Nedir.Org
  • 1
343
2
Okunma
65
Cevap
1
Soru :

Sosyoloji işlevselcilik

Sosyolojide işlevselcilik nedir?
Bölüm: Sosyoloji
Durum: Çözüldü
Tarih: 5 ay önce
0 kişi takip ediyor

Verilmiş Cevaplar


15



2020-05-04 21:30:16 #
Cevap : İşlevselcilik

İşlevselcilik (işlevsel analiz olarak da adlandırılır) Sosyal Bilimlerde, özellikle Sosyoloji ve Sosyokültürel Antropoloji disiplinlerinde esas olarak en derinde bireysel biyolojik gereksinimleri yerine getirme temelinde ortak çareler arayarak tesis edilmiş olan toplumsal kurumları ya da kurumlaşmayı açıklamaya çalışan bir paradigmadır. Sosyal gereksinimleri yerine getiren sosyal kurumların bunu yerine getiriş biçimlerine; özellikle istikrarlı, kararlı toplum yapısı üzerine odaklanır. İşlevselcilik, yaklaşımın diğer öğretileri ile beraber ana sosyolojik yaklaşımdır. Tıpkı çatışmacı kuram ve etkileşimcilik gibi. İşlevselcilik, önce Emile Durkheim ile şekillenmiş daha sonra ise yakın yüzyılda Talcott Parsons tarafından geliştirilmiştir. Aynı zamanda 20.yy. sosyologları tarafından da kurama çok önemli katkılar yapılmıştır ve bu yaklaşım 1970'lere kadar, yani yeni ve eleştirel argümanlarla karşılaşıncaya kadar popüler etkinliğini sürdürmüştür.

İşlevselcilik, yapı ve toplumun işleyişi ile ilgilenir. İşlevselciler toplumu, varlığını devam ettirebilmesi için gereklilikleri yerine getirirken beraber işleyen, birbirine bağımlı birimlerin bütünlüğü olarak görürler. İnsanlar toplumun ihtiyaçlarını yerine getiren davranışlar ve roller içerisinde sosyalleşirler. İşlevselciler yapının toplum içindeki davranış biçimi olduğunu söylerler. Onlar, kuralların ve düzenlemelerin toplumunun üyeleri arasındaki karşılıklı organize ilişkilere yardım ettiğini savunurlar. Değerler, normlar ve rollere göre şekillenen davranışlara genel anlamda rehberlik yaparlar. Aile, ekonomi, eğitim, politik sistemler gibi toplumun kurumları, sosyal yapının ana görünümleridir. Bu kurumlar, normlar arası ilişkiyi ya da roller arası iletişimi kurar. Örneğin aile kurumunda iletişimi, bağlılığı sağlayan roller, eşler arası, anne, baba, çocuklar arası bir işlev görür.

Kuram birkaç anahtar kavram etrafında temellenir. İlk olarak toplum, dengeyi sağlama eğiliminde olan birbirine bağımlı parçaların toplamı bir "sistem" olarak görülür. İkincisi toplumda, nüfusun yeniden üretimi gibi yaşamsal önemde değerlendirilmesi gereken işlevsel gereklilikler vardır. Üçüncüsü ise, kurumların bir işlev sundukları için var oldukları görülür[Holmwood,2005:87].

İşlevselciler, toplum ile büyük bir vücudun işlevini yerine getirebilmesi için birlikte çalışan parçalar(organlar) veya sistemlerden oluşan canlı bir organizma arasında kıyaslama, benzetme yapılabileceğini öne sürerler. Buna yönelik örnek varlığın ortaya çıkışı ile ilgili veya sistem teorisinde görülebilir(bkz.ing.emergence veya etiology). İşlevselci sosyologlar, aile, eğitim, din, hukuk, medya gibi toplumun farklı parçalarının, toplumun tümünün işlevini oluşturan, buna katkı sağlayan ögeler olarak görülmesi zorunluluğundan bahsederler. Bu "organik analoji", varlığın birbirine sıkıca bağlı organik biçimini oluşturan farklı parçalarını ve buna benzer şekilde beraber işleyen farklı parçalardan oluşan sosyal bir sistem biçimini, bu benzeşmeyi anlatır.

İşlevselcilik ve Başlıca Teorisyenleri

Herbert Spencer
Britanyalı sosyolog ve sosyal psikologdur. Sosyoloji alanında gerçek anlamda ilk işlevselci sosyologdur. Aslında E.Durkheim yaygın biçimde pozitivist kuramın en önemli işlevselcisi olduğu düşünülürken, onun analizlerinin çoğu H.Spencer'ın çalışmalarından, özellikle de "Sosyolojinin İlkeleri" adlı eserinden ayrı tutularak bilinir(1874-96). Spencer'ın eserlerinde, büyük eserlerini okumanın sıkıcılığından kaçınan - organizma benzetmesini hücrelere, basit canlılara, hayvanlara, insanlara ve topluma atıfla yorumlayan uzun pasajlarla yerine getirirken - , hatta "sosyal eylemin yapısı"(1937) adlı eserinde "Spencer'ı şu an kim okuyor ki?" diye soran Parsons'u da içeren çoğu çağdaş kuramcıyı üstü kapalı olarak etkileyen önemli bilgiler vardı.

Onun kuramının çekirdeği, 19.yy. evrimci kuramcılardan farklı bir evrimci modeldir, konjonktüreldir. Farklılığın başlaması ve organik ya da süperorganik (Spencer'ın sosyal sistem için kullandığı terim) bir bünyenin karmaşıklığının fazlalaşmasını, denge ve dengesizliğin bir ifadesi olan bir dalgalanma izler (veya adaptasyon ve uyarlamanın bir ifadesi), ve sonuç olarak, ufalama ve sona erme aşamaları bunu takip eder. Bundan dolayı Thomas Malthus'un nüfus ilkelerini takip ederek; Spencer, toplumun sürekli bir seçme baskısıyla karşı karşıya olduğunu ve—iç ve dış gereklilikler—farklılıklar aracılığıyla yükselen iç yapının toplumu uyuma zorlayacağı sonucuna varır. Ancak seçme baskısının yeni bir biçimine sebep olan bir probleme ilişkin her çözüm toplumun uygulanabilirliğini tehdit eder. Kaydadeğer olan şu ki; Spencer bir determinist değildi. O hiçbir zaman a) seçim baskısı, toplumu değişime karşı zaman içinde hassaslaştıracak, b) toplum tepkili ve hassas olacak ve c) çözümler her zaman işleyecektir şeklinde görüş bildirmemiştir. Aslında o pek çok açıdan bir politik toplum bilimciydi (Bkz. Turner 1985). Hatırlanacağı gibi hükümet içerisindeki otoritenin parçalılığı ve merkezileşmenin derecesi uyum için toplumun yetilerini kırabilir veya onarabilir. Bu anlamda O, gücün merkezileşmeye doğru olan genel eğilimini görmüştür, aynen baskının merkezsizleşmeyi sağlaması, son aşamaya ve durgunluğa yol açabilmesini gördüğü gibi.

Daha özel bir nokta olarak; Spencer, gerekli ve ihtiyaç duyulan, üretilmiş seçim baskısı ile ilgili 3 işlevi hatırlatır; düzenleme, işleticilik (üretim) ve dağıtım. Onun tartıştığı, tüm toplumlar meta üretimi, sunulması, yenifikirler ile koordinasyon ve kontrol problemlerini çözme ihtiyacı duyar ve sonuçta kaynakların dağıtımı için yöntemler arar. İlk olarak, ilkel toplumlarda, bahsedilen 3 işlev ayrılmazdır ve akrabalık sistemi bu doğrultudaki tatmini baskın yapı haline getirir. Çoğu akademisyen, tüm kurumların akrabalık organizasyonları altında sınıflandırıldığını belirtmektedir(Nolan and Lenski, 2004; Maryanski and Turner 1992). Ancak, yükselen nüfus ile - sayıca ve yoğunluk olarak - ilgili olarak ortaya çıkan bireysel beslenme problemleri, organizasyonlarda yeni biçimler yaratıyor. İş gücünün ani bölünümü ve kaynak dağıtımı ile ilgili gelişen sistemler, farklı sosyal birlikler arasında çeşitli koordinasyonlar ve kontroller sağlıyor. Spencer'a göre çözüm, ki o bunu görmüştür, daha özel işlevleri yerine getirmek için yapıların ayırdına varılabileceğidir. Bundan dolayı, şef ya da "big man" ortaya çıkmakta, onun sağ kolunu oluşturan bir grup tarafından takip edilmekte ve sonra krallar ve idareciler tarafından süreç izlenmektedir.

Belki Spencer'ın modern sosyolojideki tartışılan en büyük engeli, Victoria İngilteresi'nin sosyal ve tarihsel bağlamında kökleşen sosyal felsefe ağırlığıdır. Bundan dolayı O, "en uygunun hayatta kalması" terimini icat ederek basit bir gerçeği tartışır. Küçük kabileler veya toplumlar, daha geniş toplumlar tarafından fethedilme ve üstün gelinmeye meyillidir. Söylenen ironi kendisini düşünen birisi için fazlasıyla bireyseldir. Akademisyenler insanlığı ayrımlamada başarısızdı (19.yy. da ırk ya da cinsiyete dayalı bakış açısına sahip kişiler gibi). Sonuç olarak politik dinamikler, güç ve ekonomik dinamiklerin tartışılmasındaki ince ayrım önceden tahmin edilemedi. Elbette çoğu sosyolog bilerek veya bilmeyerek o'nu analizlerinde kullanır, bu özellikle evrimci teorinin yeniden ortaya çıkartılmasındaki bir durumdur.

Talcott Parsons

Talcott Parsons, yoğun biçimde Durkheim, Max Weber'den etkilendi ve çalışmalarının çoğuna onların kuramlarını sentezledi. Parsons'un isteği temel bir toplumsal kuram geliştirmekti, fakat O, birey ve eylem üzerine tartışarak işe başladı. O 'sosyal sistemin bireylerin faaliyetlerinden oluştuğunu' ifade etti(Parsons & Shills, 1976:190). Onun çıkış noktası bireyler arasındaki karşılıklı etkileşimdi(Parsons, 1961:41). Bireyler, davranışlarını nasıl şekillendirecekleri ile ilgili çeşitli seçimler ile yüz yüze bırakılırlar. Ancak, bu seçimler sosyal ve fiziksel faktörler tarafından koşullandırılır ve etkilenir(Craib, 1992:40). Persons, her bir bireyin beklentilerinin olduğunu ve bu beklentilerin diğer bireyler tarafından etkilenmiş ve davranışlarca biçimlendirilmiş beklentiler olduğunu, bu beklentilerin aynı zamanda kabul edilmiş normları ve yaşam alanındaki toplumun değer yargılarını da bünyesinde barındırdığını söylemektedir.(Parsons, 1961:41) Bu sosyal normlar genellikle kabul edilmiş ve üzerinde anlaşılmış normlardır.(Gingrich, 1999)

Robert Merton

Robert Merton, işlevselciliği savunmakta ve Parsons'un fikirlerine tamamen katılmaktadır. Ancak konunun çok fazla büyük ve genellenmiş olduğuna inanmaktadır.(Holmwood, 2005:100) Merton, orta büyüklükte bir teorinin büyük anlatımlara yeğelenmesi gerektiğini belirtmektedir ve Parsons'un teorisinin sınırlandırılabileceğini (özel bir noktada toplanabileceğini) öne sürmektedir. O, başlıca 3 noktada bunun gerçekleştirilebileceğini belirtmiştir:

  1. İşlevsel birlik,
  2. Evrensel işlevselcilik,
  3. Kaçınılmazlık. (Ritzer in Gingrich, 1999)
Merton ayrıca "sapkınlık" kavramını geliştirmiş ve açık ile gizli işlevler arasındaki farkı ortaya koymuştur.

Merton, işlevsel birlik üzerinde eleştirel bir tavırla durmuştur. Bu doğrultuda toplumun işlevsel birliği için işleyen kompleks ve modern bir toplumun tüm parçaları işlevsel birliği ifade etmez.

Önde gelen işlevselciler
  1. Herbert Spencer
  2. Emile Durkheim
  3. Talcott Parsons
  4. Robert K. Merton
  5. Bronislaw Malinowski
  6. Alfred Radcliffe-Brown
  7. Niklas Luhmann
  8. George Murdock
0 kişi beğendi

Cevap Yaz


×
Seç Değiştir



×
Seç Değiştir

×
Örnek 1 : https://www.youtube.com/watch?v=0zuBFyfQ3Qc
Örnek 2 : https://vimeo.com/8802569

01 | Sosyolojik İmgelem

Sosyolojik İmgelem Nedir?

En genel anlamda, sosyolojik imgelem, sosyolojik vizyonu, sosyoloji etkinliği sırasında, bireyin görünüşe göre özel olan problemleri ile toplumsal meseleler arasındaki bağlantıları görebilen/görmeyi amaçlayan zihinsel bir tutuma işaret etmektedir.

Mills, sosyolojik imgelem (imagination) kavramsallaştırması ile, yaşamlarımızın (bireysel), toplumsal ve tarihsel boyutları arasındaki bağlantıları göz önünde bulunduran bir kavrayışa dikkat çekmektedir. (Marshall 1999:506).


Yazıya Git..

02 | Sosyoloji

Sosyoloji Nedir (Özet)

Sosyoloji
(toplum bilimi): Sosyal olayları inceler. toplumların kuruluş, yükseliş ve çöküşü ile toplumların kendi aralarındaki münasebetleri ve kendi içindeki insan ilişkilerinin yasalarını inceleyen bilim. sosyoloji bilimi toplumu parçalayarak kendisine uzmanlık alanları oluşturmuştur; bunlar: eğitim(eğitimin toplumsal koşulları incelenir), ekonomi (ekonomini toplum içindeki yeri incelenir), siyaset, aile, hukuk (türkiye’de hukuk sosyolojisi gelişmemiştir), sanat (sanatın toplumlara göre değişmesi olgusu.. - Yazıya Git..

03 | Sosyolojide Fonksiyonalizm

Fonksiyonalizm Nedir
Fonksiyonalist teori temelde, toplumu yaşayan bir organizma olarak gören ve bu organizmayı oluşturan tüm parçaların onun hayatiyetine katkıda bulunan bir işlev üstlendiğini ileri süren bir yaklaşımdır.Fonksiyonalist teori, Comte, Spencer ve Durkheim’in attığı temeller üzerinde, Malinowski ile Radcliffe-Brown tarafından iskeleti kurulan, Parsons tarafından duvarları örülen ve Merton tarafından da kusurları giderilmeye çalışılan bir bina olarak düşünülebilir. Bu binanın sosyolojinin son “mega” inşa atı olduğunu söylemek.. - Yazıya Git..

04 | Sosyolojinin Konusu

Sosyolojinin Konusu

Sosyolojinin konusunu, insan davranışlarının sosyal yönü oluşturmaktadır. Sosyoloji insan birlikteliği gerçeği üzerinde durur ve sosyal etkileşimin örüntüleşmiş düzenliliklerini inceler. (Fitcher 2002:3) Sosyoloji bir bilgi gövdesi olarak, insan ilişkileri gerçeğini alır ve bu merkez üzerinde yoğunlaşır. Söz konusu insan birlikteliğine katkıda bulunan veya ondan çıkan her şey sosyolojiktir (Fitcher 2002:3).

Bizlerin toplum içinde benzer tipteki tepkilerimizi

tekrar ve tekrar.. - Yazıya Git..

05 | Sosyolojinin Bilim Olduğunun Göstergeleri

Diğer başlıkta bilimin temel niteliklerini aktarmıştık. Bu ilkeler tüm bilimlere, doğal olarak sosyolojiye de özgüdür.
Bir bilgi alanının bilim olarak nitelenebilmesi için şu özelliklere sahip olması gerekir:
• Kendine özgü nesnel konusu olmalıdır: “Toplumsal olgu” denilen nesnel gerçeklik sosyolojinin konusudur. Başka herhangi bir bilim tarafından “toplumsal olgu” incelenemez.
• Bilimsel yöntemi uygulamalıdır: Diğer bilimler gibi sosyoloji de konusuna giren olay ve olguları incelerken bilimsel yöntemi kullanır. Konularını.. - Yazıya Git..

06 | Sosyolojik imgelem nedir

Bu sorunun cevabı için bana yardımcı olur musunuz. - Soruya Git..

07 | Sosyolojide Monografi Örnekleri

Sosyolojide monografi nasıl yapılır örnekleri - Soruya Git..

08 | Sosyolojik İmgelem Örnekleri

Sosyolojik İmgelem Örnekleri - Soruya Git..

09 | Sosyolojik tahayyül nedir

Bu sorunun cevabı için bana yardımcı olur musunuz. - Soruya Git..

10 | Sosyolojide dikey hareketlilik

Sosyolojide dikey hareketlilik nedir örnekleri - Soruya Git..












Geri
Geçmiş
Soru Sor
Arama
Menü
Kapat
Hareket Dökümü
Online Üyeler
  • merdem55
    merdem55
    Belirtmemiş
  • Hulya Demirhan
    Hulya Demirhan
    Belirtmemiş
  • KEZGA MUSİC
    KEZGA MUSİC
    Belirtmemiş
  • AmirNewDay
    AmirNewDay
    Belirtmemiş
  • ArdaPat
    ArdaPat
    Belirtmemiş
  • Ugur Can Yazan
    Ugur Can Yazan
    Belirtmemiş
  • Enes Gundag
    Enes Gundag
    Belirtmemiş
  • Emine Barli
    Emine Barli
    Belirtmemiş
  • Emre Talo
    Emre Talo
    Belirtmemiş
  • zy01ADANA
    zy01ADANA
    Belirtmemiş
  • Vildan Hasan
    Vildan Hasan
    Belirtmemiş
  • Kartalaltan
    Kartalaltan
    Belirtmemiş
  • Lilisaya
    Lilisaya
    Belirtmemiş
  • Deniz Umut
    Deniz Umut
    Belirtmemiş
  • melda343477
    melda343477
    Belirtmemiş
  • Enes Tazeoğlu
    Enes Tazeoğlu
    Belirtmemiş
  • miraçsancar
    miraçsancar
    Belirtmemiş
  • sansar
    sansar
    Belirtmemiş
  • keskin
    keskin
    Belirtmemiş
  • beste
    beste
    Belirtmemiş
  • eminozval
    eminozval
    Belirtmemiş
  • miraç Sancar
    miraç Sancar
    Belirtmemiş
  • Sinem Ellis
    Sinem Ellis
    Belirtmemiş
  • barlikzeynep
    barlikzeynep
    Belirtmemiş
  • zeus
    zeus
    Belirtmemiş
  • Vurgun3
    Vurgun3
    Belirtmemiş
  • viento
    viento
    Belirtmemiş
  • Cemmm
    Cemmm
    Belirtmemiş
  • Hsynnn
    Hsynnn
    Belirtmemiş
  • Elif Aslan
    Elif Aslan
    Belirtmemiş
  • Berke59
    Berke59
    Belirtmemiş
  • İrem
    iremugras123
    Kütahya