Nedir.Org
  • 1
1282
6
Okunma
1121
Cevap
2
Soru :

Türkiye Cumhuriyeti çok partili rejim denemeleri veya çalışmaları nelerdir

KArdeşimin İnkilap Ödevi için araştıyorum. Teşekkür Ederim
Bölüm: Tarih
Durum: Çözüldü
Tarih: 5 yıl önce
0 kişi takip ediyor

Verilmiş Cevaplar


3



2015-05-09 09:04:38 #
Cevap : ÇOK PARTİLİ REJİM DENEMELERİ VE İLK SİYASİ PARTİLER, İLK SİYASİ PARTİLERİN ÖZELLİKLERİ
Siyası partiler, belirli bir görüş ve ortak bir düşüncede birleşen, ülkeyi bu doğrultuda yönetmek isteyen kişilerin oluşturduğu siyasal topluluklardır. Siyasal partiler demokrasinin vazgeçilmez unsurlarıdır.
 
Mustafa Kemal, ülkede tam olarak demokrasinin uygulanması için mutlaka siyası parti kurulması gerektiğine inanıyordu. Bunun içinde önce kendisi bir siyası parti kurdu ve çok partili hayata geçilmesi için ortam hazırladı.
 
1. Cumhuriyet Halk Fırkası (Partisi)
Yeni Türk devletinin İlk siyasi partisi oldu.
 
2. Terakkiperver Cumhuriyet Fırkası
İlk muhalefet partisidir. Ordunun siyasetten ayrılması ile eski komutanlar TBMM içinde farklı siyası çalışmalar içine girdiler. Bu çalışmalar sonucunda 17 Kasım 1924 tarihinde Terakkiperver Cumhuriyet Fırkası kuruldu. Fırkanın başkanlığını Kazım Karabekir yaptı. Terakkiperver Cumhuriyet Fırkası üyeleri, Cumhuriyet yönetimini ve demokrasiyi benimsediklerini belirttiler. Parti, Hükümetin yaptığı faaliyetleri eleştirirken bir yandan da eski rejim yanlıları partiye toplanmaya başladı. Cumhuriyet rejimi eleştirilmeye başlandı. Bu çalışmalardan halk olumsuz etkilendi. Sonuçta çoğu doğu illerini kapsayan Şeyh Sait Ayaklanması patlak verdi. Bazı partililerin devletin yapısına zarar verdiği gerekçesi ile Terakkiperver Cumhuriyet Fırkası hükümet tarafından kapatıldı. Cumhuriyet tarihinde ilk kapatılan parti de Terakkiperver Cumhuriyet Fırkası oldu
 
3. Serbest Cumhuriyet Fırkası
Terakkiperver Cumhuriyet Fırkası'nın kapatılmasıyla İlk çok partili hayata geçiş düşüncesi başarısızlıkla sonuçlanmıştı. Mustafa Kemal Paşa mecliste başka partilerinde olmasını istiyordu. Mustafa Kemal bu düşüncelerle eski başbakanlardan Fethi Beyden (Okyar) yeni bir parti kurmasını istedi. Ayrıca bazı Cumhuriyet Halk Fırkası milletvekillerini yeni kurulacak partiye katılmaları için teşvik etti. Parti kurucularından cumhuriyete ve laiklik düşüncesine bağlı kalmalarını istedi. Bu gelişmeler sonunda 12 Ağustos 1930'da Fethi Beyin başkanlığında Serbest Cumhuriyet Fırkası kuruldu.
 
Ülkede demokrasinin gelişmesi için kurulan parti kısa sürede amacından uzaklaştı. Cumhuriyet ve laiklik aleyhtarları parti içinde toplandı. Beklenmedik gelişmeler üzerine Fethi Bey kendi kurduğu partisini 17 Kasım 1930'da kapattı. Kapatılmanın ardından bir ay sonra Menemen olayı çıktı.

Sunum İçeriği

1. Sayfa
ÇOK PARTİLİ REJİM DENEMELERİCumhuriyet Halk Fırkası 1.İlk TBMM’de siyasi parti yoktu.Çok çeşitli görüş , düşünce ve meslekten olan milletvekilleri ülkenin kurtarılmasını her şeyin üzerinde tutuyorlardı.Bu nedenle herhangi bir fikir çatışmasına pek rastlanmıyordu.Ancak zaman geçtikçe mecliste çeşitli gruplaşmalar oluştu. M. Kemal Paşa’ya karşı olan gruplar da ortaya çıktı. 2.Bu gelişmeler üzerine M. Kemal Paşa kendi görüş ve düşüncelerine yakın arkadaşları ile birlikte ‘ Anadolu ve Rumeli Müdafaa-i Hukuk Grubu’nu kurdu. 3.Anadolu ve Rumeli Müdafaa-i Hukuk Grubu 9 Eylül 1923 tarihinde ‘Halk Fırkası’ Cumhuriyetin ilanından sonra ‘ Cumhuriyet Halk Fırkası ‘ adını aldı. Böylece Cumhuriyet Döneminin ilk siyasi partisi kurulmuş oldu.style.visibilitystyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibility

2. Sayfa
ÇOK PARTİLİ REJİM DENEMELERİTerakkiperver Cumhuriyet Fırkası 17 Kasım 1924 tarihinde Kazım Karabekir’in başkanlığında kuruldu.Parti üyeleri Cumhuriyet yönetimini ve demokrasiyi benimsediklerini ve dini inançlara saygılı olduklarını açıkladı.Cumhuriyet Halk Fırkası’ndan farklı olarak ekonomide devletçilik yerine liberalizmi savundu.Parti kurulduktan kısa bir süre sonra Cumhuriyete ve inkılaplara karşı olanlar ile halifeliğin tekrar getirilmesini isteyenler bu partide toplanmaya başladı.Bunun üzerine parti hükümet tarafından kapatıldı. Terakkiperver Cumhuriyet Fırkası , Cumhuriyet Halk Fırkası’na karşı kurulan ilk muhalefet partisidir.Cumhuriyet tarihinde ilk kapatılan parti Terakkiperver Cumhuriyet Fırkası’dır.style.visibilitystyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibilitystyle.visibility

3. Sayfa
Şeyh Sait Ayaklanması ( 13 Şubat 1925 )Şeyh Sait Ayaklanması ( 13 Şubat 1925 ) İsyan Ergani’nin Piran kasabasında başladı. İsyanın çıkmasında: 1.Dini taassup içerisinde yaşayan bazı kimselerin, hızla gerçekleştirilmekte olan inkılap hareketlerini dine karşı hareketler gibi görerek halkı hükümet aleyhine kışkırtmaları. 2.Bu sırada İngiltere ile Türkiye arasında görüşülmekte olan Musul Meselesi sırasında, Türkiye’yi başka sorunlarla uğraştırarak güçsüz bırakmak isteyen İngiltere’nin Doğu illerindeki bazı cahil kitleleri kandırarak kışkırtması. 3.Terakkiperver Cumhuriyet Fırkası’nı kuranların hükümete karşı başlattıkları sert muhalefetin rejim karşıtlarını cesaretlendirmesi. 4.Saltanat ve hilafet yanlılarının tepki duymaları etkili oldu.style.visibilityppt_wppt_hstyle.rotationstyle.visibilityppt_wppt_hstyle.rotationstyle.visibilityppt_wppt_hstyle.rotationstyle.visibilityppt_wppt_hstyle.rotationstyle.visibilityppt_wppt_hstyle.rotationstyle.visibilityppt_wppt_hstyle.rotationstyle.visibilityppt_wppt_hstyle.rotationstyle.visibilityppt_wppt_hstyle.rotationstyle.visibilityppt_wppt_hstyle.rotationstyle.visibilityppt_wppt_hstyle.rotation

4. Sayfa
İsyana karşı :Takrir-i Sükun Kanunu çıkarıldı,İstiklal Mahkemeleri yeniden kuruldu.Şeyh Sait İsyanı:Cumhuriyet rejimine karşı yapılan ilk isyan hareketidir,Terakkiperver Cumhuriyet Fırkası isyanda rolü olduğu gerekçesiyle kapatılmıştır,İlk çok partili hayata geçiş denemesi başarısızlıkla sonuçlanmıştır,İngiltere . Türk Hükümeti’nin isyandan dolayı yıpranmasından faydalanarak kendi lehine avantaj sağlamıştır.Şeyh Sait Ayaklanması ( 13 Şubat 1925 )

5. Sayfa
ÇOK PARTİLİ REJİM DENEMELERİ‘Benim naçiz vücudum bir gün elbet toprak olacaktır. Fakat Türkiye Cumhuriyeti ilelebet payidar kalacaktır.’Mustafa Kemal’in İzmir’i ziyareti sırasında planlanan suikast girişimi sonuçsuz kaldı.

6. Sayfa
ÇOK PARTİLİ REJİM DENEMELERİSerbest Cumhuriyet Fırkası Fethi Bey’in başkanlığında 12 Ağustos 1930’da kuruldu. Mustafa Kemal’in yeniden parti kurulmasını istemesinin sebepleri: 1. Yeni görüş ve düşüncelerin ortaya çıkmasına imkan sağlamak; 2. Cumhuriyet Halk Fırkası’nın çalışmalarının denetlenmesini sağlamak; 3. Ülkede çok partili hayata geçilmesini sağlayarak tam anlamıyla demokratik rejime geçmek. Ülkede demokrasinin gelişmesi için kurulan parti kısa sürede amacından uzaklaştı.Cumhuriyet ve Laiklik karşıtı olanlar parti içinde toplandı. Beklenmedik gelişmeler üzerine, Fethi Bey kendi kurduğu partisini kapattı. Serbest Cumhuriyet Fırkası’nın kapatılmasıyla birlikte Atatürk döneminde çok partili siyasi hayata geçiş denemeleri sona erdi.(1946)

7. Sayfa
Menemen Olayı(23 Aralık1930)Cumhuriyet ve Laiklik karşıtı olan Derviş Mehmet adında bir tarikat mensubu tarafından İzmir’in Menemen kasabasında isyan hareketi başlatıldı.Ayaklanmayı bastırmaya giden Öğretmen Asteğmen Kubilay isyancılar tarafından şehit edildi.style.visibilityppt_wppt_hstyle.rotationstyle.visibilityppt_wppt_hstyle.rotation

8. Sayfa
MENEMEN OLAYIİSYANCILAR TÜRK ORDUSU TARAFINDAN YAKALANARAK AĞIR BİR ŞEKİLDE CEZALANDIRILDILAR. Şeyh Sait Ayaklanmasıİzmir suikast i Menemen olayıTürkiye Cumhuriyetine karşı düzenlenmiş rejim karşıtı olaylardır.

0 kişi beğendi
3



2015-05-09 09:06:41 #
Cevap : Çok Partili Hayata Geçiş Denemelerinin Sonuçları Nelerdir
19 Mayıs 1919’da Mustafa Kemal’in Samsun’a çıkışıyla başlayıp, kongreler dönemini geçirdikten sonra Ankara’yı yönetim yeri seçen ve orada ulusal istenci yansıtacak olan Türkiye Büyük Millet Meclisi’ni kuran Anadolu ulusal eylemi ve bu eylemin önderi seçkin, tutarlı, uyumlu bir “kadro” ile yola çıkmamıştır. Böyle bir kadroyu bulmak, seçmek hem olanak dışıydı, hem de gereksizdi. Her konunun, her sorunun başında gerçekleştirilmesi gereken bir amaç vardı: Anayurdu düşmandan kurtarmak, ulusu bağımsızlığa kavuşturmak. Onun için de herkesin, her düşüncenin, her kesimin, her grubun bu ulusal savaşımda yer alması, bir araya gelmesi, birbirine destek ve yardımcı olması ön koşuldu. Eylem böyle başlamış, böyle sürdürülerek sonuca gidilmek istenmiştir. Fakat daha sonuca ulaşılmadan ayrılık belirtileri başlamış, siyasi kümelenmeler kendini göstermiştir.İşte bu kümelenmeler sonucunda kurulacak partiler, Türkiye Cumhuriyeti’nin çok partili rejime geçişini sağlayacaktır.

A. Kurulan Partiler
• Cumhuriyet Halk Fırkası
Mustafa Kemal devriminin atılımlarını gerçekleştirmek, toplumda, devlet yaşamında köklü değişiklikler yapmak, bunları yaparken de uygulaması yıllarca sürecek bir izlence hazırlamak, bu izlencenin gerçekleştirilmesini amaç edinecek bir siyasal partiye gereksinim duyduğunu, bunların doğal sonucu olarak bir siyasal parti kurmak kararında olduğunu 6 Aralık 1922’de gazetelere verdiği bir demeçle açıklamıştır. Kurulacak partinin adı “Halk Fırkası” olacak, partinin izlencesi “halkçılık” ilkesine dayanacaktır.
Gazi, bu kararını açıkladıktan sonra tüm aydınları, bilim adamlarını göreve çağırmış, ülkenin, ulusun her yönden tam bağımsız hale getirilmesi için nelerin yapılması, parti izlencesinde nelerin yer alması gerektiğini ayrıntılarıyla düşünmelerini, kendisine göndermelerini istemiştir.
Mustafa Kemal, Anadolu ve Rumeli Müdafaa-i Hukuk Cemiyeti’nin başkanıdır. Meclis, 1 Nisan 1923’te seçimlerin yenilenmesini kararlaştırmıştır. Seçimlere giderken “Dokuz Umde” adlı bildirgeyi yayınlanmış, derneğin milletvekili adaylarının adları açıklanmıştır. Seçmenler sandık başında milletvekillerini seçerken açıklanan dernek adaylarına oy vermeleri halinde bu bildirgeyi ayrıca Anadolu ve Rumeli Müdafaa-i Hukuk Cemiyeti’nin Halk Fırkası’na dönüştürülmesini kabul etmiş olacaklardı. Seçimler yapılmış, seçimi dernek adayları kazanmış, yayınlanan Dokuz umde, yeni siyasal partinin ilk seçim bildirgesi ulusça benimsenmiştir.
Yeni milletvekilleri ilk toplantılarını 8 Ağustos 1923’te grup olarak yapmış, burada yeni partinin tüzüğü okunup milletvekillerine dağıtılmış, 9 Eylül 1923 tarihli grup toplantısında da tüzük kabul edilmiş ve böylece Halk Fırkası kurulmuştur. Fırkanın Genel Başkanı Gazi Mustafa Kemal’dir. Bundan sonraki atılımlar bu partinin meclisteki çokluğu, izlencesi ve önderinin uyarılarıyla gerçekleştirilecektir. Halk Fırkası adı, 1924’de Cumhuriyet Halk Fırkası’na, 1935’te de Cumhuriyet Halk Partisi’ne dönüştürülmüştür.

Terakkiperver Cumhuriyet Fırkası:
Cumhuriyetin başlangıç döneminde, ulusal kurtuluş savaşı boyunca yurdu, ulusu işgalden, tutsaklıktan kurtarmak, bağımsızlığa kavuşturmak için birlikte çalışan komutanlar, ulus temsilcisi milletvekilleri arasında saltanatın, hilafetin kaldırılması, cumhuriyetin ilanı ve ulusal eylem sadece yurdu düşmandan temizlemek için girişilmiş bir savaş olmadığından ilk devrimci atılımların uygulamaya konmasından sonra düşünce ayrılıkları baş göstermiş, yollar, yöntemler ayrılmıştır. Ayrılıkların gerçek nedeni ulusal eylemin bir devrimci eyleme dönüşmesi, Mustafa Kemal ve onunla birlikte olanların ulusu, Türk toplumunu çağdaşlaştırma yönünde değiştirmek istemeleri, sürekli bir devrim başlatmalarıdır. Bu gerçek nedenin yanında kişisel çekemezlikler, İttihatçılıktan gelen eski birikimler, başa geçme tutku ve özlemi de kuşkusuz bazı kişilerin davranışlarında, karşı devrim eylemlerinde yer alışlarında etkili olmuştur; fakat asıl neden inanç ayrılıklarıdır. Bunun en içten, en gerçekçi yorumunu başından beri Mustafa Kemal’le birlikte çalışan Rauf (Orbay) Bey yapmıştır Rauf Bey bu içten itirafını padişahlığın kaldırılmasının hazırlıklarının yapıldığı günlerde Ankara’da Keçiören’deki Refet (Bele) Paşa’nın evinde Mustafa Kemal, Refet ve Fuat (Cebesoy) Paşaların bulunduğu bir gece görüşmesinde yapmıştır. Rauf Bey, Mustafa Kemal’in padişahlık ve hilafet konusundaki görüşlerinin ne olduğunu sorması ile şunları söylemiştir: “Ben, padişahlık ve halifelik katına gönül ve duygu bakımından bağlıyım. Çünkü benim babam padişahın ekmeğiyle yetişmiş, Osmanlı Devletinin ileri gelen adamları arasına geçmiştir.Benim de kanımda o ekmekten vardır. Ben iyilik bilmez değilim ve olamam. Padişaha bağlı kalmam borcumdur. Halifeye bağlılığım ise görgümün gereğidir. Bunlardan başka, genel görüşlerim vardır. Bizde kamunun birliğini korumak güçtür. Bunu ancak, herkesin erişemeyeceği ölçüde yüksek görülmeye alışılmış bir kat sağlayabilir. O da padişahlık ve halifelik katıdır. Bu katı kaldırmak, onun yerine başka nitelikte bir kat koymaya çalışmak, yıkıma yol açar ve büyük acı doğurur; bu hiç uygun bir iş olmaz.” Mustafa Kemal bu sözler üzerine Refet Paşa’nın düşüncesini sormuş, “Rauf beyin bütün düşünce ve görüşlerine katılırım. Gerçekte bizde padişahlıktan, halifelikten, başka bir yönetim biçimi söz konusu olamaz.” Yanıtını almıştır. Fuat Paşa ise, Moskova’dan henüz döndüğünü, durumu gereğince inceleme zamanı bulamadığını, bu yönden de bu konuda bir düşünce ve görüş bildiremeyeceğini belirtmiş ve Atatürk’e göre bunu yaparak gerçek düşüncesini söylemekten kaçınmıştır.
Bu gerçek neden ve onu besleyen ikinci nedenler Halk Fırkası kurulduktan sonra parti içinde ve dışında yeni bir karşı akımın gerçekleşmesine yol açmış, sonunda partiden ayrılan milletvekilleriyle ordudaki komutanlıklarını bırakan milletvekilleri birlikte yeni bir partide bir araya gelmişlerdir.Yeni partinin adı Terakkiperver Cumhuriyet Fırkası dır. Parti 17 Kasım 1924’te kurulmuştur. Partinin başkanı Kazım Karabekir Paşa dır. Parti genelde Cumhuriyet ilkesini, liberalizmi ve demokrasiyi benimsediği izlencesinde belirtmekte. Aynı izlencede düşünce ve dinsel inançlara olduğunu açıklamaktadır. Parti örgütünde o dönemin devrimci atılımlarına karşı çıkanlar, eski ittihatçıların çoğu, aşırı tutucular bir araya gelmiş, İstanbul’un Vatan, Son Telgraf, Tevhidi Efkâr, İstiklâl gazeteleri partinin yeni destekçisi olmuştur. Gerçi partinin meclisteki üyeleri otuz kişi kadardır, bunların oylamalarda etkili olmaları olanak dışıdır. Yalnız meclisteki çıkışları , yoğun çabaları, ülkede yeni umutların doğmasına, karışıklıkların çımasına neden olmuştur.11 Şubat 1925’te Doğuda patlak veren Şeyh Sait Ayaklanmasına yardım ve yataklık ettiği görülen parti, Bakanlar Kurulu kararıyla 5 Haziran 1925’te kapatılmıştır.

• Serbest Cumhuriyet Fırkası
Cumhuriyet döneminin, Atatürk zamanında iki çok partili siyasi yaşama geçiş denmesi olmuştur. Bunlardan biri Şeyh Sait ayaklanması ve partinin kapatılmasıyla sonuçlanan 1924’lerin Terakkiperver Cumhuriyet Fırkası, öbürü 12 Ağustos 1930’da kurulan Serbest Cumhuriyet Fırkası’dır.Birincisi Mustafa Kemal ve yakın arkadaşlarına karşın, gerçekten karşıt düşünceleri uygulamak, Mustafa Kemal ve yakın arkadaşlarını eleştirmek, onların yönetimini değiştirmek, yönetimi ele geçirmek amacıyla kurulmuş; ikincisi ise Mustafa Kemal’in isteği, bu partinin de birinci karşıt parti gibi kapatılmayacağı güvencesini vermesi ve ilk yöneticilerinin kimler olacağını söylemesi üzerine ortaya çıkmıştır. Bu haliyle bir ölçüde kurulduğu gün Mustafa Kemal’in dolayısıyla Cumhuriyet Halk Fırkası’nın gündeminde bir parti olarak görülmüştür. Mustafa Kemal, bu partiyi o günlerde Paris’te büyük elçi olarak bulunan eski başbakanlardan Ali Fethi (Okyar) Bey’i yurda çağırarak Ona kurdurtmuş; yanına da o güne kadar C.H.F.’li olan bazı milletvekillerini yönetici olarak vermiştir. Partiye 13 milletvekili katılmıştır. Mustafa Kemal’in kız kardeşi Makbule Atadan da bu partide görev alanlar arasındadır.
Mustafa Kemal, Serbest Cumhuriyet Fırkasının kuruluşuna her türlü kolaylığı göstereceğini söylemiş, fakat devrim uygulamalarından kesin olarak ödün verilmemesini de ön koşul olarak istemiştir. Bu dönemde dünya ekonomik bunalımı, aslında savaştan yoksul ve yıkıntı içine çıkan, bu yoksullukları, yıkıntıları gidermeye, onarmaya çalışan Türk ekonomisini de etkisi altına almış, halkın sıkıntılarının çoğalmasına, yakınmalarına yol açmıştır. Yeni partinin genel başkanı Ali Fethi (Okyar) Bey, ekonomide özel girişimci görüşlere sahiptir; ticaretin, sanayinin, ekonominin devlet yönetiminden uzak tutulması istemekte, böylece gelişmenin özlenen düzeye ulaşacağına inanmaktadır. Yeni partinin kurulduğu günlerde bir engeli vardır: Mustafa Kemal Cumhurbaşkanı seçilmesinden sonra C.H.F.’nin başkanlığını bırakmış, partinin yönetimini genel başkan vekili İsmet (İnönü) Paşa’ya vermişse de, partinin gerçek önderi, asıl sorumlu ve yetkilisi yine kendisidir; bunu herkes bilmektedir. Serbest Cumhuriyet Fırkası’nın engeli, güçlüğü bundan kaynaklanmaktadır, partinin genel başkanını ve yöneticilerini bu durum kuşkulandırmaktadır. Ancak Mustafa Kemal, bunun bir sakınca yaratmayacağını, kendisinin Cumhurbaşkanı olarak, devrimlerde verilebilecek ödünler dışında, tarafsız kalacağını söylemiş, bu yönden güvence içinde olmaları gerektirdiğini bildirmiştir.
Yeni parti, izlencesinde laik düşünceye yandaş olduğunu, cumhuriyete bağlılığını kesinlikle belirtmiş, bu doğrultuda çalışacağını açıklamıştır. Fakat parti kurulduktan sonra Cumhuriyet önemin her çok partili yaşama geçiş aşamasında görüldüğü gibi girilen özgür ortamı fırsat bilen tutusu, cumhuriyet ve laik düşünce karşıtı kişiler, eski kırgınlar, imparatorluk artıkları, mezhepçi, tarikatçı çevreler Serbest Cumhuriyet Fırkası’yla ortaya çıkmışlar, partinin yerel örgütünde görev almaya başlamışlardır. Partinin genel başkanının ve yöneticilerinin çabalarına karşın, tutucuların girişimlerini önlemek olanaksız hale gelmiştir. Serbest Cumhuriyet Fırkası ile Cumhuriyet Halk Fırkası arasında en büyük çatışma mecliste 1930’da yapılan belediye seçimleri nedeniyle bu partinin açtığı gensoru önergesi üzerinde çıkmıştır. Tartışmalarda her iki partinin sözcüleri çok sert biçimde birbirini eleştirmiş, karşılıklı ithamlar birbirini izlemiştir. Bu tartışmalar ve bunların tutucuları yüreklendirmesi sonucu bazı yerlerde Cumhurbaşkanı Mustafa Kemal’in fotoğrafları yırtılmış, karşı devrime yönelik davranışlara baş vurulmuştur. Bazı yerlerde özellikle İzmir’de C.H.F. il merkezine ve bu partiyi destekleyen gazeteye karşı girişilen saldırılar Mustafa Kemal’in uyarıda bulunmasına neden olmuş, Cumhurbaşkanı kendi durumunu ve davranışını Cumhuriyet Gazetesi’ne verdiği bir demeçle açıklığa kavuşturmuş, böylesine saldırılara girişenlerin yasal kovuşturulmadan kurtulamayacaklarını söylemiştir.
Bu olaylar ve demeçten sonra Cumhurbaşkanı Mustafa Kemal bir yurt gezisine çıkmış, durumu bir kez de kendisi incelemiştir. Bu olaylar Gazi’ nin özellikle devrim ve devrim uygulamaları konusunda takındığı kesin tavır üzerine Serbest Cumhuriyet Fırkası 17 Kasım 1930’da kendisini kapatma kararı almış ve böylece bu ikinci deneme de sonuçsuz kalmıştır.

B. Doğu İsyanı
Terakkiperver Cumhuriyet Fırkası’nın kurulmasıyla oluşan, yoğun, mecliste var oluş çabaları ülkede karışıklıkların , devrime ve ülke bütünlüğüne karşı yeni ayaklanmaların çıkmasına neden olmuştur. Bu yoğun ve aşırı davranışların sonucu dış etkilerin de yardımıyla 11 Şubat 1925’te doğuda Şeyh Sait Ayaklanması patlak vermiş, ayaklanma kısa sürede Elazığ ve Diyarbakır yörelerine yayılmıştır.
Şeyh Said. Doğuda halkı ayaklanmaya iter ve etrafında toplarken dinin elden gittiğini yaymış, halkın dinsel, mezhepsel inançlarına karşı devrimin amaçları doğrultusunda kullanmıştır. Kendisi Nakşibendi tarikatının şeyhlerindendir. İngilizlerle ilişki kurduğu, destek gördüğü saptamıştır. İngilizlerin amacının ne olduğu baştan beri bilinmektedir. Doğu da budunsal ayrılıkları körüklemek, yeni Türk devletinin başına bir sorun yaratmaktır. Ayaklanmanın ilk başındaki yayılma ve gelişme içte ve dıştaki devrim düşmanlarını umutlandırmıştır. İngilizler bölgede bir Kürt devletinin kurulacağı umuduna kapılmıştır. İngilizlerle iş birliği içinde olan ve ayaklanmanın perde arkasındaki önderliğini yapan İstanbul’da oturan Şeyh Abdülkadir’dir. Bu ayaklanma yurt dışında sürgünde bulunan son padişah Vahdettin’i de umutlandırmış, yabancı gazetelere demeç vererek, Türkiye’ye dönüp tahta geçeceğini söyleyecek kadar yüreklendirmiştir. Doğuda bölgesel seferberlik kararı alınmış, ayaklanmanın bastırılması görevi orduya verilmiş, vatana hainlikle ilgili yasaya yeni ekler getirilmiş, Takrir-i Sükun yasası çıkarılmış, istiklal mahkemeleri kurulmuştur. Ayaklanma hükümetin ve ordunun kesin kararı ve uygulaması sonucu 15 Nisan 1925’te tamamen bastırılmış ve Haziran başında ayaklanma bölgesindeki devlet gücü bütün ağırlığıyla yönetimi eline almıştır.
1925’lerin Şeyh Sait ayaklanması bir gerçeği tüm açıklığıyla gözler önüne sermiştir. Türkiye’de her karşı devrimci eylem siyasal ödünlerin sonucu halkın dinsel inançlarına el atılarak başlatılacak; mezhep ayrılıkları budunsal ayrılıklar, toplumsal, ekonomik, ekinsel geri kalmışlıklar öne sürülerek konunun içyüzünü bilmeyen halk karşı devrim eyleminin destekçisi durumuna düşürülecektir.

C. Mustafa Kemal’e Suikast
Doğudaki ayaklanmanın bastırılması, karşı devrimci eylemin tüm destekçilerinin yasalarla susturulması Atatürk devrimine bir dizi yeni devrimci atılımı artarda gerçekleştirme olanağı sağlamıştır. Fakat tüm umutlarını yitiren karşı devrimciler bu sefer de Mustafa Kemal’ in fiziksel varlığını ortadan kaldırmak, böylece devrimi sona erdirmek umuduna kapılmışlardır. Mustafa Kemal’i İzmir’de öldürmek amacıyla yapılan suikast girişimi, cinayet örgütüne alınmak istenen bir yurttaşın zamanında kendilerini ele vermeleri üzerine önlenmiş ve elebaşılarının hepsi İstiklâl Mahkemeleri’nde yargılanarak asılmışlar, ağır cezalara çarptırılmışlardır. Bu olaylardan sonraki yıllar tutucuların sustuğu, yani bir ortamın bekleyişi içine girdiği dönemlerdir.
Bu ortama girişte, Mustafa Kemal’in orduyu siyaset dışında tutmak, kendi görevi içine çekmek karar ve uygulaması, ordu yönetimini kendisine ve devrime inanan komutanlara vermesi, böylece orduyu devrimin en büyük destekçisi durumuna getirmesi kuşkusuz en tutarlı, en akıllıca davranışlarından biridir. İttihat ve Terakki dönemini, o dönemin tümüyle siyasete bulaşmış ordusunu ülkeyi hangi sorunlarla karşı karşıya getirdiğini, devleti ve ulusu ne sorunlarla karşı karşıya bıraktığını gören, bilen ve yıllar boyu bunun acısını çeken komutan Mustafa Kemal için en geçekçi karar ve uygulama orduyu kuruluş amacı ve görevi içinde tutmak, siyasete karıştırmamaktı. Mustafa Kemal bunu gerçekleştirmiş, tüm yaşamında buna özen göstermiştir.

D. Menemen Olayı
Cumhuriyetin ilk yıllarında, çok partili yaşama geçişi sağlamak için girişilen iki denemenin de sonunda tutucu, bağnaz, cumhuriyet ve devrim düşmanı kişiler ile çevreler büyük bir olaya, bir başkaldırıya, ayaklanmaya girişmişlerdir. 1924’lerin Terakkiperver Cumhuriyet Fırkasının yarattığı ortam içinde doğuda Şeyh Sait silahlı ayaklanması çıkmış, ayaklanma ordu gücü ile bastırılabilmiş, bunun sonucu hem bu parti kapatılmış, hem de ülkede birkaç yıl sürecek yasal bir suskunluk dönemine girilmiş, sıkı önlemler alınmıştır. İkinci deneme olan Serbest Cumhuriyet Fırkası’nın kuruluşu ve bu partinin çatısı altında tutucu, bağnaz devrim karşıtı kişilerin, parti yöneticilerine karşı yer almaları ve bunların yarattığı ortam da İzmir’de, Menemen’de bir başka kanlı olayın çıkmasına neden olmuştur. Bu partinin genel başkanı tarafından kapatılmasını izleyen günlerde, 23 Aralık 1930’da Nakşibendi tarikatına bağlı Derviş Mehmet çevresine topladığı yandaşlarıyla birlikte “şeriat isteriz” bağırtılarıyla olay çıkartmış, halktan bazı kimseler de kendilerine katılmış, önlerine çıkan ve küçük bir birliğe komuta eden asteğmen Kubilay vurulmuş, bu yetmiyormuş gibi başı bıçakla kesilmiştir. Şeriatçı baş kaldırıcılar Kubilay’ın kesik başını yeşil bayrak asılı sopanın ucuna geçirmiş, Menemen sokaklarında tüm halkı ayaklanması için kışkırtmaya başlamıştır. Bu kanlı devrim düşmanı devrim düşmanı eyleme karşı Mustafa Kemal’in davranışı çok sert ve kesin olmuş, kışkırtıcı caniler yakalanarak toptan yok edilmişlerdir. Bu kesin davranış, bu ivedi cezalandırma, tutucuları, devrim düşmanlarını uzun süre susturmuş Mustafa Kemal döneminde 1933’te Bursa’da bazı kişilerin Arapça Ezan okumaya kalkışması dışında bir başka gerici olay görülmemiştir.
Serbest Cumhuriyet Partisi’nin dışında 1930’larda bir ikinci yeni parti kurulmuş, üçüncü bir parti kurulmak istenmişse de hükümet komünizm yanlısı olduğu gerekçesiyle bunun kuruluşunu yasaklamıştır. Adana’da Abdülkadir Kemali (Öğütçü) Bey tarafından 29 Eylül 1930’da kurulan Ahali Cumhuriyet Fırkası bölgesel olmaktan ileri gidememiş, 4 aylık bir yaşamdan sonra Bakanlar Kurulu kararı ile kapatılmıştır. Başlangıçta kurulması Bakanlar Kurulunca engellenen öbür parti Türk Cumhuriyet Amele ve Çiftçi Partisi, Mimar Mühendis Kâzım Bey tarafından Edirne’de kurulmak istenmiştir. Partinin yayımlanan tüzüğünde işçi ve çiftçi sınıfı yararına sosyalist bir düzen ön görülmüştür. Bakanlar Kurulu bu partinin açılmasını, komünizm yanlısı olması gerekçesiyle sakıncalı görmüştür.
Bu denemelerden sonra Türkiye’de 1945’e kadar başka partilerin kurulmasına olanak verilmemiş, Mustafa Kemal ve yakın devrimci arkadaşlarının tek partili düzeni egemen olmuştur.

Sunum İçeriği

1. Sayfa
ÇOK PARTİLİ HAYATA GEÇİŞ DÖNEMİ

2. Sayfa
Çağdaş ve uygar bir Türkiye idealini taşıyan Mustafa Kemal hedeflerinden biride demokrasiyi yerleştirmekti…Bu sistemde oy verilecek herkesin bu hakkını kullanarak yönetimdeyer alması esastır.Aynı siyasi görüşlere sahip insanlar,bir araya gelerek teşkilat kurma imkanı bulurlar.Bu teşkilata siyasi parti denir.

3. Sayfa
Siyasi partilerde yöneticilerin başka partilerin görüşlerine saygı göstermesi gerekmektedir..

4. Sayfa
23 Nisan 1920 de açılan TBMM’nin çalışmalara başlamasından sonra siyasi parti kurulması söz konusu olmamıştı.Bu ilk meclisin toplanma amacında ülkeyi işğalen İstanbul’u da tutsaklıktan kurtarmayı amaçlar.

5. Sayfa
“Hürriyet olmayan bir ülkede ölüm ve yok oluş vardır.Her gelişmenin ve kurtuluşun anası hürriyettir.”diyen Mustafa Kemal Paşa’ya göre ,bir ülkede demokratik ortamın kurulması için bazı ön şartların oluşması gerekmektedir.

6. Sayfa
Bunlar tam bağımsızlık ve millet egemenliğidir.Milli egemenliğe dayalı bağımsızlık modern kurumların işlediği bir toplumda sağlıklı bir demokrasi kurulabilir.Bunun içindir ki Mustafa Kemal de zaman zaman demokrasiyle elverişli ortamın oluşup oluşmadığını anlamaya çalışmış ve çok partili hayata geçiş denemeleri yapmıştır.

7. Sayfa
Çünkü demokratik sistemlerde ,hükümet meclisteki muhalefet tarafından denetlenir.

8. Sayfa
MUSTAFA KEMAL PAŞA da çok partili sisteme bu yüzden geçmek istemiştir.Ancak yapılan çok partili rejim denemelerinin istenilen sonucu vermemesi ortamın henüz uygun olmadığını göstermektedir.

9. Sayfa
Mustafa Kemal’in düşüncelerine karşı kurulan her parti,eski döneme dönmek istemiştir.Bu durumun milli egemenliğin tehlikeye girmesi yönünden parti kurma çalışmalarına uygun ortam oluşana kadar ara verilmiştir.

10. Sayfa
Mustafa Kemal’e göre siyasi partiler ülkeyi daha iyi yönetmede birbirleriyle yarış içinde olmalıdırlar. Yoksa ülke yönetiminin başına geçmek için yarış içine girmemelidirler.Eğer ülke yönetiminin başında olmak gayretleriyle hareket edilirse yolsuzluklar ve adam kayırmalar artacaktır.Düşünce her zaman daha iyi yönetmek olmalıdır.

11. Sayfa
CUMHURİYET HALK FIRKASIKurtuluş Savaşı’nın kazanılmasından sonra Saltanatın kaldırılması ile birlikte Birinci Türkiye Büyük Millet Meclisinde görüş ayrılıkları giderek artmıştı.Türkiye’yi çağdaş bir yapıya kavuşturmanın bu meclisle mümkün olmayacağını anlayan Mustafa Kemal daha Mudanya Ateşkes ANTLAŞMASI sırasında meclis’in yenilenmesi gerektiğini anlamış ;ancak barış görüşmelerini beklemeyi uygun görmüştü.

12. Sayfa
1921 yılını baharında,Meclis içinde Anadolu ve Rumeli Müdafaa-i Hukuk Grubu’nu oluşturdu.10 mayıs 1921’de Mustafa Kemal’in başkanlığında toplanan bu gruba Birinci Grup denildi.

13. Sayfa
Birinci grubun oluşturulmasının ardından bazı milletvekilleri bir süre dağınık grupsuz olarak görevlerini sürdürmüşlerdi.Bu milletvekilleri,1921 yılının sonlarına doğru bir araya gelerek ikinci grubu oluşturdular.

14. Sayfa
Yapacağı karaları bir parti doğrultusunda gerçekleştirmek isteyen Mustafa Kemal 6 aralık 1922’de basına bir açıklama yaparak Halk fırkası adında bir parti kurulacağını söyledi.

15. Sayfa
8 nisan 1922’de kurulacak partinin çalışma esasları belirlendi.Bu ilkelere göre şu esaslar kabul edildi;Egemenlik milletindir.TBMM’NİN üstüne hiçbir kuvvet yoktur.Bütün kanunların yapılmasında ve uygulanmasında milli egemenlik esasları içinde çalışılacaktır.Saltanatın kaldırılması hakkındaki karar değişmez ilkedir.

16. Sayfa
9 Eylül 1923’te Halk Fırkası kuruldu.Türk ordularının İzmir’e giriş günü olan 9 Eylül,partinin kuruluş tarihi olarak kararlaştırıldı.10 kasım 1924’te partinin başına Cumhuriyet kelimesi eklenerek, CUMHURİYET HALK FIRKASI adını aldı.MUSTAFA KEMAL bu partiyi bir herhangi bir zümrenin yahut düşüncenin değil bütün halkın partisi olması düşüncesiyle kurmuştur.Cumhuriyetçilik,milliyetçilik,halkçılık,devletçilik,laiklik,inkılapçılık ilkeleri,1931 yılında parti kurultayında ,ana ilkeler olarak kabul edildi.

17. Sayfa
TERAKKİPERVER CUMHURİYET FIRKASIKurtuluş Savaşı’nı gerçekleştiren kadar arasında görüş birliği olmamasına rağmen ülkenin bağımsızlılığı için birlikte mücadele edilmişti.Misal-i milli ile sınırları çizilen ülke topraklarını düşman işgalinden kurtarmak için birlikte hareket eden bu kadro savaş sona erdikten sonra devlet ve toplumun alacağı şekil konusunda görüş ayrılığına düşmüşlerdi.Saltanatın kaldırılması ve Cumhuriyet’in ilanından sonra bu düşünce ayrılığı da daha belirgenleşti.

18. Sayfa
17 KASIM 1924 ‘te Terakkiperver Cumhuriyet Halk Fırkası adıyla bir parti kuruldu.

19. Sayfa
Partinin genel başkanlığına Kazımkarabekir Paşa; Kazımkarabekir Paşa

20. Sayfa
genel sekreterliğine ise Ali Fuat Paşa seçildi.Ali Fuat Paşa

21. Sayfa
Terakkiperver cumhuriyet fırkası,liberal ve demokratik bir parti olarak;Dini düşünce ve inançlara saygılı olduklarını,Cumhurbaşkanı olan kişinin milletvekilliğini kaldıracağını,Serbest ekonomi politikası izleyeceklerini,Yerinden yönetimin uygulanacağını,Hükümete ait çiftliklerde arazilerin topraksız köylülere verileceğini parti programına almışlardı.

22. Sayfa


0 kişi beğendi

Cevap Yaz


×
Seç Değiştir



×
Seç Değiştir

×
Örnek 1 : https://www.youtube.com/watch?v=0zuBFyfQ3Qc
Örnek 2 : https://vimeo.com/8802569

01 | Türkiyede Görülen İklim Tipleri

Türkiye, matematik ve özel konumu nedeniyle çeşitli iklim tiplerinin görüldüğü bir ülkedir. Türkiye’de, çevresindeki denizlerin, kara kütlelerinin, basınç merkezlerinin, enlemin ve yeryüzü şekillerinin etkisiyle 3 ana iklim tipi belirmiştir. Ana iklim tipleri arasında her iki iklim tipinin de özelliğini taşıyan geçiş iklimleri görülür.
1. Karadeniz İklimi
a. Doğu Karadeniz Tipi
Dağların kıyıdan hemen sonra yükselmesi, uzanış yönleri ve bunların yağış getiren rüzgarlara dönük olması gibi etkenlerden dolayı Türkiye’nin ve.. - Yazıya Git..

02 | Türkiyedeki Volkanik Dağlar

Volkanik dağlar, yerin derinliklerinde bulunan kızgın, erimiş ve basınç altındaki magmanın yeryüzüne çıkmasıyla oluşur. Ülkemizdeki volkanik faaliyetler III. Zamanda yoğun olarak görülmüştür. Bu faaliyetler sonucu kırıklar boyunca magma yeryüzüne akmış ve volkanik araziyi oluşturmuştur. Volkanik dağları şu şekilde sıralayabiliriz.

a) Doğu An. Bölgesi Volkanları:
Bu dağlar Van gölünün kuzeyinde bir fay hattı üzerinde yer almıştır. Türkiye’nin en yüksek dağı olan Ağrı dağı bu dağ sırasının kuzeydoğu ucunda.. - Yazıya Git..

03 | Türkiyedeki Kıvrım Dağlar

Ülkemizdeki Kıvrım DağlarMarmara Bölgesi Dağlarımız : Yıldız, Koru, Işıklar, Samanlı, ve Biga Dağıdır.Ege Bölgesi Dağlarımız : Murat Dağları ile Emir Dağlarıdır.Akdeniz Bölgesi Dağlarımız : Akdağlar, Bey Dağlar, Katrancık, Sultan, Dedegöl, Geyik, Bolkar, Aladağlar, Tahtalı, Binboğa ve Nur Dağlarıdır.Doğu Anadolu ve Güneydoğu Anadolu Bölgesi Dağlarımız (Toroslar): Tanintanin, Hakkari, Cilo, Arasgüneyi, Palandöken, Bingöl, Mercan ve Allahuekber Dağlarıdır.Karadeniz Bölgesi Dağlarımız : Yalnızçam, Mescit, Doğu Karadeniz dağları,.. - Yazıya Git..

04 | Türkiye Nüfus Özellikleri

1. Nüfus artışı yüksektir2. Genç nüfus fazladır.3. Aktif nüfus fazladır. (çalışabilecek nüfus). Çalışma çağındaki nüfustur. Çalışan nüfus ya da faal nüfus da denir.4. İşsizlik oranı fazladır.5. Sağlık, eğitim ulaşım sorunları yaşanmaktadır.6. Nüfusun büyük bir kısmı tarım sektöründe çalışmaktadır.7. Bağımlı nüfus fazladır.8. Ortalama yaşam süresi azdır.9. Kırsal kesimde kadın nüfusu fazladır .(göç nedeniyle)10. Kentsel nüfus en fazla Marmara bölgesinde, kırsal nüfus en fazla Karadeniz bölgesindedir.11. Kentsel nüfus.. - Yazıya Git..

05 | Türkiyedeki Sanayi Kolları

1. Gıda ve İçki Sanayi
a. Un ve Unlu Ürünler Sanayii
b. Şeker ve Şekerli Gıdalar Sanayii
c. Süt ve Süt Ürünleri Sanayii
ç. Et ve Et Ürünleri Sanayii
d. Çay Sanayii
e. Konserve Sanayii
f. Bitkisel Yağ Sanayii
g. Tütün ve Alkollü İçki Sanayii
2. Dokuma (Tekstil), Deri ve Giyim Sanayii
3. Maden Sanayii
4. Otomotiv ve Madeni Eşya Sanayi
5. Kimya Sanayii
6. Taş ve Toprağa Dayalı Sanayii
7. Orman Ürünleri Sanayii Türkiyedeki Sanayi Kolları (Detay)1. Besin (Gıda) Sanayisi.. - Yazıya Git..

07 | Türkiye asker wallpaper hd

HD kalitesinde Türkiye ve asker duvar kağıtları wallpaper - Soruya Git..

08 | Türkiye ve dünyanın en tuzlu denizi

Dünyanın en tuzlu denizi ve Türkiye'nin en tuzlu denizi hangisidir. - Soruya Git..

09 | Türkiye'de dış kuvvetlerin oluşturduğu yer şekilleri

Türkiye'de dış kuvvetlerin oluşturduğu yer şekilleri nelerdir - Soruya Git..

10 | Türkiye selçuklu devleti'nin çağdaşı olan devletler

Türkiye selcuklu devleti'nin cagdaşı olan devletler - Soruya Git..












Geri
Geçmiş
Soru Sor
Arama
Menü
Kapat
Hareket Dökümü
Online Üyeler
  • Ogeday
    Ogeday
    Belirtmemiş
  • Nisanur Çetin
    Nisanur Çetin
    Belirtmemiş
  • Kadriye Tayfa
    Kadriye Tayfa
    Belirtmemiş
  • HACK MASUMU
    HACK MASUMU
    Belirtmemiş
  • Eymen Çalışkan
    Eymen Çalışkan
    Belirtmemiş
  • Lilisaya
    Lilisaya
    Belirtmemiş
  • Darthwader
    Darthwader
    Belirtmemiş
  • faruksoysal
    faruksoysal
    Belirtmemiş
  • RealTurkishCat RTC
    RealTurkishCat RTC
    Belirtmemiş
  • Martur123
    Martur123
    Belirtmemiş
  • sansar
    sansar
    Belirtmemiş
  • mutsuzhatun1905
    mutsuzhatun1905
    Belirtmemiş
  • Kartalaltan
    Kartalaltan
    Belirtmemiş
  • Elif Aslan
    Elif Aslan
    Belirtmemiş
  • Berke59
    Berke59
    Belirtmemiş
  • duygugurmez
    duygugurmez
    Belirtmemiş
  • Vurgun3
    Vurgun3
    Belirtmemiş
  • melek9878
    melek9878
    Belirtmemiş
  • Cemmm
    Cemmm
    Belirtmemiş
  • Hsynnn
    Hsynnn
    Belirtmemiş
  • İrem
    iremugras123
    Kütahya