla kullanılmaz

28. Sayfa
3. Bileşik İsimler: En az iki sözcükten oluşan, tek bir kavramı karşılayan kalıplaşmış sözcüklerdir. Türemiş sözcükler gibi bunlar da gövde sözcüklerdir:Bileşik isimler şu yollarla oluşturulur:

29. Sayfa
Biçim Yönündena)Yalın durumdaki iki ismin birleşmesiyle oluşur.Demir-baş, tepe-gözb)Sıfat Tamlaması Biçiminde Yeşil-ırmak, boş-boğaz, Ak-denizc)Belirtisiz İsim Tamlaması KuruluşundaDeniz-altı, ateş-böceği, hanım-eli, arslan-ağzı, kuş-palazı, soy-adı

30. Sayfa
d)Bir İsimle Bir Fiilden yapılanlarGece-kondu, bilgi-sayar, uçak-savar, ateş-kes, imam-bayıldıe)İki fiilden oluşanlarUyur-gezer, kaptı-kaçtı, dedi-kodu, biçer-döver, gel-git, çek-yat, kap-kaç, ger-çekf)Ses düşmesi yoluyla oluşanlarPazartesi, kahvaltı, sütlâç

31. Sayfa
Anlam Yönündena)Her iki sözcük de gerçek anlamını korur.Toplum-bilim, kara-biberb)Sözcüklerden biri gerçek anlamını yitirir.Atlı-karıncac)Her iki sözcük de gerçek anlamını yitirir.Demir-baş, su-çiçeği, boş-boğaz

32. Sayfa
İSİMLERDE KÜÇÜLTME-cik,-cek,-ceğiz,-imsi, ekleri isimlere küçültme anlamı verir.Anneciğimi pek çok özledim.(Sevgi)Kedicik çok üşümüştü.(Acıma)Karşıda bir tepecik vardı.(Küçültme)Yavrucak annesini bekliyordu. (Küçültme)Bir liracık versen ne olur!(Azımsama)Yavrucak şaşkın şaşkın bakıyordu.(Acıma)

33. Sayfa
Büyücek bir binanın önünde durdu. (Küçültme)Kadıncağız ne kadar çaresiz !(Acıma)Yeşilimsi bir kazak aldım.(Benzerlik)-cik eki bazen kalıcı isimler de yapar. Bunları küçültme olarak değerlendiremeyiz.Gelincik, bademcik, maymuncuk, beyincik...

34. Sayfa
İSİM TAMLAMALARIİki ya da daha fazla ismin belirli kurallar çerçevesinde bir araya gelerek oluşturduğu söz öbeğine denir. *Birinci isme tamlayan; ikinci isme tamlanan denir.İsim Tamlaması =Tamlayan+Tamlanan

35. Sayfa
Belirtili İsim Tamlaması İsim+(n)in isim+siTamlayan durumundaki ismin (n)in, tamlanan durumundaki ismin de (s)i iyelik ekini alarak oluşturduğu tamlamaya denir.Ağac +ın meyve+si Çalışma+nın yarar+ıgün+ün doğuş+u kadın+ın elbise+siNOT: “-in” tamlayan eki “ben , biz” zamirleriyle kullanıldığında “-im” şekline döner.Benim kitabım ,Bizim evimiz.

36. Sayfa
Belirtisiz İsim Tamlaması Tamlayan durumundaki ismin ek almadığı tamlanan durumundaki ismin de –(s)i iyelik ekini aldığı tamlamalara denir.Soru+Ø banka+sı ,ders+Ø kitab+ı, yemek+Ø kitab+ı, imlâ+Ø kılavuz+u, zeytin+Ø yağ+ı

37. Sayfa
Takısız İsim Tamlaması İsim+Ø İsim+ØTamlayanın da tamlananın da ek almadığı tamlamalara denir.Bu tür tamlamalarda tamlayan tamlananın neden yapıldığını veya neye benzediğini belirtir.Altın kolye, gümüş yüzük, inci diş, kömür göz, tahta köprü, demir kapı, keten gömlek...

38. Sayfa
Takısız isim tamlamasıyla sıfat tamlamalarını karıştırmamak gerekir. Takısız isim tamlamalarında; aTamlayan tamlananın neden yapıldığını gösterir.Bunun pratik yolu tamlayana –den eki getirmektir.Anlam bozulursa tamlama sıfat tamlaması ; anlam bozulmazsa tamlama takısız isim tamlaması olur. Altın bilezik altından (yapılmış) bilezik, Tahta köprü, tahtadan (yapılmış) köprü, yün eldiven Yünden (yapılmış) eldivenKara gözler Karadan gözler (anlam bozuldu)

39. Sayfa
bTamlayan tamlananın neye benzediğini gösterir.Tamlayandan sonra “gibi” edatını getirdiğimizde anlam bozukluğu olmazsa takısız isim tamlamasıdır.İnci diş, inci gibi diş, badem göz, badem gibi göz, kalem kaş kalem gibi kaş

40. Sayfa
Kısaca -den eki ve gibi edatı yardımıyla takısız isim tamlamalarını sıfat tamlamalarından ayırt edebiliriz. Öte yandan takısız isim tamlamalarında tamlayan ve tamlanan isimdir.*Takısız isim tamlamalarının karşıtı yoktur ama sıfat tamlamalarının karşıtı vardır.güzel çocuk x çirkin çocukcam kavanoz, (karşıtı yok)

41. Sayfa
Zincirleme İsim Tamlamaları:En az üç isimden oluşan tamlamalara denir.Elbise+nin kol düğme+siÖğretmen+in konuşması+nın güzelliğ+i

42. Sayfa
Zincirleme isim tamlamaları genel olarak şu şekilde kurulur:1.Tamlayan bir isim ; tamlanan ise bir isim tamlaması olabilir.Öğretmenin not defteri2.Tamlayan bir isim tamlaması; tamlanan ise bir isim olabilir.Okul bahçesinin kapısı3.Hem tamlayan hem de tamlanan bir isim tamlaması olabilir.Türkçe öğretmeninin not defteri

43. Sayfa
Karma Tamlama:İsim ve sıfat tamlamalarının iç içe girmesiyle oluşan tamlamalara denir.Çocuğ+un tatlı gülüş+ü Tamlayan ile tamlanan arasına sıfat girmiş.Yeni ders kitabı Sıfat belirtisiz isim tamlamasını nitelemiş.Başarı+lı öğrenci+nin notlar+ıTamlayan sıfat almış.Büyük bahçe+nin dar kapı+sıHem tamlayan hem tamlanan sıfat almış.

44. Sayfa
*Belirtili isim tamlamalarında bazen tamlayan eki +(n)in yerine “-den” eki kullanılabilir. Eğer tamlama çokluk içinden seçme bildiriyorsa “–den” kullanılabilir. Aksi takdirde anlatım bozukluğu olur.Bunlar+dan bir+i gelenler+den birkaç+ıKapı+dan kol+u (uygun değil)Çocuklar+dan geleceğ+i (uygun değil)*Fiilimsilerle kurulan tamlamaları bazı kaynaklar isim tamlaması olarak kabul eder ; bazıları ise etmez.Öğretmenin konuşması.Başarmanın zorluğu.

45. Sayfa
*Belirtili isim tamlamalarında tamlayan söylenmeyebilir.Bu durumda tamlayanı düşmüş isim tamlaması olur.(Benim) Ayakkabım kayboldu.*Tamlanan eki düşmüş olabilir.Kestane kebap (ı), Galatasaray-ı, İnegöl köfte-si*Belirtili ve zincirleme isim tamlamalarında tamlayan ile tamlanan yer değiştirebilir ; ikisi arasına herhangi bir kelime girebilir.Yaram derindir benim.Ahmet’in beyaz elbisesiBir soruya cevap olan cümlelerde kolayca anlaşılacağı için tamlayan veya tamlanan düşebilir.Bu bey Ozan’ın nesi? – Babası.(Ozan’ın babası)Bu bey kimin babası? – Ozan’ın.(Ozan’ın babası)

46. Sayfa
A) İSİM ÇEKİM EKLERİ:Çokluk Eki: “-lar, -ler”İsimlerin sayı bakımından çokluğunu bildirirler.elmalar,çocuklar ,öğrenciler.

47. Sayfa
2)Hal Ekleri: “-- i,--e,--de,--den”  ekleridir. *Kitab-ı ver (belirtme hali)*Yol-a bak  (Yönelme hali)*Ev-den geliyorum  (Çıkma hali)*Sen-de kaldı  (Bulunma hali)*Sıradan insanlarla işim olmaz.(Sıfat yapmıştır ve bu yüzden yapım eki olmuştur)*Bunlar gözde çocuklardır.(Sıfat yapmıştır ve bu yüzden yapım eki olmuştur)*Sudan sebeplerle yanıma gelme (Sıfat yapmıştır ve bu yüzden yapım eki olmuştur)Bunlardan birini alıyorum. (Tamlayan eki görevindedir.)

48. Sayfa
3)İyelik ekleri: Eklendiği isimlerin kime ait olduğunu ifade eder.Kitab-ı-m, kitab-ı-mız, kitab-ı-n, kitab-ı-nız, kitab-ı, kitap-ları. iyelik eklerini, ismin başına benim, onun, bizim, sizin, onların zamirlerini getirerek bulabiliriz. 4) İlgi ekleri (Tamlama Ekleri) : “-ın, -in, -un, -ün” biçimindedir.Belirtili isim tamlaması kurar.kapı—n—ın    kol—u, müdür—ün   oda—sı

49. Sayfa
5)Eşitlik Eki : --ca,--ce biçimindedir.*Sence bu doğru mu?*Çocukça davranma.6)Ek eylem Ekleri :İsim soylu sözcükleri yüklem yapma göreviyle kullanılan eklerdir. iyi—y-im,   iyi—y-iz, iyi—sin, iyi—siniz, iyi—dir, iyi—dirler

50. Sayfa
İsimlerde Pekiştirme:İkilemelerin ad olarak kullanılmasıyla oluşur.İkilemeler ad olarak kullanılmışsa bunlar hal eki alabilir; özne, nesne, dolaylı tümleç ya da yüklem olabilir.İş güç sahibi adamsın.Eş dost bizde toplandı.Günlerdir evi barkı aramıyor.Yalanı dolanı sevmem hiç.

51. Sayfa
2.SIFATLAR (ÖNADLAR )

52. Sayfa
Sıfat: Bir isimden önce gelerek onu nitelik ya da nicelik bakımından belirleyen kelimelere “sıfat” denir. Bir kelimenin sıfat sayılabilmesi için; - Bir isimden önce gelmesi, - Nitelik ya da nicelik bildirmesi gerekir. Sıfatlar iki ana gruba ayrılır:

53. Sayfa
NİTELEME SIFATLARIVarlıkların renklerini, biçimlerini, durumlarını, gösteren sıfatlara denir. İsme nasıl sorusunu sorduğumuz zaman alacağımız cevap niteleme sıfatıdır.Nasıl elma? Kırmızı elma (renk)Nasıl öğrenci? Başarılı öğrenci (durum)Nasıl adam? Uzun adam (biçim)

54. Sayfa
Sıfatlar isimler gibi çekim eki almazlar. Alırlarsa isim görevi yaparlar. (Adlaşmış sıfat olurlar.)İhtiyar kadın yalvarıyordu.İhtiyarı hastahaneye kaldırdılar.*İsim görevinde olan bu sıfatlara adlaşmış sıfat denir.Güzeller, çalışkanlar, yaşlı, mavili gelsin.

55. Sayfa
BELİRTME SIFATLARIVarlıkları çeşitli yönlerden belirten sıfatlardır. Belirtme sıfatları dört gruba ayrılır:

56. Sayfa
İşaret SıfatlarıVarlıkların yerlerini “işaret yoluyla” belirten sıfatlardır.Bu elbiseyi alalım.Şu ev satılıkmış.O çocuk mu dövdü seni?Beriki kadın bizim komşumuz.Öteki araba daha güzeldi.Böyle soru sorulur mu hiç?NOT: İşaret sıfatları çekim eki alırsa “işaret zamiri” olur.Şunu versene. Şu kitap.Böylesini görmedim. Böyle insan.

57. Sayfa
Sayı SıfatlarıVarlıkların “sayılarını, sıralarını, oranlarını, eşit bölünüşlerini”, kısaca nicelik durumlarını belirten sıfatlardır.Beş gruba ayrılır:

58. Sayfa
Asıl Sayı SıfatlarıVarlıkların sayılarını kesin olarak belirten sıfatlardır:Yirmi öğrenci, elli yumurtaSıra Sayı SıfatlarıVarlıkların “sırasını” belirten sıfatlardır: “-nci” ekleri getirilerek yapılır.İkinci katta oturuyor.“İlk ve son” kelimeleri de sıra sayı sıfatı olarak kullanılabilir: “Yarışta son yarışmacı olmuş.”Üleştirme Sayı SıfatlarıVarlıkların “eşit bölünüşünü” gösteren sıfatlardır. Asıl sayı sıfatlarına “–er, -şer” eki getirilerek yapılır: Çocuklara beşer ceviz verdim.İkişer yıl hapis yattılar.

59. Sayfa
Kesir Sayı SıfatlarıVarlıkların “eşit parçalarından bir bölümünü” gösterir. Verilen iki sayıdan ilkine “–de” eki getirilerek yapılır:Dörtte bir ekmek yedim. “Yarı, yarım, çeyrek, buçuk” sözcükleri de kesir sayı sıfatıdır.Yarım ekmek, çeyrek döner.Topluluk Sayı Sıfatı Varlıkların sayılarını toplu olarak gösteren sıfatlardır. Asıl sayı sıfatlarına “-(i)z” eki getirilerek yapılır: Otobüste beşiz bebek vardı.İkiz kardeşine çok benziyor.

60. Sayfa
Soru SıfatlarıVarlıkların yerlerini, sayılarını, durumlarını, soru yoluyla belirten sıfatlardır.Kaç senedir bu evde oturuyorsun?Hangi kitap daha faydalı olur?Nasıl bir kazak istiyorusun?Evi ne renk boyadın?

61. Sayfa
Belgisiz Sıfat:İsimlerin nicelik (sayısal) yönüyle belirsizliklerini ifade eden sıfatlardır. Örnek: Bazı evler, her konu, bütün insanlar,birtakım kişiler...

62. Sayfa
Yapıları bakımından sıfatlarBasit SıfatlarYapım eki almamış kök hâlindeki sıfatlardır.Yeni kalem, beyaz çorap, eski eser.

63. Sayfa
Türemiş SıfatlarYapım eki almış sıfatlardır.Çiçekli örtü, tuzsuz yemek, soğuk içecek

64. Sayfa
Birleşik SıfatlarKurallı Bileşik SıfatlarSıfat tamlamasının sonuna “–li, -lik, -sız” ekleri getirilerek yapılır.Mavi elbise+li çocuk iki ay+lık bebek beş kuruşsuz adam.*Bir sıfat tamlamasında isimle sıfatın yerleri değiştirilip sıfata üçüncü kişi iyelik eki “–i” getirilerek yapılır.büyük bahçe ------ bahçesi büyük evtatlı elma ------ elması tatlı ağaçyeni araba ------ arabası yeni adam.

65. Sayfa
Anlamca Kaynaşmış Bileşik Sıfatlarİki sözcüğün birleşip kaynaşmasından oluşan sıfatlardır.açıkgöz öğrenci, uyurgezer adam, mirasyedi genç, birkaç öğrenci, birçok insan, gelişigüzel davranış.

66. Sayfa
*İsim tamlamaları da sıfat olabilir.Bal sarısı kazak, çimen yeşili boya, apartman kapıcısı AbdurrahmanBir sıfat hâl eki almış bir isimle tümlenebilir. Buna tümlenmiş sıfat denir.Keyfine düşkün adam.Çocukları seven arkadaşım.*Cevabı sıfat tamlaması olan cümlelerde soru anlamı sıfatla sağlanmış demektir.Hangi çocuk seni dövdü?Öteki çocuk beni dövdü

67. Sayfa
SIFATLARDA KÜÇÜLTMEAzalma, küçülme, acıma ifadesi yüklemek için sıfata eklenen “–cik, -cek, -ımsı, -ımtrak, -rak” ekleriyle oluşturulurlar. Nesnenin niteliğinin azaldığını (küçüldüğünü) ifade eder.küçücük çocuk, ufacık eller, kısacık etek, çocuksu tavır, mavimsi gök, beyazımtırak diş…

68. Sayfa
Sıfatlara küçültme anlamı yükleyiniz. Büyük ---- büyücekSert ----Yeşil ----Temiz ----Kırmızı ----Uzun ---- Dar ----

69. Sayfa
PEKİŞTİRME SIFATLARISıfatın anlamını güçlendirir. Sıfatın ilk sesli harfine kadar olan kısım alınarak “-m, -p, -r, -s” seslerinden uygun olanı eklenir. Bu elde edilen unsur sıfatın başına eklenir.yeşil ye-m-yeşil yemyeşilmavi ma-s-mavi masmavisert se-m-sert semsertkirli ki-p-kirli kipkirlitemiz te-r-temiz tertemiz

70. Sayfa
Sıfatlar aşağıdaki şekillerde pekiştirilir.İkilemeler Yoluyla;Uzun uzun kavaklar, güzel güzel çocuklar, elma elma yanaklar, saçma sapan sözler...İkilemelerin Arasına “mi” soru edatı getirilerek;İnce mi ince gömlek, sıcak mı sıcak hava, yeni mi yeni ev...

71. Sayfa
Niteleme Sıfatlarının ilk ünlüsünden sonra “m,p,r, s” ünsüzlerinden uygun olanı getirilerek sıfatın başına eklenir.Bembeyaz gelinlik, yepyeni kitap, tertemiz ev, mosmor yüz. Pekiştirmelerde bazen ünlü türemesi de olabilir.Sapasağlam elma, gencecik kız, çepeçevre çit, yapayalnız insan...

72. Sayfa
Verilen sıfatları pekiştirme sıfatı yapınız.mor …………beyaz …………yumuşak …………temiz …………kara …………

73. Sayfa
Sıfatlarda derecelendirme Eşitlik:“Kadar, gibi” sözcükleriyle yapılır. Erzurum kadar soğuk şehir.Senin gibi güzel bir insan.Üstünlük:“Daha” zarfıyla yapılır. Kitaptakinden daha zor sorular. Yalnızlıktan daha güzel bir şey.

74. Sayfa
En Üstünlük Derecesi“En” zarfıyla yapılır. En çalışkan çocuk. En büyük bahçe.Aşırılık Derecesi“Pek, çok, fazla, pek çok, pek fazla, gayet..” zarflarıyla yapılır.Pek fakir aile. Çok başarılı öğrenci.Fazla zor soru. Gayet güzel cevap.

75. Sayfa
Sıfatların Adlaşması:Kimi sıfat tamlamalarında isim olan kelime düşer. Bu durumdaki sıfatlara “adlaşmış sıfat” denir. Örnek: İhtiyar adamlar inatçı oluyor. Sıfat + İsim İhtiyarlar inatçı oluyor. Adlaşmış Sıfat

76. Sayfa
SIFAT TAMLAMALARIBir sıfatla bir isimden oluşan tamlamalara sıfat tamlaması denir. Sıfatlar her zaman bir isimden önce gelir ve ismi niteler.tamlayan tamlananİki kardeşyeni bina*Bir sıfat birden fazla ismi niteleyebilir.Yeni elbiseler, ayakkabılar aldı.*Birden çok sıfat bir ismi niteleyebilir.Çalışkan, terbiyeli, sevimli öğrenciler.

77. Sayfa
3.ZAMİRLER (ADILLAR)

78. Sayfa
Zamir: İsim olmadıkları halde ismin yerini tutan kelimelere “zamir” denir. Zamirler iki gruba ayrılır.

79. Sayfa
1.SÖZCÜK DURUMUNDAKİ ZAMİRLERKişi ZamirleriŞahıs isimlerinin yerine geçen zamirlerdir. 1.Tekil Şahıs: ben 2.Tekil Şahıs: sen 3.Tekil Şahıs: o 1.Çoğul Şahıs: biz 2.Çoğul Şahıs: siz 3.Çoğul Şahıs: onlar

80. Sayfa
Kişi zamirleri çoğul eklerini ve hâl eklerini alırlar. “Ben” ve “sen” yönelme hâl ekini (-e, -a) alınca bana ve sana şekline dönüşür. Dönüşlülük zamiri olan “kendi” de şahıs zamiri sayılabilir.Ben yaptım. Kendim yaptım.Şahıs zamirleri isim tamlamalarında tamlayan olabilir.Bizim evimiz çok yakında.

81. Sayfa
İşaret Zamirleriİsimlerin yerini işaret yoluyla tutan zamirlerdir. Bu, şu, o, bunlar, şunlar, onlar, öteki, beriki, bura, şura, ora, böyle, şöyle...

82. Sayfa
Bu çok güzel bir elbise.Şunu yerine koy.Öteki daha güzeldi.Bura en sevdiğim yerdir.Böylesini ömrümde görmedim.

83. Sayfa
İşaret zamirlerinden “bura, şura, ora” dışındakiler işaret sıfatı olarak da kullanılır.Bunlar “-ler” ekini alabilirse işaret zamiri; alamazsa işaret sıfatı olur.Örnek:Şuna güvenebilirsin Bu çok değerlidir.Şu arkadaşla ilgilenin.Diğer öğrenciler daha gelmedi.

84. Sayfa
İşaret zamirleri ikileme kurduğunda işaret anlamını tümüyle yitirir, belgisiz zamir olur.Örnek:Ona buna aldanma sakın!Ötekinin berikinin ne yaptığı bizi ilgilendirmez.Asıl işaret zamirlerinden sonra bir başka isim geliyorsa, anlam karışıklığını önlemek için işaret zamirinden sonra virgül konmalıdır.Örnek:Bu, arkadaşıma aldığım hediyedir.

85. Sayfa
İşaret sıfatları isimden önce gelir ve ismi niteler. işaret zamirleri ise ismin yerini tutar.O kitabı bana ver. İşaret sıfatı.Onu bana ver. İşaret zamiriSıfatlar isim çekim eki almazlar. Zamirler ise isimlerin aldığı bütün ekleri alırlar.Ben-i, ban-a,ben-de, ben-den

86. Sayfa
“O” sözcüğü; bir ismi niteliyorsa işaret sıfatı; şahıs isimlerinin yerini tutuyorsa şahıs zamiri;insan dışında bir varlığın yerini tutuyorsa işaret zamiri olur.O film çok güzeldi. (işaret sıfatı)Bütün bunları o anlattı. (kişi zamiri)Onu hediye olarak aldım. (işaret zamiri)

87. Sayfa
 UYARI: “O” sözcüğü hem işaret sıfatı, hem işaret zamiri hem de kişi zamiridir. Bunları ayırabilmek için şunlara dikkat etmek gerekir:* Bir isimden önce geliyor ve onun yerini işaret ediyorsa işaret sıfatıdır.** İnsan isminin yerini tutuyorsa kişi zamiridir.*** İnsandan başka bir varlığın yerini tutuyorsa işaret zamiridir.

88. Sayfa
Belgisiz Zamirlerİsimlerin yerini belli belirsiz tutan zamirlerdir. Bazı, biri, çoğu, hepsi, kimi, birkaçı, herkes, öteberi, şey, falan…

89. Sayfa
Bazıları eyleme katılmadı.Bunu herkes bilir.Birkaçı sınavı kazanamadı.Öteberi almak için çarşıya çıktım.O çocuk deli falan değil.Her şey üst üste geldi.Belgisiz zamirler isim tamlamalarının tamlayan ve tamlananı olabilirler.Kimileri + nin düşünce+siÇocuklar + ın birkaç + ı

90. Sayfa
Soru Zamirleriİsimlerin yerini soru yoluyla tutan zamirlerdir.Beni kim çağırdı? Ali çağırdı.Camı hangisi kırdı? Şuradaki kırdı.Siz nerede oturuyorsunuz? Erzurum’da.Çocuklara neler aldın? Oyuncaklar aldım.İsim ya da zamirlere cevap olarak verdiğimiz soru kelimeleri zamirdir.

91. Sayfa
2.EK DURUMUNDAKİ ZAMİRLERİlgi ZamiriTamlanan durumundaki ismin yerini tutan ve tamlayana bitişik yazılan “–ki” ekine denir. Benim evim benimki,arabanın motoru arabanınkiSıfat yapan –ki ismin –de hâline gelir.Köşe+de+ki ev

92. Sayfa
İyelik ZamiriVarlık adlarının sonuna gelerek varlıkların kime ait olduklarını gösteren eklerdir. Evim, evin, evi, evimiz, eviniz, evleri.

93. Sayfa
İyelik eki ,“-i” hâl ekiyle karıştırılmamalıdır. İyelik eki alan sözcük “kimin ?” sorusuna cevap verir.Oyuncağı kırdıKimin kırdı? Cevap yok.(hâl eki)Oyuncağı bozulmuş. Kimin oyuncağı?Onun oyuncağı.(İyelik Eki)Hem iyelik hem hâl eki bir arada kullanılmışsa ilki iyelik ikincisi hâl ekidir.Oyuncağ+ı+nı kırdı. Birincisi iyelik ikincisi hâl eki.Oyuncağı bozulmuş. İyelik eki

94. Sayfa
Dönüşlülük Zamiri:Dönüşlülük zamiri “kendi”dir. Örnek: Kendisine haber verdiniz mi?Bu soruyu ben kendim çözdüm.

95. Sayfa
Yapı Bakımından ZamirlerBasit Zamirler: Kök durumunda bulunan ya da iyelik ekiyle biçimlenen zamirlerdir.“Ben, sen, biri, hangisi, hepimiz…”Bileşik zamirler: Birden çok sözcüğün birleşip kalıplaşmasıyla oluşan zamirlerdir.“Birkaçı, herkes, hiçbiri, öbürü( o biri), bura (bu ara)…”Öbekleşmiş zamirler: İkileme ya da başka bir söz öbeği biçiminde oluşmuş zamirlerdir.“Öteki beriki, onun bunun, falan filan, herhangi biri, ne kadarı…”

96. Sayfa
4.ZARFLAR

97. Sayfa
Zarf: Bir cümlede fiilleri niteleyen, onların ne durumda olduğunu, nasıl yapıldığını, zamanını ve sırasını bildiren kelimelere “zarf” denir. Zarflar cümledeki görevlerine göre;durum-hal, zaman, yer-yön, azlık-çokluk (miktar) ve soru zarfları” olmak üzere beş gruba ayrılır.

98. Sayfa
Durum-Hal Zarfları: Fiilin durumunu yani nasıl yapıldığını bildiren zarflardır. Fiile sorulan “nasıl?” sorusuna cevap verir. Örnek: Mehmet hızlı koşardı. (Nasıl koşardı?) “Ağır ağır çıkacaksın bu merdivenlerden” Eve koşarak gittim. Derslerine severek çalışıyordu.

99. Sayfa
b) Zaman Zarfı: Fiilin ne zaman yapıldığını bildiren zarflardır. Fiile sorulan “ne zaman” sorusuna cevap verir. Örnek: Tatilden dün dönmüşler. Akşam maçı izleyeceğim. Yarın pikniğe gideceğiz. Bu kış çok kar yağdı.UYARI:Bazı zaman anlamlı sözcükler belirtme durum ekini alırsa adlaşırlar. *Bu akşam akşamı seyredeyim bakışlarında.*Ne sabahı göreyim,ne sabah görüneyim.

100. Sayfa
c) Yer-Yön Zarfı: Fiilin yöneldiği yeri bildiren zarflardır. Fiile sorulan “nereye?” sorusuna cevap verir ve ek almaz. Örnek: Yukarı çıktı. Geri geldi. Aşağı indi. İleri gitti. Yağmuru gören tavuklar içeri kaçıştılar. UYARI:Yer-yön zarfları çekim eki alırsa adlaşır.*Işık,perdenin kenarından içeri sızıyordu.(Z)*Işık,perdenin kenarından içeriye sızıyordu.(A)

101. Sayfa
UYARI: Bazı yer-yön zarflarını işaret sıfatları ile karıştırmamak gerekir.*Aradığını yukarı katta bulamayınca yukarı çıkmış.*Aşağı mahallede gürültü olunca,apartman sakinleri aşağı inmiş.*İçeri zili çalınca öğrenciler içeri girdi.

102. Sayfa
d) Azlık-Çokluk (Miktar) Zarfları: Fiilin, sıfatın, zarfın miktarını bildiren zarflardır. Bu zarflar “ne kadar?” sorusuna cevap verir. Örnek: Ali bu derse çok çalışmış. Bugün pek iyi değilim. Bu çok eski bir evdir.UYARI:Bazı nicelik zarflarını sayı sıfatları ile karıştırmamak gerekir. *Çok insan bunu başarmak için çok çalışıyor.*Fazla para insanı fazla rahatsız eder.

103. Sayfa
UYARI: “Daha” sözcüğü bir fiilin önünde olduğunda zaman zarfı,kendi gibi zarf olan bir sözcüğün önünde olduğunda ölçü-miktar zarfı olur. *Daha iyi bir insanı bulabilmek için daha evlenmemiş.*Bizimle daha sakin konuşuyordu.*Eve daha gelmemiş.

104. Sayfa
e) Soru Zarfı: Fiilleri soru yoluyla niteleyen zarflardır. Bunlara cevap olarak verilen kelimeler de çoğu kez zarf olur. Başlıca soru zarfları: “ne zaman, niçin, nasıl, ne kadar, nereye, neden...” Örnek: Bize ne zaman geleceksin? (Yarın geleceğim.) Niçin konuştu? Nasıl geldin? Ne kadar aldın? Neden gelmedin?

105. Sayfa
UYARI: “Ne” soru sözcüğü cümle içinde soru sıfatı ve soru zamiri olarak kullanılacağı gibi soru zarfı da olabilir. *O karanlık sularda ne gördün?(Zamir)*Hiçbir şey olmamış gibi ne susuyorsun?(Zarf)*Benimle ne konuda konuşacaksın?(Sıfat)*Gel ecel,ne korkarsın sarı çehremden benim?*Aşık dediğin Mecnun misali kördür,  Ne bilsin,alemde ne mevsimdir.(Zarf-zamir)*Ne ağlarsın benim zülfü siyahım.(Zarf)*Şu dünyada ben ne insanlar gördüm.

106. Sayfa
UYARI: “Nasıl” soru sözcüğü bir ismi belirtirse soru sıfatı, fiil ya da fiilimsiyi belirtirse soru zarfı olur. *Onun nasıl bir insan olduğunu nasıl anlayabilirim?*Gurbette nasıl bir hayat sürdüğünü nasıl bilmiyorsun?      

107. Sayfa
Uyarı: Sıfat-Zarf ayırımı: Nitelik bildiren kelime isimden önce kullanılırsa sıfat; fiilden önce kullanılırsa zarf olur. SIFAT----İSİM ZARF----FİİL Güzel günler yakındır. Futbolu güzel oynar.

108. Sayfa
Zarflarda PekiştirmeZarflarda pekiştirme iki yolla yapılır:1.İkilemelerle;Tatlı tatlı güldü.2.m, p, r, s sesleriyle;Çarçabuk evden ayrıldı.

109. Sayfa
YAPI BAKIMINDAN ZARFLARBasit ZarfEk almamış yalın hâldeki zarflardır.Yarın gelecek.Olanları şimdi anlat.Başarılı olmak için çok çalış.

110. Sayfa
Türemiş ZarfYapım eki almış olan zarflardır.Şair oldukça güzel konuştu.(ol+dukça)Ansızın, onunla karşılaştım.(An+sızın)Akşamleyin, birden karşıma çıktı. (akşam+leyin)

111. Sayfa
Birleşik ZarfEn az iki sözcükten oluşan zarflardır.Birden bire bayıldı.(Birden+bire)Biran, bile onu yalnız bırakmadı.(Bir+an)Bugün, onunla görüşmeye gitti. (Bu+gün)Öbekleşmiş ZarflarHemen şimdi gelirim.

112. Sayfa
5.EDATLAR  (İLGEÇLER)

113. Sayfa
Tek  başına  bir  anlam taşımayan , ancak kendinden önceki sözcükle birlikte kullanıldığında belirli bir anlamı olan sözcüklerdir.Edatlar çekim eki alırsa adlaşırlar. En çok kullanılan edatlar şunlardır:Başlıca edatlar: “gibi, kadar, sanki, ile, dolayı, ötürü, için, beri, üzere, dek, değin, doğru, karşı...”

114. Sayfa
Gibi:Benzetme ilgisiyle ismi nitelerse sıfat öbeği, fiili nitelerse zarf öbeği kurar. Bin atlı o gün dev gibi bir orduyu yendi. (sıfat) Dev gibi dalgalar sahile vuruyordu. (sıfat) Yüzün bir kır çiçeği gibi usulca söner. (zarf) Dolu bir kadeh gibi kırılıyorum avuçlarında.(zarf) Sen de onun gibi düşünüyorsun (karşılaştırma) Annem gibi dolma yapan dünyada bulamazsın (k.) Yataktan kalktığı gibi dışarı fırladı.(hemen,o anda)

115. Sayfa
Haberi aldığı gibi yola çıktı.(hemen,o anda) Ben ona insan gibi davrandım.( yakışır biçimde) Birbirinizle adam gibi konuşun.( yakışır biçimde) Saat üç gibi yanına gelirim. (dolayında) Final maçı akşam sekiz gibi başlar ( dolayında) Bugün yağmur yağacak gibi (tahmin) Galatasaray bu maçı alacak gibi (tahmin) Bir an onu sever gibi oldum (yaklaşma) O sırada güneş çıkar gibi oldu. (yaklaşma)

116. Sayfa
İçin:“-dik için” şeklinde neden- sonuç;  “-mek için” şeklinde amaç – sonuç ilişkisi kurar. Yağmur yağdığı için pikniğe gidemedik. (n.s) Hasta olduğum için dersi dinleyemedim. (n.s) Kadın oğlunu görmek için şehre gitti. (a.s) İşe girmek için ehliyet almış (a.s) Görelik anlamında görüş bildirir: Sen benim için dünyanın en güzel kızısın. Bu çalışmalar onun için boş bir uğraştı.

117. Sayfa
Karşılığında, karşılık olarak:  *Bu elbise için çok para harcadım.*Ev için size yüz bin lira veririm Uğruna, yoluna: * Vatan için nice şehitler verdik.* Bu eylemi tüm insanlık   için  yapıyoruz. Hakkında: * Veliler bizim okul için ne söylüyorlar?* Eleştirmenler, filminiz için olumlu konuşuyor.

118. Sayfa
Aitlik, özgülük: Bu pastayı sizin için ayırdım. Bahçeye oğlum için salıncak kurdum.  Oranla: O şapka senin için çok büyük.  Süre bildirir:                Kitabı bir hafta için aldım. Birkaç gün için İstanbul’a gideceğim.

119. Sayfa
İle (-la, -le ): Birliktelik, araç ,durum ve sebep ilgisi kurar.  Köye dolmuşla gidebilirsin. (araç) Uçakla İzmir’e gitmişti (araç) Çocuk, yolda babasıyla yürüyordu. (birliktelik) Konsere arkadaşımla gittim. (birliktelik) Öfkeyle kalkan zararla oturur. (durum ) Gökyüzü, hasretle kucaklasın doğayı. (durum) Sınav heyecanıyla kalemimi unuttum. (sebep) Kaza korkusuyla araba kullanamıyor ( sebep)

120. Sayfa
Kadar: Benzerlik ve karşılaştırma ilgisi kurar. Adana, cennet kadar güzel bir yerdir. (benzerlik) Siirt, bu yaz cehennem kadar sıcaktı. (benzerlik) Bir peri kadar güzel bir kızdı. (benzerlik) Sen de onun kadar çalışsaydın sınavı kazanırdın.(karşılaştırma) Babası kadar iyi şarkı söylüyor. (karşılaştırma)

121. Sayfa
Yaklaşıklık, zaman açısından sınırlandırma, mesafe: Bin kadar asker cepheye gidiyordu. (yaklaşık) Pazardan iki kilo kadar pirinç almış. (yaklaşık) Bu ev akşama kadar temizlenecek. (zamanda sınırlama) Cumaya kadar ödevimi bitirmeliyim. (zamanda sınırlama) Yalancının mumu yatsıya kadar yanar. (zamanda sınırlama) Eve kadar yürümem gerekiyor. (mesafe sınırı)

122. Sayfa
Mesafe sınırı: Yapılacak dünya kadar işim var. Avuç içi kadar bir evde yaşıyorlar.  Gibi anlamında kullanılabilir: Bu kitabı okuyunca Muğla’yı görmüş kadar oldum.

123. Sayfa
Karşı: Yön ve zaman ilgisi kurar. –e karşı biçiminde kullanılırsa edat olur. Yalın halde kullanılırsa ya da bir ek alırsa edat olmaktan çıkar isimleşir. Denize karşı bir ev yaptırmış. (yön) Duvara karşı on adım yürü. (yön) Sabaha karşı çok şiddetli yağmur yağdı. (zaman)  Karşılık olarak , yönelik anlamı katar: Bu sözüne karşı ben ne diyebilirim ki şimdi. (karşılık olarak) Resme karşı ilgin ne zaman başladı?( -e yönelik)

124. Sayfa
UYARI: Yalın halde kullanılırsa ya da bir ek alırsa edat olmaktan çıkar isimleşir.İsmi belirtirse sıfat olur. Karşı evin penceresi açık kalmış. (sıfat) Önce karşı sahaya çıktı. (sıfat) Karşıya geçmeden önce sağına ve soluna bak.(isim)

125. Sayfa
Göre:  Görüş, düşünce, uygun olma anlamları katar: Bilim adamlarına göre dünya yok oluyor. (görüş) Anneme göre bu yıl sınavı kesin kazanırmışım. (görüş) Bulunduğun ortama konuşacaksın. ( uygun) Zevkime göre bir elbise arıyorum. (uygun)  Karşılaştırma ilgisi kurar: Burası eski evimize göre daha büyük. Yaşıtlarına göre çok hızlı koşuyorsun.

126. Sayfa
Üzere:  Koşul ve amaç ilgisi kurar. Akşama geri vermek üzere bu kitabı alabilirsin. (koşul) Konuşmak üzere kürsüye çıktı. (amaç)  Yaklaşık olma, gibi şekilde… anlamları katar: Hemen eve dönelim, akşam olmak üzere. ( yaklaşık)Zil çalmak üzere. ( yaklaşık) Her şey planlandığı üzere yapılacak. (şeklinde)

127. Sayfa
Doğru: Yön ve zaman ilgisi kurar. Eve doğru yürüyorum. (yön) Akşama doğru misafir gelecek. (zaman)  İsmi nitelerse sıfat, fiili nitelerse zarf öbeği oluşturur: Eğri oturup doğru konuşalım. (zarf) Bu zamanda doğru insanı bulmak zordur. (sıfat) Tahtaya bir doğru çizdi. (isim)

128. Sayfa
Sanki: Benzetme, sitem ilgisi kurar. Gökyüzü sanki yaramaz bir çocuk.(benzetme) Sanki verdiğim her işi yapıyorsun. (sitem) Sanki selam verdin de almadık. (sitem)

129. Sayfa
Diğer edatlar: İşten sonra bize uğrayacak. Bu işi ancak sen yaparsın. Yalnız senin gezdiğin bahçede açmaz çiçek. Sabahtan beri dışarıyı izliyor. Bu mutlu olaya sadece yıldızlar şahittir.

130. Sayfa
6.BAĞLAÇLAR

131. Sayfa
Bağlaç: Tek başına bir anlamı olmayan, cümle içinde kelime ve kelime gruplarını birbirine bağlayan sözcüklerdir.Başlıca bağlaçlar: “ve, veya, ya da, ama, ki, de, ancak, ile, lakin, yalnız, belki, oysaki nitekim, halbuki, ya..........ya, hem..........hem, ne.........ne”

132. Sayfa
 “İLE” -  “VE”  BAĞLAÇLARI  Aynı görevdeki sözcükleri birbirine bağlar. Evin ve bahçenin kapısı açıktı.(Tamlayan)Bu radyo Adana’da ve Mersin’de yayın yapıyor.(D.T)Akşam arkadaşıma gideceğim ve her şeyi anlatacağım.Cehennemle cenneti bu dünyada yaşadık.(Nesne)Evle okul arasında mekik dokuyor.(Tamlayan)Annesiyle babası yarın bize gelecek.(Özne)

133. Sayfa
Uyarı: Biri bağlaç diğeri edat olan iki çeşit “ile” vardır.Bir cümlede “ile”nin  yerine “ve”yi getirebiliyorsak bağlaç; getiremiyorsak edattır. ---“Bazen yandık bazen menekşelerle söyleştik.(Edat)---“Kazaklarla ceketi parayla aldım.(B-E)

134. Sayfa
“DE” BAĞLACI *Eşitlik, gibilik anlamı katar. ---O filmi ben de seyrettim.---Bence Aslı da bu işten anlamıyor.           *Abartma anlamı katar. ---Çocuğun okuduğu şiir de şiirdi hani.---Aldıkları araba da araba yani.

135. Sayfa
*Küçümseme anlamı katar. ---Sen sınavı kazanacaksın da ben göreceğim.---Sanki bu işten anlıyorsun da konuşuyorsun.---Büyüyecek de adam olacak da bize bakacak. *Sitem anlamı katar. ---Okula kadar geldin de bir selam vermedin.---İzmir’e kadar geldin de yanıma uğramadın.

136. Sayfa
*Şaşma,inat,sebep, korkutma anlamı katar. ---Kardeşin de mi bizimle gelecek?(Şaşma)---Ufaklık, kalemi vermem de vermem,diyor.(İnat)---Ailesiyle kavga etti de evi terk etti.(Sebep)---Dışarı çık da göreyim. *Ama, fakat  anlamında kullanılır. ---Pansiyona kaydını yaptı da yerleşmedi.---Bize gelmiş de fazla kalmamış.”

137. Sayfa
Uyarı:Türkçede biri bağlaç diğeri hal eki olan iki çeşit “de” vardır. “De”yi cümleden çıkardığımızda cümlenin yapısı bozulursa ektir; bitişik yazılır, bozulmazsa bağlaçtır; ayrı yazılır.  ---Bakkalda sebze de satılıyormuş. ---Ayşe de okulda kalmış.

138. Sayfa
 “AMA” , “FAKAT” BAĞLACI *Karşıt anlamlı iki cümleyi birbirine bağlar. Sınava çok iyi hazırlandı ama üniversiteyi kazanamadı.Her sabah spor yapıyor ama zayıflayamıyordu. 

139. Sayfa
*Koşul, pekiştirme anlamı katar. Dışarı çıkabilirsin ama eve erken döneceksin.Seninle sinemaya gelirim ama işim olmazsa.Bu kitabı sana alacağım ama okuyacaksın.Dışarıda soğuk ama çok soğuk bir hava var.Büyük ama çok büyük bir bahçesi vardı.

140. Sayfa
“ANCAK” ,“YALNIZ”  BAĞLACI “Ama, fakat” anlamında kullanılıyorsa bağlaç;“Bir tek,sadece” anlamında kullanılıyorsa edat;* Önündeki ismi niteliyorsa sıfat;* Fiili niteliyorsa zarftır.

141. Sayfa
Geziye yalnız bizim sınıf katıldı. (edat)Bu adam evde yalnız yaşıyor. (zarf)Yalnız insanlar hayata karamsar bakarlar. (sıfat)Onunla konuşurum yalnız fikrim yine de değişmez.(bağ)Bu işin üstesinden ancak sen gelirsin. (edat)Yoğun trafikte işe ancak yetişebildim. (zarf)Bütün gün evde yalnızdım. (adaşmış sıfat)Filmi seyredebilirsin ancak yarın erken kalkmalısın.(b.)

142. Sayfa
“Kİ”  BAĞLACI *Özneyi pekiştirir. ---Ben ki yedi iklimin  padişahıyım.---Sen ki Fransa eyaletinin valisisin.        *Neden-sonuç  vardır. ---Günü kötü geçmiş ki çok kızgın görünüyor.---Sana değer veriyorum ki seninle konuşuyorum.

143. Sayfa
*Kuşku,yakınma,şaşma,amaç-sonuç, tahmin Beni tanımıyorsun ki…(Yakınma)Kafamı bir kaldırdım ki onu karşımda gördüm. (Şaşma,)Arabayı o çizmiş olabilir mi ki?(Kuşku)Sana iş buldum ki kimseye muhtaç olmayasın. (A-S)Geç saatlere kadar çalışmış olmalı ki sabah uyanamamış. (tahmin)

144. Sayfa
“HEM…HEM”  BAĞLACI         Karşılaştırılan iki unsurun hepsi anlamını vermektedir.Eş görevli sözcükleri bağlar. Hem arabayı hem evi üzerine alacakmış. (Nesne)Hem ucuz hem kaliteli ayakkabı satıyor. (Sıfat)Hem çalışıyor hem üniversite okuyor. (Cümle)

145. Sayfa
NE…NE BAĞLACI Cümleyi anlamca olumsuz yapar. Karşılaştırılan iki unsurun hiçbiri  anlamını verir.*Sallanmaz o kalkışta ne bir mendil ne bir kol. (Özne)*Adam kızını ne arıyor ne soruyor. (yüklem)*Ne kızı veriyor ne dünürü küstürüyor. (cümle)*Bu konu ne seni ne beni ilgilendirir. (nesneyi)

146. Sayfa
NOT: İki karşıt sıfatı birbirine bağlarsa “ikisinin arası, ortası”  anlamı verir. Kız ne zayıf ne şişman biriydi.Konuşan adam ne uzun ne kısaydı.

147. Sayfa
 YA….YA….BAĞLACI:                             Karşılaştırılan unsurlardan birini ifade etmek için kullanılır. Ya bu deveyi güdeceksin ya bu diyardan gideceksin. (cümleleri)Aynayı ya Ayşe ya Özlem kırmıştır. (özne)Ya salonun ya mutfağın penceresi kırıldı. (tamlayan)Takıma ya beni ya onu alacaksın (nesneyi)

148. Sayfa
DİĞER  BAĞLAÇLAR Ogün okula gelemedim çünkü çok hastaydım. (sebep)Bu maçı  kazanacağız  hatta  şampiyon   olacağız. (pekiştirme)Mademki söz verdin, sözünü tutacaksın.Bu mağazada elbiseler çok güzel üstelik çok ucuz.Sanki dağları sen yarattın. Meğer bütün evi o dağıtmış.

149. Sayfa
Eğer kardeşine uğrarsan selamımı söyle.Çok geç kaldılar; yoksa kaza yaptılar.Ders çalışmıyor; üstelik yaramazlık yapıyor.Önce bunlardan yani çok iyi bildiğiniz sorulardan başlayın.Bizde yahut sizde çalışabiliriz.İster yazarsın ister yazmazsın.

150. Sayfa
7.ÜNLEMLER

151. Sayfa
Ünlem: Kendi başına bir anlamı olmayan, cümle içinde “sevinme, korku, şaşırma, acıma, özlem, kızma” gibi ansızın beliren coşkun duyguları, seslenmeleri bildiren sözcüklerdir.Örnek: - Ah ah! (özlem) - Öf be! (kızma) - Oh be! (rahatlama) - Vah vah! (acıma) Hey!, Ey!, Bre! ...

152. Sayfa
ÜNLEM OLMADIKLARI HÂLDE ÜNLEM GÖREVİ YAPAN SÖZCÜKLER“Kardeş, hemşerim, beyler, evet, hayır, asla, yok, olmaz, pek iyi...”Hemşerim! Bu adamı tanıyor musun?

153. Sayfa
Aşağıdaki boşlukları uygun olanı ile doldurunuz.……! sıktın artık yeter!……! nasılsın bakalım!……! Neydi o günler!……! Kimse yok mu?……! Delikanlıya!……! , bıktım artık.…… Bak buna dayanamam.…… iki gözüm neredesin?(Vay!, Yoo!, Yeter be!, Bravo, A!, Ah!, Hey!, E!)

154. Sayfa
8.FİİLLER (EYLEMLER)

155. Sayfa
İş, oluş, hareket, durum ya da kılışı kişi ve zamana bağlı olarak bildiren sözcüklere denir.Fiiller mastarlarıyla isimlendirilir. Mastarlar fiil kök ve gövdelerine “–mek,-mak” ekleri getirilerek yapılır.Gelmek, yüzmek, oturmak, atmak.*Sonuna –mek,-mak ekleri getirilebilen bütün sözcükler fiildir.Yaz-mak, gör-mek, getir-mek, kır-mak...

156. Sayfa
Fiiller anlamlarına göre üçe ayrılır: Kılış FiilleriÖznenin yaptığı hareketin bir nesneye yöneldiği fiillerdir.Bu eylemler nesne alırlar.Yani “neyi, kimi” sorularına cevap verirler. Kırmak, kazmak, vermek, atmak, tutmak, taşımak, vurmak, getirmek...

157. Sayfa
Durum FiilleriÖznenin içinde bulunduğu durumu anlatan fiillerdir. Nesne almazlar.Oturmak, kalkmak, uyumak, gülmek, ağlamak, üzülmek, susmak, durmak.

158. Sayfa
Oluş FiilleriÖznenin geçirdiği değişimleri anlatan fiillerdir.Bu eylemler de nesne almazlar.Kızarmak, sararmak, büyümek, gelişmek, doymak, bayatlamak, uzamak, kararmak, solmak, morarmak, çürümek...Bu eylemler “değişerek yeni bir görünüm kazanma” anlamı verir.*Elleri, ayakları kabarmıştı.*Denize gidince epey bronzlaşmış. Not:   Durum fiilleri de oluş fiilleri de geçişsiz fiillerdir.

159. Sayfa
FİİLLERDE ZAMANFiiller, iş, oluş, kılış, durum ve hareketi zamanla belirtirler. Fiillerin belirttikleri süreçlere fiilin zamanı denir. Fiillerde üç temel zaman vardır:1Geçmiş zaman2Şimdiki zaman3Gelecek zamanBir de bu üç zamanı içine alan geniş zaman vardır.

160. Sayfa
FİİLLERDE KİŞİFiilin bildirdiği iş, oluş, ya da hareketi yapan varlık fiilin kişisidir. Fiile kim sorusu yöneltildiğinde cevap fiilin kişisidir. Fiillerde üç temel şahıs vardır.1 Kişi: Söz söyleyen2 Kişi: Kendisine söz söylenen 3 Kişi: Kendisinden söz edilenKişiler tekil olabileceği gibi çoğul da olabilir.

161. Sayfa
Kişi ekleri1Tekil Kişi –m, -im Bildi-m2Tekil Kişi –n, -in Bildi-n3Tekil Kişi Ø Bildi1Çoğul Kişi –k,-iz Bildi-k2Çoğul Kişi -siniz Bildi-niz3. Çoğul Kişi –ler Bildi-ler*Şahıs ekleri kip eklerinden sonra gelir.

162. Sayfa
FİİLLERDE KİPFiil tabanlarına belirli ekler getirilerek fiillerin zaman ve anlam bakımından yeni bir kalıba girmesidir.Fiil kipleri ikiye ayrılır.

163. Sayfa
HABER KİPLERİ1Di’li geçmiş zaman2Miş’li geçmiş zaman3Şimdiki zamanDİLEK KİPLERİ1İstek Kipi2Gereklilik Kipi3Şart Kipi4Emir Kipi

164. Sayfa
a)Haber Kipleri: Zaman eklerinin hepsine birden haber kipleri denir.Haber kipleri şunlardır:

165. Sayfa
1)Öğrenilen(duyulan) (miş’li) Geçmiş Zaman: Fiillere “–miş ,-mış, -muş,-müş” ekleri getirilerek sağlanır. Bu eylemler daha çok başkasından duyulma, aktarılma anlamı taşırlar.  Bazen de farkında olmadan yapılma bildirir. *Evleri yanmış.(başkasından duyma)*Seni sormuşlar. (başkasından duyma)*Aaa ! çorabım kaçmış. (sonradan farkına varma)*Mutfakta elimi kesmişim. (sonradan farkında olma)*Bu solmuş elbiseleri giymemelisin.(sıfat fiil eki)

166. Sayfa
2)Görülen (di’li) Geçmiş Zaman:  Eylemlere “dı,di,du,dü,tı,ti,tu,tü” ekleri getirilerek yapılır. Anlatan kişi hareketi bizzat tanık olmuştur, eylemi görmüştür.  *Evleri yandı.*Hep birlikte geziye gittik.*Sınavı kazanabileceğini söyledi.*Kalbim Ege’de kaldı.*Beraber yürüdük bu sahillerde.*Burada her zaman tanıdık insanlara rastlayabilirsiniz.(sıfat-fiil eki)

167. Sayfa
3)Şimdiki Zaman: Eyleme “–yor” eki getirilerek yapılır.Eylem ile anlatış aynı zamanda gerçekleşir. *Ders çalışıyorum.*Ne diyor?*Çocuklar yine kavga ediyor.Not: “-makta,-mekte” eki de fiile şimdiki zaman anlamı katar.*Bir soğuk yatakta büzülmekteyim.*Lütfen sessiz olun şu an ders çalışmaktayım.

168. Sayfa
4)Geniş Zaman: Eylemlere “–r, -ar, -er” ekleri getirilerek yapılır. *Senden sana sığınırım.*Her sabah yürürüm.*Bu yolun sonu nereye çıkar?*Hep böyle güler yüzlü müsün? (sıfat-fiil eki)Not: Geniş zamanın olumsuzu “–mez, -maz”dır. Ancak 1.tekil ve 1.çoğul çekimlerde “–me,-ma” şeklini alır.*Gelmezsiniz    ___ gelirsin           *gelmem____gelirim 

169. Sayfa
5)Gelecek Zaman: Eylemlere “-ecek ,-acak” eki getirilerek yapılır. *Sana olan aşkımı haykıracağım.*Gelecek de bir gün gelecek.*Mektuba yazacak sözüm kalmadı.*Okuyacak da adam olacak.*Açacak nerede?

170. Sayfa
b)Dilek Kipleri: Fiilin gerçekleşmesini ya da gerçekleşmemesini dilek,istek,gereklilik veya emir kavramları içerisinde veren kiplerdir. Bunlar haber kipleri gibi belirli bir zaman anlamı taşımazlar.

171. Sayfa
1)Dilek-şart kipi:Fiillerin kök ya da gövdelerine “–se ,-sa” eki getirilerek yapılır.Dilek- şart kipi cümleye bazen ‘şart(koşul)’ anlamı katarken bazen de ‘dilek’ anlamı katar.*Ah şu sınavı bir kazansam!*Sana olan duygularımı açıkça bir söyleyebilsem!*Çalışırsan kazanırsın.*Yaramazlık yaparsan bir daha seni getirmem.

172. Sayfa
2)İstek kipi:Fiil kök ya da gövdelerine “-e,-a, -ayım,-eyim, -alım, -elim” getirilerek yapılır.*Sana duyduklarımı anlatayım.*Yarın okula gidelim.                                  *Bunu böyle bilesin. 

173. Sayfa
3)Gereklilik Kipi: Fiil kök ya da gövdelerine “–meli,-malı” getirilerek oluşturulur.*Bu deneme sınavında birinci olmalıyım.*Bu sorunun bir çözüm yolu olmalı.*Şimdiye eve varmış olmalı. (olasılık, ihtimal)

174. Sayfa
4)Emir Kipi:Eylemin gösterdiği hareketin emir biçiminde yapılması gerektiğini ifade eder.*Söyle yanıma gelsin.(3.tekil kişi emir eki)*İçeri buyrunuz. (2.tekil kişi emir eki)*Lütfen işlerinizi iyi yapınız.(2.çoğul kişi emir eki)*Çeneni kapa. (2.tekil kişi emir eki)*Beni beklesinler (3.çoğul kişi emir eki)

175. Sayfa
Not: Emir ekleri ile şahıs eklerini birbiri ile karıştırmamak gerekir.Şahıs ekleri hiçbir zaman fiilin üzerine direkt olarak gelmez; ancak bir kip ekinden sonra gelebilir.Emir ekleri ise fiilin üzerine direkt olarak gelir.*Geliyorsun ,gitmelisin (şahıs eki)*Gelsin ,gitsin (emir eki)

176. Sayfa
BİLEŞİK ZAMANLI FİİLLERBir tek kip eki alan fiiller basit zamanlıdır. “Yapacağım, görürsün” gibi.Basit zamanlı fiillere ikinci bir kip eki getirilerek bileşik zamanlı fiiller yapılır.Bileşik zamanlı fiiller üç tanedir.

177. Sayfa
Hikâye Bileşik ZamanıBasit zamanlı fiillerden sonra “–di” eki getirilerek yapılır. oku+yor+du, yap+acak+tı, anlat+ır+dı, gönder+miş+tiRivayet Bileşik ZamanıOku+yor+muş, yap+acak+mış, anlat+ır+mış, gönder+miş+mişŞart Bileşik ZamanıBasit zamanlı fiillere “–se” eki getirilerek yapılır.Oku+yor+sa, yap+acak+sa,anlat+ır+sa, gönder+miş+se

178. Sayfa
FİİLLERDE ANLAM (KİP,ZAMAN) KAYMASI: Fiil çekimlerinde kullanılan kip ve zaman ekleri her zaman kendi anlamlarında kullanılmazlar.Bu ekler birbirlerinin yerlerine de geçebilir. İşte bir zaman kipi ya da bir dilek kipi başka bir kipin yerine kullanılmışsa burada bir zaman (anlam , kip) kayması var demektir.

179. Sayfa
Derslerime her hafta düzenli olarak çalışıyorum.*Arkadaşlar, bundan sonra daha yoğun bir şekilde çalışıyoruz.*Fatih, o yıllarda pek çok sefer yapar.*Soruları sonra çözersiniz.*Mektubu yarın alır.*Bütün bu soruları çözeceksin.*Eser Selçuklulardan kalma olacak.*Sabahları, erken kalkmayı seviyorum.*Allah’ım bize yardım et.

180. Sayfa
Sabahları kahvaltı yapıyorum.(Yaparım.)Yarın dersler başlıyor. (Başlayacak.)Bu akşam görüşürüz. (Görüşeceğiz.)Ödevlerini bitireceksin.(Bitir.)Bir haftaya kadar geliyoruz.(Geleceğiz.)Allah ım sen aklımı koru!(rica) Tam bir saat sonra burada olmalısın(emir)Şimdi İstanbul da olmalı, Boğaz da çay içmeli.(istek)

181. Sayfa
EK FİİL (EK EYLEM)Ekfiil “i” fiilidir tek başına bir anlamı yoktur.Ekfiilin iki görevi vardır:1)İsim ve isim soylu kelimelere gelerek bu kelimelerin cümlede yüklem olmasını sağlar. (O iyi bir öğrenciydi.) 2)Çekimlenmiş fiillere gelerek birleşik zamanlı fiiller yapar. (Koşuyordum)

182. Sayfa
“-imek” ek fiilinin dört basit çekimi vardır.Basit çekimli durumlarda sadece isim soylu sözcüklerde bulunur.Ek Fiilin Geniş Zamanıöğrenci+yim öğrenci+yizöğrenci +sin öğrenci+sinizöğrenci +dir öğrenci+dirlerEk Fiilin Di’li Geçmiş Zamanıöğrenci +ydim öğrenci +diköğrenci +ydin öğrenci +dinizöğrenci +ydi öğrenci +diler

183. Sayfa
Ek Fiilin Miş’li Geçmiş Zamanıöğrenci +ymişim öğrenci +izöğrenci +ymişsin öğrenci +sinizöğrenci +miş öğrenci +mişlerEk Fiilin Dilek Şart Kipiöğrenci +ysem öğrenci +yseköğrenci +ysen öğrenci +yseniz*Soru eki mi ek fiilden önce kullanılır.Komşunuz göçmenmiydi.*Ek fiilin olumsuzu değil ekiyle yapılır.Bu kitap güzel. Bu kitap güzel değil.

184. Sayfa
Önemli Uyarı:Ekfiilin geniş zamanına şekilce benzeyen diğer eklerle ekfiilin geniş zamanı karıştırılmamalıdır:*Geliyorum (şahıs eki)*Hastayım (ekfiilin geniş zamanı)*Babam (iyelik eki)*Babayım (ekfiilin geniş zamanı)*Ölüm (Fiilden isim yapım eki)*Benim kardeşim [tamlayan (ilgi) eki] *Sen ne kadar güzelsin. (Ekfiilin geniş zamanı)*Sen yine bana döneceksin. (şahıs eki)  

185. Sayfa
Basit Zamanlı Fiillerin Bileşik Zamanlı Fiiller Durumuna Gelmesini Sağlar:geliyor+idi geliyorduyapacak+imiş yapacakmıştanır+ise tanırsaEk fiilin geniş zamanının 3. Tekil kişi olan “–dır, -dir, -dur, -dür,/ -tır, -tir, -tur, -tür,” çoğu zaman kullanılmaz.Çok başarılı. Çok başarılıdır

186. Sayfa
Basit zamanlı fiillere getirilen “dir” ekeylemi cümleye “olasılık, kesinlik” anlamı getirir.Bu konu kapanmıştır, artık bunu tartışmayalım. (kesinlik)Babam geç kalacağımızı öğrenince çok kızmıştı.(olasılık)Ders bitmiştir, gidebilirsiniz (kesinlik)Şu saatlerde evine varmştır.(olasılık)

187. Sayfa
YAPILARI BAKIMINDAN FİİLLERYapılarına göre fiiller üç grupta incelenir. A) Basit Fiiller: Hiçbir yapım eki almamış fiillerdir. Fiil köklerine gelen çekim ekleri (zaman, şahıs) fiilin anlamını değiştirmediğinden böyle fiillere de basit fiil denir.* Durmuş bir saat de günde iki kez doğruyu gösterir.* Güzel söz söyleyebilmek için güzel düşünmek gerekir.* Dostluk bir şemsiyeye benzer.İnsan onları ancak kötü havalarda ister.* İstediğim her şeyi yaptım;çünkü yapamayacağımı düşündüğüm şeyi istedim.* Büyük adam büyük olduğunu; büyüklüğün küçüklük olduğunu bilir.

188. Sayfa
B) Türemiş (Gövde) Fiiller:  Yapım eki almış fiillerdir. Türkçede fiil türetmenin iki yolu vardır: 1) İsim kök ya da gövdelerinden fiil türetme: * güzel-leş-   *sarı-ar-  *ışıl-da-     *göz-le-*az-al-    *ben-imse-    *ince-l-      *düz-el- *su- sa-   * sivri-l-       *yaş-a-      * kan-a-

189. Sayfa
2) Fiilden fiil türetme:  * sev-in-           *çık-ar -              * kız-ış-            *bak-ış- * öl-dür-       * taşı-t-       *at-ıl-        *kan-dır-      *koş-tur-

190. Sayfa
C) BİRLEŞİK FİİLLER:En az iki sözcüğün birleşmesiyle oluşan fiillerdir.Üç grupta incelenir:1Kurallı bileşik fiiller2Yardımcı Fiillerle Yapılmış Bileşik Fiiller3Anlamca Kaynaşmış Bileşik Fiiller

191. Sayfa
A)ÖZEL ( KURALLI ) BİRLEŞİK FİİLLER: İki fiilin birleşmesi yoluyla oluşur. Tamamı bitişik yazılır. Dört grupta incelenir:

192. Sayfa
1) Yeterlilik Fiili ( fiil + ebil-) : Cümleye gücü yetme ve olasılık anlamı katar.Fiilin üzerine “-ebilmek” getirilerek oluşturulur. * Okula geç kalırsam öğretmenim kızabilir. (o)* Bu genç yaşımda ölebilirim (o)*En güzel şiirlerimi söylemeden gidebilirim buralardan (o)* Bir gece ansızın gelebilirim. (o)* Sevinçten kapında bayılabilirim.* Sınıfı geçebilirim (g.y)

193. Sayfa
UYARI: Yeterlilik fiilinin olumsuzunda bil- fiili düşer. Fiilin üzerine “–ama , -eme” getirilerek yapılır. * Yapabilirim - yapamam. (yeterlilik birleşik fiilinin olumsuzu)* yaparım - yapmam  ( geniş zamanın olumsuzu)   * Görebilirsin - göremezsin (yeterlilik birleşik fiilinin olumsuzu)* Atamam kendimi mavi denize dünya güzel. (“atabilirim” yeterlilik birleşik fiilinin olumsuzu)

194. Sayfa
2. Tezlik Birleşik Fiili: (Fiil+iver-):  Cümleye tezlik çabukluk anlamı katar. * Uzanıp tutuver elimi ne olur geri dön.* Akşamın derin kızıllığında kayboluverdim.* Uzanıverse gövdem taşlara boydan boya.* Polisler kaçan hırsızı yakalayıverdi.* Annesini görünce yanına koşuverdi.

195. Sayfa
NOT: Olumsuzluk eki “–ma, -me” asıl eylemden sonra gelirse önemsizlik, yardımcı fiil olan  ver- den sonra gelirse olumsuz tezlik bildirir. * Sen de o filmi görmeyiver. (önemsizlik)* Her şeye maydanoz oluverme. (olumsuz tezlik)

196. Sayfa
3. Süreklilik Birleşik Fiili (fiil+ edur-, - ekal-, -egel-):  Cümleye devam etme, süreklilik anlamı katar. * Bu hikaye yıllardır süregelir.* Televizyonun karşısında uyuyakalmışım.* Gidedursun turnalar, gurbet ellere.* Listede ismimi göremeyince listeye bakakaldım.

197. Sayfa
4. Yaklaşma Fiili (fiil+ -eyaz-) :  Eylemin gerçekleşmesine çok az bir zaman kaldığını ifade eder.”Az kalsın olacaktı” anlamı verir.  * Kaldırımda yürürken düşeyazdım.* Onu karşımda görünce korkudan öleyazdım.

198. Sayfa
NOT: Bunların dışında “isteklenme fiili” de kurallı bileşik fiil sayılabilir.İsteklenme Fiili Fiil kök ya da gövdelerine “–esi, -ası” gelmek, “-acağı, -eceği” , gelmek, tutmak, söz grupları getirilerek yapılır.göresim geldi, güleceği tuttu.*Kurallı birleşik fiiller her zaman bitişik yazılır.

199. Sayfa
B) Yardımcı Fiillerle Yapılan Birleşik Fiiller:İsim soylu bir sözcüğün üzerine “–et,-ol,-kıl, -eyle” gibi yardımcı eylemler getirilerek yapılır.  * Seven bu gönül seni asla terk etmeyecek.* Hayat uykuyla uyanıklık arasında raks eder.* Bu usanç duyan gözlerim bir şeyde karar kıldı.* Seyreyleyelim mehtabı yıldızların altında.

200. Sayfa
UYARI 1: Bu türle yapılan birleşik fiilin isim kısmında bir ünlü düşmesi ya da bir ünsüz türemesi varsa birleşik fiil bitişik yazılır. * Akşamı seyredeyim senin bakışlarında.* Benliğime hakim olur bir deli rüzgar.* Bir gün yeniden bana döneceğini hissediyorum.* Ama dönsen de seni asla affetmeyeceğim.* Sabreden derviş muradına ermiş.

201. Sayfa
UYARI 2 : “Et-, ol-” yardımcı eylemleri tek başına bir anlam taşıyorsa  ve önündeki isimle kaynaşmamışsa kendi görevinde kullanılmış demektir yani asıl fiildir. * Ben ettim sen etme.* Köyümüzde şimdi kirazlar olmuştur.* Elindeki gömlek ancak beş milyon lira eder.* Boş zamanlarımda kütüphanede olurum.

202. Sayfa
C)Anlamca Kaynaşmış Birleşik Fiiller: Bir isimle bir fiilin anlam yönünden birleşip kaynaşmasıyla oluşur.Bu sözcüklerden biri  ya da ikisi gerçek anlamını yitirir.Deyimlerin çoğu bu türe örnektir.

203. Sayfa
* Sen kimsin ki bana kafa tutuyorsun?* Bu tehditlerinle gözümü korkutamazsın.* Annemin yemekleri hoşuna gitti mi?* Odasında kitaplarına göz atıyordu.* Adama laf anlatmaktan dilimde tüy bitti.* Konuşulanlara ben de kulak kabarttım.* İş için yüzlerce kişi başvurmuştu.

204. Sayfa
FİİLLERDE ÇATI

205. Sayfa
Fiillerin özne ve nesneleriyle olan anlam ilişkilerine çatı denir. Fiiller çatıları bakımından iki bölümde incelenir:Öznelerine Göre FiillerNesnelerine Göre Fiiller

206. Sayfa
Öznelerine Göre Fiil ÇatılarıEtken FiillerÖznesi belirli olan fiillerdir. Eylemi yapan bellidir. Bu fiiller gerçek öznedir.Ben çiçekleri suladım.Eve kadar koştuk.Çocuğu çok azarladı.

207. Sayfa
Edilgen FiillerFiilin bildirdiği eylem özne dışında başka bir varlık tarafından yapılıyorsa ve özne işi yapan değil de yapılan işten etkilenen konumundaysa bu fiiller edilgendir. Bu fiillerin öznesi sözde öznedir.Edilgen fiiller fiil köküne “-il, -in” ekleri getirilerek yapılır.Dolaplar temizlendi.Bulaşıklar yıkandı.Bebek giydirildi.Düşünceler tek tek açıklandı.

208. Sayfa
Dönüşlü FiillerÖznenin yaptığı işten yine kendisinin etkilendiği fiillerdir.Bu fiiller aynı zamanda etkendir. Dönüşlü fiiller fiil köklerine “-il, -in” ekleri getirilerek yapılır.Kız düğüne gitmek için süslendi.Kadın bütün gün dövündü.Buna çok sevindim.O her zaman övünür.Yeni koşular bugün taşındı.

209. Sayfa
Edilgenlik ve dönüşlülük eki aynıdır. *Fiil özne ve gerçekse dönüşlü çatılı, sözde özne ise edilgen çatılıdır.Dönüşlülük kendi zamiriyle de yapılır.Kendini boşuna üzme.

210. Sayfa
İşteş fiillerEylemin birden çok özne tarafından karşılıklı ya da birlikte yapıldığını anlatan fiillerdir. ”-ş” eki getirilirek yapılır.İşteş çatılı fiiller üç şekilde yapılır.

211. Sayfa
a)Karşılıklı yapma: Çocuklar dövüştü.Bu konuyla ilgili olarak uzun uzun tartıştık.İki ordu savaştı.

212. Sayfa
b)BirliktelikTaş atınca kuşlar uçuştu.Hepimiz kaçıştık.Anneleri gidince çocuklar ağlaştılar.Onun .bu hâline gülüştük.Kucaklaşmak, buluşmak, tanışmak.

213. Sayfa
c)Nitelikte eşitlikİsim ve sıfatlara “–leş” eki getirilerek yapılan işteş fiiller nitelikte eşitlik bildirir.Hasta günden güne iyileşti.Kız her geçen gün güzelleşiyor.

214. Sayfa
Nesnelerine Göre FiillerGeçişli FiillerNesnesi bulunan ya da nesne alabilen fiillere denir. Fiil “ne, neyi, kimi” sorularına cevap veriyorsa geçişlidir.Çocuklarını yatılı okula verdi.Kitaplarını kapladı.* Fiiller geçişli oldukları hâlde nesne almayabilirler.İyice temizledim.Sabahtan beri seyrediyorum.

215. Sayfa
Geçişsiz FiillerNesne almayan fiillere denir.Bütün kuşlar uçtu.Tatil günlerinde evde oturuyorum.Otobüsten indim, etrafa dikkatlice baktım.

216. Sayfa
Oldurgan FiillerGeçişsiz fiillere “–r, -t, -tir” ekleri getirilerek yapılır.Böyle fiillere oldurgan fiiller denir.Rüzgârda yapraklar uçuşuyor.Uçurtma uçuruyorum.Yemekleri ben pişirdim.Çocuğu ağlattılar.Atı koşturdu.

217. Sayfa
Ettirgen FiillerGeçişli fiillere “–r, -t, -tir” ekleri getirilerek geçişlilik derecesi artırılır. Özne işi yapan değil de yaptıran olur. Böyle fiillere ettirgen fiiller denir.Mektup yazdırdım.Halıları yıkattım.Bütün eşyaları taşıttılar.Odamı yeşile boyattım.Atı koşturdum.

218. Sayfa
FİİLERDE OLUMSUZLUKFiili bildirdiği işin, oluşun,hareketin yapılmadığını gösteren fiiller OLUMSUZDURFiil köküne eklenen ‘-me ,-ma,-mez,-maz’ ekleri ile olumsuzluk ifadesi sağlanır.Zaman eki ve kişi ekinden önce gelir.Gel—-------me------------ di-------------- ler F.K olumsuzluk zaman eki şahıs eki eki

219. Sayfa
DİKKAT:‘-me’ olumsuzluk bildiren ek ,şimdiki zaman kipinde; ’-mı,-mi,-mu,-mü’ biçimine dönüşür.Yaz --- mı --- yor --- sun. F.K olumsuzluk zaman kipi şahıs eki

220. Sayfa
Geniş zaman kipinde olumsuzluk çekimi farklıdır. OLUMLU OLUMSUZKoş—ar—ım Koş—ma---mKoş---ar---sın Koş---maz---sınKoş---ar------- Koş---mazKoş---ar---ız Koş-ma-y-ız(-y kaynaştırma sesi)Koş---ar---sınız Koş---maz---sınızKoş---ar---lar Koş---maz---larBu çekimde görüldüğü gibi 1.tekil şahıs ve 1.çoğul şahıslarda zaman eki olan “–ar” düşer; Diğer şahıslarda bu ek “–z” olarak kullanılır, olumsuzluk eki “–maz” dır.

221. Sayfa
FİİLİMSİLER  (EYLEMSİLER)

222. Sayfa
Fiillerden türemiş oldukları halde bir fiil gibi çekimlenemeyen, cümlede isim, sıfat, zarf görevlerinde kullanılan ve yan cümleciklerin yüklemi olan kelimelere “fiilimsi” denir.

223. Sayfa
Fiilimsilerin Özellikleri*1-Fiilimsi ekleri yapım ekidir. Dolayısı ile fiilimsiler türemiş sözcüklerdir.*2-Fiillerin bütün özelliklerini taşımazlar. Kip, zaman ve şahıs eki *3-İsim çekim eklerini alırlar.*4-Fiilimsilerin olduğu cümleler birleşik cümledir. Bir cümle içerisinde ne kadar fiilimsi varsa o kadar yan cümle vardır.*5-Fiilimsiler ek-fiil olarak yüklem olabilirler.“Amacım bu sınavı kazanmak.”

224. Sayfa
Fiilimsiler görevleri ve anlamları bakımından üçe ayrılırlar:

225. Sayfa
1) İSİM – FİİLLER (AD – EYLEMLER): Fiil kök ya da gövdelerine “-mek, -mak, -me, -ma, -ış, -iş, -uş, -üş” eklerinin getirilmesiyle yapılır.Bir gülüşün ömre bedel. Gün biter gülüşün kalır bende. Seninle akşamları yürüyüşe çıkardık. Adamın yalvarışlarını bir görecektin. Madem ki yükseliş var iniş olmaz olur mu? Unutuş, unuturlar seni de.

226. Sayfa
Bu kucaklayış belki de bir haykırışın sesiydi. Sana bakmak Allah’a inanmaktır. Yaşamak, ölmekten  zor. Buralardan gitmek istiyorum. Seni bile özlemek istemiyorum bu akşam. İçimde maziden kalma duygular var. Okula yeniden başlamayı düşünüyor musun.

227. Sayfa
NOT 1 : İsim- fiil ekiyle türetilen bazı sözcükler,isim- fiil özelliğini yitirip kalıplaşarak kalıcı bir nesne ya da kavram adı olabilir.Artık bunlara isim- fiil eki olarak bakmamak gerekir. *Kaymak, çakmak, dondurma, kavurma, dolma, gözleme, bağış, geviş…

228. Sayfa
NOT 2: Fiilden fiil yapım eki olan –iş ile isim- fiil eki olan “–iş” i birbiri ile karıştırmamak gerekir.Anlamsal olarak fiilden fiil yapım eki (işteşlik eki) bir işi karşılıklı ya da birlikte yapma anlamı verirken isim fiil eki böyle bir anlam vermez. Gülüşün çok güzel. (isim fiil eki) Onu öyle görünce gülüştüler. (işteşlik eki)

229. Sayfa
NOT 3: Fiilden fiil yapan olumsuzluk eki olan “–ma, -me” ile isim fiil eki olan “–ma,-me” birbiri ile karıştırılmamalıdır.Fiilden fiil yapan “–ma, -me” fiile olumsuzluk anlamı katarken isim fiil eki olan “–ma, -me” fiile olumsuzluk anlamı katmaz. Artık sevmeyeceğim. (olumsuzluk eki) İnsanın mesleğini sevmesi gerekir.(isim-fiil eki)

230. Sayfa
2. SIFAT – FİİL EKLERİ (ORTAÇLAR)Fiil soylu sözcüklerin sonuna  “–an, -en, -ası, -esi, -mez, -maz, -ar, -er, -dık, -dik, -duk, -dük, -tık, -tik, -tuk, -tük ,-ecek, -acak, -miş, -mış, -muş, müş”    ekleri    getirilmek suretiyle yapılır. Sıfat- fiil ekleri genellikle sıfat tamlaması kurar.

231. Sayfa
Her seven sevilenin boy aynasıdır. İşleyen demir pas tutmaz. O öpülesi eller beni büyüttü. Yıkılası Bağdat nice askerler yedi. Dönülmez akşamın ufkundayız vakit çok geç. Onunla unutulmaz anlar yaşadık. Bilinmez diyarlara gitme. Senin bu yaptığın olur iş değil. Akar sular gibi çağlarım.

232. Sayfa
Benim doğduğum köyleri akşamları eşkıyalar basardı. Tanıdık bir yüz çıkmadı karşımıza. Görülecek günler var daha aldırma gönül. Gelecek hafta sınavım var. Bense penceremde gelmeyecek saatleri beklerim. Mayın tarlasına düşmüş bir deliyim. Ölmüş eşek kurttan korkmaz.

233. Sayfa
NOT:  Zaman ekleriyle sıfat fiil eklerini karıştırmamak gerekir. Zaman ekleri, şahıs ekinden önce fiile gelerek fiili yüklem yapar. Sıfat fiil ekleri ise genellikle fiilleri sıfat yapar ve üzerine isim çekim eklerini alabilir oysa zaman ekleri isim çekim eklerini alamazlar.

234. Sayfa
Hiç oturacak  zamanım yok.             s              i(-acak sıfat tamlaması kurmuş bu yüzden sıfat fiil eki)Oğlum, okuyacak ve büyük adam olacak. (zaman eki; çünkü fiili yüklem yapmış ) Okumuş  insanlar daha kültürlü (s.f.e)          s              i       Annem de okumayı çok istemiş.  (zaman eki)

235. Sayfa
3. ZARF FİİL EKİ (ULAÇ,  BAĞ – EYLEM):   Fiil kök ve gövdelerinin üzerine “–ınca, - dıkça, - dığında,   -ken , -r… -mez, -alı, -erek, -madan, -meksizin, -a…-a, -ıp” ekleri getirilerek oluşturulur. Zarf- fiil ekleri temel cümlenin zarf tümleci olurlar.

236. Sayfa
Ben gidince hüzünler bırakırım. Senin bu halini görünce lise yıllarımı hatırladım. Gözlerin gözlerime değince felaketim olurdu, ağlardım. Ağladıkça dağlarımız yeşerecek göreceksin. Ağlarım, hatıra geldikçe gülüştüklerimiz. Öldüğünde henüz çok gençti. Seninle konuştuğunda rahatlıyor. Sen geçerken sahilden sessizce, gemiler kalkar yüreğimden gizlice. Sen ağlarken ben nasıl gülerim. Onu görür görmez tanıdım.

237. Sayfa
Yarim, sen gideli yedi yıl oldu. Ah vah etmenin zamanı geçeli çok oldu. Gülerek yanıma geldi. Böyle yaparak beni çok üzüyorsun. Hiçbir şey söylemeden çekip gitti. Ağlamadan ayrılık olmaz. Sizin durmaksızın çalışmanız lazım. Bir süre konuşmaksızın öylece bekledik. Gide gide bir söğüde dayandık. Gidip de gelmemek, gelip de görmemek var kaderde.

238. Sayfa
NOT 1: Bir cümlede kaç tane fiilimsi varsa o kadar da yan cümle var demektir. NOT 2: Bir cümlede fiilimsi varsa o cümle girişik birleşik bir cümledir. NOT 3: Bir cümledeki fiilimsi sayısıyla temel cümlenin yükleminin toplamı o cümledeki yargı sayısını verir.

0 kişi beğendi
5



2015-05-06 10:26:55 #
Cevap : 1.İSİMLER (ADLAR) Canlı, cansız, tüm varlıkları, kavramları tanıtmaya yarayan kelimelere “isim(ad)”denir. “koyun, kuzu, çeşme, kılıç, mızrak, Türk, Bursa, duygu, düşünce, pehlivan, Mustafa Kemal Atatürk” vb. birer isimdir.   a.VARLIKLARA VERİLİŞİNE GÖRE İSİMLER 1)Özel isim, 2)Cins isim.   1)ÖZEL İSİM Tek olan, öteki varlıklar içinde tam bir benzeri olmayan varlıklara verilen isme “özel isim” denir. *Kişi ad ve soyadları birer özel isimdir : Ayşe ŞENTÜRK, Ali NEMUTLU, ... *Ülke ve ulus adları özel isimdir : Türkiye, İngiltere, Türk, İngiliz, ... *Kurum, dernek ve okul adları özel isimdir : Türk Dil Kurumu, Milli Eğitim Bakanlığı, Atatürk İlköğretim Okulu, ... *Dil ve din adları özel isimdir : Türkçe, Müslümanlık, Hıristiyanlık, ... *İl, ilçe, köy, mahalle, sokak adları özel isimdir : Bursa, Yıldız Sokak, Emek Mahallesi, ... 2)CİNS İSİM Aynı cinsten varlıkların ortak isimleridir : Okul, ev, taş, yol, çocuk, su, sıra, kağıt, ... Cins isimleri herkes tarafından tanınır ve bilinirler. “Okul” dendiği zaman herkesin zihninde aşağı yukarı benzer bir varlık canlanacaktır. Bazı cins (tür) isimleri: *Vücudun bölümleri ve organ isimler : Baş, kol, el, ayak, göz, ... *Akrabalık isimleri : Ana, baba, kardeş, amca, dayı, teyze, ... *Hayvan ve bitki isimleri : Kedi, köpek, tavşan, gül, lale, ... *Araç, eşya isimleri : İp, makas, kaşık, bardak, dolap, ... b.MADDELERİNE GÖRE İSİMLER : 1)Somut isim, 2)Soyut isim. 1)SOMUT İSİM Varlıkları duyu organları ile anlaşılabilen varlıkların, kavramların adlarına “somut isim” yada “madde ismi” denir. ÖRNEK:“Su, toprak, ağaç, yol, taş, hava, bitki, tohum, kitap, ...” 2)SOYUT İSİM Madde halinde olmayan, cismi bulunmayan, akılla, sezgiyle bilinen kavramların adlarına “soyut isim” yada “mana ismi” denir. ÖRNEK:“Sevinç, neşe, keder, korku, şüphe, cesaret, sevgi, aşk, ...” c.VARLIKLARIN SAYILARINA GÖRE İSİMLER 1)Tekil isim, 2)Çoğul isim, 3)Topluluk ismi. 1)TEKİL İSİM Tek bir insanı, tek bir hayvanı, kısaca aynı cinsten tek bir varlığı karşılayan isimlere “tekil isim” denir.   ÖRNEK:“Taş, çocuk, öğrenci, İzmir, Bursa, ...” 2)ÇOĞUL İSİM Birden çok varlığı bildirmeye yarayan isimlere “çoğul isim” denir. ÖRNEK:“Çiçekler, ağaçlar, evler, kitaplar, dergiler, ...” 3)TOPLULUK İSMİ Teklerin bir arada bulunmasından oluşan grubu tanıtmaya yarayan kelimelere “topluluk ismi” denir. ÖRNEK:“Ordu, millet, sürü, sınıf, takım, küme, ...” d.YAPILARINA GÖRE İSİMLER 1)Basit isim, 2)Türemiş isim, 3)Birleşik isim, 4)İsimlerde küçültme, 5)Unvan isimleri. 1)BASİT İSİM Yapım eki almamış, kök halindeki isimlere “basit isim” denir. ÖRNEK:“Masa, sıra, televizyon, kalem, yaprak, anne, ...” 2)TÜREMİŞ İSİM İsim yada fiil kökünden, yapım ekiyle elde edilen yeni anlamlı isimlere “türemiş isim” denir. ÖRNEK:“Sevgi, yolcu, görev, kitapçı, tuzluk, evsiz, Türkçe, ...” 3)BİRLEŞİK İSİM İki yada daha çok kelimenin, aralarına ek girmeyecek şekilde birleşip kaynaşmasından meydana gelen isimlere “birleşik isim”denir. ÖRNEK:“Çanakkale, ayakkabı, anayasa, Fenerbahçe, buzdolabı, yılbaşı, şekerpancarı, taşkömürü, sütdişi, çamsakızı, çalıkuşu, ...” NOT:Birleşik kelimelerin oluşmasında ses değişikliği olabilir. ÖRNEK:Cumartesi < Cuma erte - si Pazartesi < Pazar erte - si Sütlaç < sütlü aş 4)İSİMLERDE KÜÇÜLTME-cık, -cik, -cuk, -cük, -ceğiz, -cağız” ekleri isimlere küçültme, acıma, sevgi vb. anlamlar katar. ÖRNEK:“Serçecik daldan dala atlıyordu.” (Sevgi anlamlı) ÖRNEK:“Adamcağız korka korka soruyordu.” (Acıma anlamlı) “-cık, -cik” eki “ufak, alçak, küçük, minik” gibi “k” harfi ile biten kelimelere geldiğinde kelimenin sonundaki “k” ‘ler düşer. ÖRNEK:“Küçükçük > küçücük, ufakcık > ufacık” 5)UNVAN İSİMLERİ İnsanların rütbe, derece, memuriyet, makam ve sosyal seviyelerine göre adlarına takılan saygı ve tanıtma sözlerine “unvan ismi” denir. Unvan isimleri, isimlerden sonra geldiği gibi, sıfat görevi ile ismin önünde de bulunabilir. ÖRNEK:“Hüseyin Bey, Mustafa Çavuş, Şükrü Amca, Yasemin Hanım, Ziya PaşaDoktor Ayhan, Gazi Mustafa Kemal Paşa.”   e.İSMİN HÂLLERİ (AD DURUMLARI) 1)Yalın hâl 2)- i hâli (Yükleme, Belirtme Hâli) 3)- e hâli (Yönelme Hâli) 4)- de hâli (Bulunma Hâli) 5)- den hâli (Ayrılma Hâli) İsimlerin, cümledeki görevine göre girdiği biçimlere “ismin hâlleri” (ad durumları) denir. Bu değişmeleri sağlayan eklere de “hâl ekleri” (isim çekim ekleri) adı verilir. ÖRNEK:“ev, ev-i, ev-e, ev-de, ev-den1)YALIN HÂL İsimlerin hiçbir hâl eki almadan kullanılan şekillerine “yalın hâl”denir. ÖRNEK:“ev, çocuk, sıra, masa, baba, kitap, okul, silgi, ...” 2)– i HÂLİ (YÜKLEME, BELİRTME HÂLİ)   İsmin “-ı, -i, -u, -ü” şekilleridir. Fiildeki işten, hareketten, eylemden etkilenen varlığı belirtir. İsmi fiile bağlar. ÖRNEK:“Bu şarkıyı çok seviyorum.” “Kitapları buradan kim aldı?” 3)– e HÂLİ (YÖNELME HÂLİ) İsmin “-e” ekiyle kullanılmasıdır. İsmin –e hâli, ismi fiile bağlar. Fiilin yönünü gösterir. Ünlü uyumuna göre –e ya da –a şeklindedir. Bu ekler ünlüyle biten kelimelere getirilirken“-y” ya da “-n” ünsüzlerini alır. ÖRNEK:“Ev-e gelmedi.” “Okul-a gitti.” “Kapı-y-ı açtı.” 4)–de HÂLİ (BULUNMA HÂLİ) İsmin bulunma hali, hareketin gerçekleştiği yeri gösterir. Kelimeler arasında uzunluk ve zaman ilgisi kurar. ÖRNEK:“Futbolda ve basketbolda üstün başarı sağladık.” ÖRNEK:“Eylülde on iki yaşına girecek.” ÖRNEK:“Cumhuriyet 29 Ekim 1923’te ilan edildi.” 5)–den HÂLİ (AYRILMA HÂLİ) Ayrılma hâli, fiilin gösterdiği hareketin isimden uzaklaştığı, ayrıldığını ifade eder. Ayrılma halinin ekleri, ünlü ve ünsüz uyumuna göre “-den, -dan, -ten, -tan” şeklindedir. ÖRNEK:“ev-den, okul-dan, çiçek-ten, ağaç-tan, ...” ÖRNEK:“Zekâ kılıçtan keskindir.” g.İSİM TAMLAMASI (AD TAKIMI) 1)İsim tamlaması (ad takımı) nedir? a)Belirtili İsim Tamlaması b)Belirtisiz İsim Tamlaması c)Takısız İsim Tamlaması d)Zincirleme İsim Tamlaması 2)İsim tamlamalarının diğer özellikleri. 1)İSİM TAMLAMASI (AD TAKIMI) NEDİR? Aralarında anlamca ilgi bulunan iki ismin oluşturduğu söz grubuna “isim tamlaması (ad takımı)” denir. İsim tamlamasında iki unsur vardır :Tamlayan ve tamlanan. Tamlamalarda önce kullanılan ise “tamlayan” denir. ÖRNEK:“Bahçeninduvarı” tamlayantamlanan (belirten)(belirtilen)   Tamlayan ismin aldığı ekler: “-ın, -in, -un, -ün” Tamlanan ismin aldığı ekler: “-ı, -i, -u, -ü, -sı, -si, -su, -sü” ya da “-leri, -ları” İsim tamlamaları, ek alıp almamalarına göre çeşitlerine ayrılır: a)BELİRTİLİ İSİM TAMLAMASI Hem tamlayan hem de tamlananın ek aldığı isim tamlamasına “belirtili isim tamlaması” denir. Belirtili isim tamlamasında tamlayan “-ın, -in, -un, -ün” eklerini tamlanan ise “-ı, -i, -u, -ü” eklerini alır. Tamlayan eki, ünlü ile biten kelimelerde (n) kaynaştırma harfi alır; “-nın, -nin, -nun, -nün” şekline dönüşür. Tamlanan eki de ünlü ile biten kelimelerde (s) kaynaştırma harfi olarak “-sı, -si, -su, -sü” şekline dönüşür. ÖRNEK:biber-in acı-s-ı   Tamlanan eki Kaynaştırma harfi Tamlayan eki   c)BELİRTİSİZ İSİM TAMLAMASI Sadecetamlananı ek alıp tamlayanın ek almadığı isim tamlamasına “belirtisiz isim tamlaması” denir. Belirtisiz isim tamlamalarında tamlayan tamlananı çeşitli yönleriyle açıklar. ÖRNEK:“İnşaat işçisi, el emeği, göz nuru, elma ağacı, ...” c)TAKISIZ İSİM TAMLAMASI: Tamlayanın da tamlananın da ek almadığı isim tamlamasına “takısız isim tamlaması” denir. Bu tamlamalarda tamlayan tamlananın neden yapıldığını ( ham maddesini ) neye benzediğini belirtir. ÖRNEK:Çelik kasa”                           tamlayan   tamlanan d)ZİNCİRLEME İSİM TAMLAMASI : Tamlayanı isim tamlaması (belirtili, belirtisiz ya da takısız isim tamlaması) olan tamlama türüne “zincirleme isim tamlaması” denir. Bu tür tamlamalarda isim tamlaması tamlayan olur ve yeniden tamlama kurar. ÖRNEK:Elma ağacının çiçekleri” tamlayantamlanan ÖRNEK:“Çocuk kitapları dizisi” ÖRNEK:“Sema’nın evinin adresi” ÖRNEK:“Şehrin havasının kirliliği” 2)İSİM TAMLAMALARININ DİĞER ÖZELLİKLERİ a)İsim tamlamaları çoğul olabilir: ÖRNEK:“Ağaçların yaprakları, evin pencereleri.” b) İsim tamlamaları ismin beş hâline girebilir: ÖRNEK:“taş duvar, taş duvarı, taş duvara, taş duvarda, taş duvardanc) Belirtili isim tamlamalarında, tamlayanla tamlanan arasına kelimeler girebilir: ÖRNEK:Ören’ingül kokulu bahçeleri”                               tamlayan              tamlanan                                   (isim)          (sıfat tamlaması) d) Özel isimler, birden çok kelimeden oluşsalar bile tek isim sayılırlar: ÖRNEK:Mustafa Kemal’inhayatı tamlayantamlanan   2.SIFAT (ÖN AD) a.Sıfat (Ön ad) nedir? b.Görev ve anlam yönünden sıfatlar 1) Niteleme sıfatları 2) Belirtme sıfatları a) İşaret sıfatları b) Sayı sıfatları c) Belgisiz sıfatlar d) Soru sıfatları c.Sıfat tamlaması d.İsimleşmiş (Adlaşmış) sıfat e.Sıfatlarda anlam dereceleri 1)Pekiştirme sıfatları 2)Sıfatlarda küçültme f.Yapılarına göre sıfatlar 1)Basit sıfatlar 2)Türemiş sıfatlar 3)Birleşik sıfatlar g.Kelime grubu halindeki sıfatlar   a.SIFAT (ÖN AD) NEDİR?   İsimleri renk, biçim, hareket, durum, olarak niteleyen, yerlerini, sayılarını belirten kelimelere “sıfat (ön ad)”denir.   ÖRNEK:Küçükçocukdüştü.” sıfatisim   b.GÖREV VE ANLAM YÖNÜNDEN SIFATLAR   1) Niteleme Sıfatları 2) Belirtme Sıfatları a) İşaret Sıfatları b) Sayı Sıfatları c) Belgisiz Sıfatlar d) Soru Sıfatları   1) NİTELEME SIFATLARI   İsimlerin durumunu, rengini, şeklini, hareketimi belirleyen sıfatlara “niteleme sıfatı” denir. Niteleme sıfatları isimlere sorulan “nasıl” sorusunun cevabıdır.   ÖRNEK:Çalışkan öğrenciler iyi not alacaklardır.”   2) BELİRTME SIFATLARI   Varlıkların yerini, sayısını gösteren, soru yoluyla ya da belgisiz olarak durumlarını belirten kelimelere “belirtme sıfatı” denir.   ÖRNEK:Beş kişiye üç ekmek.”   Belirtme sıfatları; işaret, belgisiz ve soru olmak üzere çeşitlere ayrılır.   a) İŞARET SIFATLARI   İsimleri işaret ederek belirten sıfatlardır.   ÖRNEK:“Bu soruyu kim cevaplayacak?”   ÖRNEK:Şu çocuğu çağırır mısınız?”   b) SAYI SIFATLARI   İsimlerin sayılarını, sıralarını, bölümlerini ve parçalarını kesin olarak belirten sıfatlara “sayı sıfatı” denir.   ÖRNEK:Üç gün sonra İstanbul’a döneceğim.”   Sayı sıfatları dörde ayrılır:   I. Asıl Sayı Sıfatları   İsimlerin sayılarını kesin olarak belirten sıfatlardır.   ÖRNEK:İki kilogram incir verir misin?”   ÖRNEK:“Aradan yirmi yıl geçti.”   II. Sıra Sayı Sıfatlara   İsimlerin sıralarını, derecelerini belirten sıfatlara “sıra sayı sıfatı” denir. Asıl sayılara “-ncı,-nci, -ncu, -ncü” ekleri getirilerek oluşturulur.   ÖRNEK:Birinci gün seviye belirtme sınavı yaptılar.”   III. Üleştirme Sayı Sıfatları   İsimlerin bölümlere ayrıldığını belirten sıfatlara “üleştirme sayı sıfatı” denir. Üleştirme sayı sıfatları, sayı isimlerine getirilen “-er, -ar, -şer, -şar” ekleri ile oluşturur.   ÖRNEK:Beşer kişilik kümelere ayrıldık.”   ÖRNEK:İkişer saat nöbet tutacaksınız.” IV. Kesir Sayı Sıfatları   İsimlerin parçalarını belirleyen sıfatlara “kesir sayı sıfatları” denir.   ÖRNEK:Yarım kilo da peynir al.”   ÖRNEK:“Günde bir buçuk litre su içmelisiniz.”   c)BELGİSİZ SIFATLAR   İsimleri kesin olarak değil, aşağı yukarı belirten sıfatlara “belgisiz sıfat” denir.   ÖRNEK:“Birçok ülke gördüm.”   ÖRNEK:“Birkaç gün sonra tekrar aradım.”   d)SORU SIFATLARI   İsimlerin durumlarını, biçimlerini, sayılarını soru yoluyla belirten sıfatlara “soru sıfatı” denir.   ÖRNEK:“Ne gün gelecek.”   ÖRNEK:“Hangi elbiseyi alacağız?”   c.SIFAT TAMLAMASI   Bir sıfatın bir ismi tamlamasından oluşan kelime grubuna “sıfat tamlaması” denir.   Sıfat tamlamasında asıl belirtilmek istenen kavram isimdir. Sıfat, ismin anlamını çeşitli yönlerden tamamlar.   ÖRNEK:“yaşlı adam, birkaç kişi, zor soru, ikinci dönem, ...”   Her sıfat tamlaması tek bir isim sayılır. İsim tamlamalarında hem tamlayan, hem tamlanan olabilir.   ÖRNEK:“Planlı çalışmanıngüzel sonucu” tamlayantamlanan   Sıfat tamlamalarında birden çok sıfat ya da isim kullanılabilir.   ÖRNEK:“temiz, beyaz, çizgili kağıtlar, ...”   d.İSİMLEŞMİŞ (ADLAŞMIŞ) SIFAT   İsim düşürülerek sıfatın yalnız kullanılması durumunda sıfata “isimleşmiş (adlaşmış) sıfat” denir.   ÖRNEK:“ihtiyar adam ağır ağır yerinden kalktı.” sıfat   ÖRNEK:“ihtiyar ağır ağır yerinden kalktı.” isimleşmiş sıfat   e.SIFATLARDA ANLAM DERECELERİ   1)PEKİŞTİRME SIFATLARI   Sıfatlar, başlarına getirilen bazı ön eklerle kuvvetlenir. Sıfatların ön eklerle kuvvetlendirmeye “pekiştirme” denir.   Kimi niteleme sıfatlarını pekiştirmek için, sıfatın ilk ünlü harfine kadar olan kısmı “m, p, r, s” harflerinden yakışanı ile tamamlanır ve sıfatların başına aynen getirilir.   ÖRNEK:yeşil: ye + m + yeşil>yemyeşil ova” “sarı: sa + p +sarı>sapsarı ayva” “mor: mo + s + mor>mosmor gömlek” “temiz: te + r + temiz>tertemiz hava”   Sıfatlarda pekiştirme tekrar yoluyla (ikilemelerle) da yapılır.   ÖRNEK:sarı sarı güller”   ÖRNEK:küçük küçük odalar”   2)SIFATLARDA KÜÇÜLTME   Sıfatların anlamlarında bazı eklerden yararlanarak küçültme, daraltma yapılabilir.   ÖRNEK:genişçe bir oda, serince bir yer, azıcık ekmek, ekşimsi bir tat, yeşilimtrak halı...”   f.YAPILARINA GÖRE SIFATLAR   1)Basit sıfatlar 2)Türemiş sıfatlar 3)Birleşik sıfatlar   1)BASİT SIFATLAR   Hiçbir yapı eki almamış sıfatlara “basit sıfat” denir.   ÖRNEK:Sarı eldivenim nerede?” basit yapılı sıfatisim   2)TÜREMİŞ SIFATLAR   Yapım eki almış sıfatlara “türemiş sıfat” denir.   ÖRNEK:Açıkzarfıgördünüz mü?” türemiş sıfatisim   3)BİRLEŞİK SIFATLAR   Birden fazla sözcüğün anlamca birleşerek kaynaşması sonucu oluşan sıfatlara “birleşik sıfat” denir.   ÖRNEK:Birkaç yıl sonra sizi üniversitede görmek istiyoruz.” birleşik sıfatisim   g.KELİME GRUBU HÂLİNDEKİ SIFATLAR   Birden fazla kelimenin gruplaşarak oluşturduğu sıfatlara “kelime grubu hâlindeki sıfatlar” denir.   ÖRNEK:Yeşil perdeli ev. kelime grubu hâlindeki sıfatisim   3.ZAMİRLER (ADILLAR)   a.Zamir (Adıl) nedir? b.Zamir çeşitleri 1)Kelime halindeki zamirler a)Kişi zamirleri b)İşaret zamirleri c)Belgisiz zamirler d)Soru zamirleri 2)Ek halindeki zamirler a)İyelik zamirleri b)İlgi zamiri   a.ZAMİR (ADIL) NEDİR?   Cümlede ismin yerini tutan, ismin olmadığı hâlde isim gibi kullanılan kelimelere “zamir (adıl)” denir.   ÖRNEK:Onu bana yolla.”   b.ZAMİR ÇEŞİTLERİ   Zamirler, isimlerin yerlerini tutma şekillerine ve yerlerini tuttukları isimlere göre gruplara ayrılır.   1)KELİME HALİNDEKİ ZAMİRLER a)kişi zamirleri b)işaret zamirleri c)belgisiz zamirler d)soru zamirleri   a)KİŞİ ZAMİRLERİ   TEKİL ÇOĞUL 1. kişi:ben 1.biz 2. kişi:sen 2.siz 3. kişi:o 3.onlar   ve “kendi” kelimesi de kişi zamiridir.   b)İŞARET ZAMİRLERİ   Varlıkların işaret yoluyla yerini tutan sözcüklerdir. “Bu, şu, o, bunlar, onlar” işaret zamirleridir.   ÖRNEK:Bu       adamı         dövmüşler.                   işaret  sıfatıisim   c)BELGİSİZ ZAMİRLER   Hangi isimlerin yerini tuttuğu açıkça bilinmeyen zamirlere “belgisiz zamir” denir. “Bazısı, birkaçı, kimisi, hepsi, hiçbiri” belgisiz zamirdir.   ÖRNEK:Kimi           evler            yıkılmış.                belgisiz sıfat     isim   d)SORU ZAMİRLERİ   İsimlerin yerini soru yoluyla tutan zamirlerdir. “ Hangisi, kaçıncı, nere, ne, kim” soru zamirleridir.   ÖRNEK:Kimi   gördüm?                soru zamiri   ÖRNEK:Hangisi güzel?                soru zamiri   2)EK HALİNDEKİ ZAMİRLER   a)İYELİK ZAMİRLERİ   İsimlerin sonuna eklenerek, onların ait oldukları kişileri bildiren eklerdir.   TEKİL ÇOĞUL Ders – i – m Ders – i – miz Ders – i – n Ders – i – niz Ders – i Ders – leri   b)İLGİ ZAMİRİ   Belirtili ad tamlamalarında tamlananın yerini tutmak üzere tamlayana eklenen “ – ki” ekine “ilgi zamiri” denir.   ÖRNEK:Benim kalemim ben – im – ki“ tamlayantamlananilgi zamiri   ÖRNEK:“Bizimki gidiyor.”   ÖRNEK:“Seninki ders çalışıyor.”       4.FİİLLER (EYLEMLER)   a.Fiiller (Eylemler) nedir? b.Fiillerde kişi c.Fiillerde zaman d.Fiil kipleri 1)Haber kipleri 2)Dilek kipleri e.Fiillerde olumsuzluk f.Fiillerde soru g.Yapılarına göre fiiller 1)Basit fiiller 2)Türemiş fiiller 3)Birleşik fiiller 4)Ek fiil   a.FİİLLER (EYLEMLER) NEDİR?   Varlıkların yaptıkları işleri, hareketleri, varlıklarla ilgili oluşları kişiye ve zamana bağlayarak bildiren kelimelere “fiil (eylem)” denir.   ÖRNEK:“Seneler var ki kuşlar gelmiyor.”   b.FİİLLERDE KİŞİ   Fiiller, varlıkların işleri, hareketleri ve oluşları kişiye ve zamana bağlayarak anlatan kelimelerdir. Öyleyse her fiilin bir kişisi vardır. Kişi fiillerdeki iş, hareket ve oluşu yapan varlıktır.   KİŞİ EKLERİ   Tekil I.Kişi:- m , - ım geldi – m , gelmiş – im II.Kişi:- n , - sın geldi – n , gelmiş – sin   Çoğul I.Kişi:- k , - iz , (- lim)geldi – k , gelir – iz , gele – lim II.Kişi:- nız , - siniz geldi – niz , gelir – siniz III.Kişi:- ler , - sinler gelir – ler , gel – sinler   c.FİİLLERDE ZAMAN   Fiillerde anlatılan iş, hareket, oluş, bilinen ya da bilinmeyen bir zamana bağlıdır. Zaman geçmişe ait olabilir, gelecekte olabilir ve içinde bulunulan an olabilir. Birde bunları içine alan genel anlamda geniş zamanda olabilir.   d.FİİL KİPLERİ   1)Haber kipleri 2)Dilek kipleri   KİP NEDİR ?   Fiillerin zaman ve kişi özelliklerine göre çeşitli eklerle çekimlenmelerine “fiil kipleri” denir.   1)HABER KİPLERİ   Eylemin yapıldığını, yapılmakta olduğunu ve yapılacağını bildiren kiplerdir.   Haber kipleri, fiile zaman anlamı katan kiplerdir. Haber kipleri beşe ayrılır.     Kişi Görülen Geçmiş zaman -di ‘li geçmiş zaman (- dı , - di , - du , - dü) Öğrenilen Geçmiş Zaman - miş ‘li geçmiş zaman (- mış , - miş , - muş ,- müş) Şimdiki Zaman ( - yor ) Gelecek Zaman (- ecek,- acak) GenişZaman ( - r , - ır , - ir , - ur , - ür , - or ,- er , - maz ) Tekil I geldim gelmişim geliyorum geleceğim gelirim II geldin gelmişsin geliyorsun geleceksiniz gelirsin III geldi gelmiş geliyor gelecek gelir Çoğul I geldik gelmişiz geliyoruz geleceğiz geliriz II geldiniz gelmişsiniz geliyorsunuz geleceksiniz gelirsiniz III geldiler gelmişler geliyorlar gelecekler gelirler     2)DİLEK KİPLERİ   Bir işin, bir hareketin yapılmasını ya da oluşun meydana gelmesini dilek anlamı vererek anlatan kiplere “dilek kipi” denir.   Dilek kipleri, işin yapılıp yapılmadığını ya da yapılıp yapılmayacağını kesin olarak bildirmez.   Dilek kiplerinde zaman anlamı da yoktur. Dilek kipleri dört çeşittir.     Kişi Dilek Şart Kipi ( - se , - sa ) İstek Kipi ( - e , - a ) Gereklilik Kipi ( - meli , - malı ) Emir Kipi ( - sin , - in (iz) , - sinler ) Tekil I gelsem gelem gelmeliyim ----- II gelsen gelesin gelmelisin gel III gelse gele gelmeli gelsin Çoğul I gelsek gelelim gelmeliyiz ----- II gelseniz gelesiniz gelmelisiniz geliniz III gelseler geleler gelmeliler gelsinler   e.FİİLLERDE OLUMSUZLUK   Eylemin yapıldığ
0 kişi beğendi


01 | Kelimede Anlam

KELİME BİLGİSİKELİME (SÖZCÜK)Cümlenin anlamlı en küçük birimlerine ya da tek başına anlamı olmadığı hâlde cümle içinde anlam kazanan anlatım birimlerine kelime denir. Kelime, insanlar arasında anlaşmayı sağlayan dilin anlamlı en küçük parçasıdır. Kelimelerin belirli bir düzen içerisinde bir araya getirilmesiyle anlaşma sağlanır.KELİMEDE ANLAMKelimeler de dil gibi canlı varlıklardır. Sahip oldukları anlamların dışında zamanla yeni anlamlar kazanabildikleri gibi bir anlamda birkaç kelime de kullanılabilir. Bu özellikler hem kelimenin kendisine.. - Yazıya Git..

02 | Kelimeler Arasındaki Anlam İlişkileri

1. EŞ ANLAMLI KELİMELERYazılış ve okunuş bakımından farklı fakat anlamca aynı olan kelimelerdir. Bu tür kelimeler birbirlerinin yerini tutabilir. Anlamdaş kelimelerin birisi genelde yabancı kökenlidir.

kıymet-değer, cevap-yanıt, sene-yıl, medeniyet-uygarlık, imkân-olanak, acele-ivedi, zelzele-deprem, yoksul-fakir, misafir-konuk, sınav-imtihan, yöntem-metot, mesele-sorun, fiil-eylem, kelime-sözcük, vasıta-araç...

Fakat bazı durumlarda anlamdaş kelimeler birbirinin yerini tutamaz: “kara bahtlı” kelime grubunda.. - Yazıya Git..

03 | Kelime Vurgusu

Kelime vurgusuKelimedeki hangi hecenin diğerlerinden daha şiddetli vurgu taşıdığını gösterir. Türkçede kelimelerin genellikle son hecesi vurguludur. Yapım ekleriyle kelime genişletildikçe vurgu son heceye kayar: anne, durak, konut, sözlük; düşüncesizlik, çekingen. Türkçenin bu genel vurgu sistemine uymayan, vurgusu son hecede olmayan kelimeler de vardır. Bunlardan başlıcaları aşağıda sıralanmıştır: · Yer adlarında ve coğrafî adlarda vurgu genellikle ilk hecede olur. Yer adlarından yabancı olanların Türkçe söylenişinde ise vurgu, sondaki heceden.. - Yazıya Git..

04 | Kelime Grubu

Kelime Grubu Tanımı
Kısaca kelimenin anlamını daha iyi verebilmek için tamlamalar şeklinde veya daha geniş olarak kullanılan söz öbekleridir.Kelime grubu, birden fazla kelimeden oluştuğu hâlde cümledeki görevi bakımından bir kelimeden farksız olarak yerine göre bir kelime gibi çekim eki alabilen, yapı ve anlam bakımından bütünlük taşıyan dil birliğidir: bir içim su, kitap mitap, Kel Ali, pahalı elbise, sen ve ben, sizin için, sora sora, yükte hafif, Türkçe defteri, yün kazak vb. Kelime grubuna belirtme grubu da denir. Kelime gruplarında genellikle.. - Yazıya Git..

05 | Kelime Çeşitleri

Cümlenin anlamlı en küçük birimlerine ya da bazen tek başına anlamı olmadığı hâlde (edatlar) cümle içinde anlam kazanan anlatım birimlerine kelime (sözcük) denir.

Kelime, belirli bir düzen içerisinde bir araya getirilmesi sonucu insanlar arasında anlaşmayı sağlayan, dilin anlamlı en küçük parçasıdır.Kelime Türleri (Çeşitleri)
Kelimeleri anlam,yapı,görevleri ve diğerleri olmak üzere 4 grupta inceleyebiliriz. 1. Anlamlarına Göre Kelimeler§ Zıt Anlamlı Kelimeler
§ Eş Anlamlı Kelimeler
§ Eş Sesli Kelimeler Yazıya Git..

07 | Kelimelerin zaman içerisinde farklı anlamlar kazanmalarının neden...

Kelimelerin zaman içerisinde farklı anlamlar kazanmalarının nedenini açıklayınız - Soruya Git..

09 | Kelimelerin kendi anlamı dışında kullanılmasının nedenini nedir...

Kelimelerin kendi anlamı dışında kullanılmasının nedenini nedir - Soruya Git..

10 | Kelime gruplarının bulunmuş bir metin

Bu sorunun cevabı için bana yardımcı olur musunuz. - Soruya Git..


Benzer Sorular

Çözüldü Kelime bulmaca










Arama
Menü
Kapat
Hareket Dökümü
Online Üyeler
  • Emre777
    Belirtmemiş
  • Azra00
    Belirtmemiş
  • Melisnaz
    Belirtmemiş
  • Darthwader
    Belirtmemiş
  • Zalimm
    Belirtmemiş
  • kırmızıgece
    Belirtmemiş
  • şinnur
    Belirtmemiş
  • tugrabilici1313
    Belirtmemiş
  • Azra25
    Belirtmemiş
  • Vurgun3
    Belirtmemiş
  • Karadut
    Belirtmemiş
  • NazlıAdymn
    Belirtmemiş
  • kadirnur
    Belirtmemiş
  • Gokyuzumol
    Belirtmemiş
  • seyda25
    Belirtmemiş
  • Esrasibelcan
    Belirtmemiş
  • Defne0313
    Belirtmemiş
  • acugucu
    Belirtmemiş
  • Angeel
    Belirtmemiş
  • Mert Sabuncuoglu
    Belirtmemiş
  • hande321
    Belirtmemiş
  • AloneGirll
    Belirtmemiş
  • aslan009
    Belirtmemiş
  • beste
    Belirtmemiş
  • Mehmetkaptan55
    Belirtmemiş
  • HAYATA KÜSKÜN
    Belirtmemiş
  • zeus
    Belirtmemiş
  • ravensguad
    Belirtmemiş
  • AğustosKraliçem35
    Belirtmemiş
  • Cansu0909
    Belirtmemiş
  • ihsansss
    Belirtmemiş
  • Melih00005
    Belirtmemiş
  • keskin
    Belirtmemiş
  • nightmare
    Belirtmemiş
  • iremugras123
    Kütahya