Nedir.Org
  • 1
20259
1
Okunma
12
Cevap
1
Soru :

Ünlü düşmesi örnekler nedir?

Ünlü düşmesi örnekler
Bölüm: Türkçe
Durum: Çözüldü
Tarih: 1 ay önce
0 kişi takip ediyor

Cevap Yaz


×
Seç Değiştir



×
Seç Değiştir

×
Örnek 1 : https://www.youtube.com/watch?v=0zuBFyfQ3Qc
Örnek 2 : https://vimeo.com/8802569

Verilmiş Cevaplar


16



2020-05-14 01:59:57 #
Cevap : Ünlü ile biten bazı kelimelere yapım eki geldiği zaman ünlü düşmesi gerçekleşir.

örnekler:

  1. burun-um = burnum (aradaki u harfi düşmüş.)
  2. boyun-um = boynum (aradaki u harfi düşmüş.)
  3. ağız-ım = ağzım (aradaki ı harfi düşmüş.)
  4. alın-ım = alnım (aradaki ı harfi düşmüş.)
  5. karın-ım = karnım (aradaki ı harfi düşmüş.)
  6. isim-im = ismim (aradaki i harfi düşmüş.)
  7. fikir-imiz=fikrimiz (aradaki i harfi düşmüş.)
  8. Keşif-im=Keşfim (aradaki i harfi düşmüştür)
  9. Beyin-im=Beynim(aradaki i harfi düşmüştür)
  10. kahve-altı=kahvaltı(aradaki e harfi düşmüştür)
  11. uyu-ku > uyku (u düşmüş)
  12. kıvır-ı-m > kıvrım (ı düşmüş)
  13. devir-i-m > devrim (i düşmüş)
  14. çevir-i-m > çevrim (i düşmüş)

Ünlü Düşmesi Konu Anlatımlı Örnekleri
İki heceli olup birinci hecesinde geniş (a, e, o, ö), ikinci hecesinde dar ünlü (ı, i, u, ü) bulunduran bazı Türkçe ve yabancı kelimelere ünlü ile başlayan veya tek ünlüden oluşan bir ek getirildiğinde kelimenin vurgusuz hâle gelen ikinci hecesindeki dar ünlünün düşmesine hece düşmesi denir. Buna orta hece düşmesi de denir:

Örnekler:
  1. ağız→ağzı,
  2. burun→burnu,
  3. koyun (bağır, döş)→koynuna,
  4. alın→alnı,
  5. oğul→oğlu,
  6. gönül→gönlüm,
  7. beniz,→benzi,
  8. ömür→ömrüm,
  9. cürüm→cürmü,
  10. hüküm→hükmü,
  11. fikir→fikri...
  12. ileri-le-mek→ilerlemek,
  13. koku-la-mak→koklamak,
  14. kavuş-ak→kavşak,
  15. uyu→uyku,
  16. devir-→devril-...

Bazı durumlarda geniş ünlüler de düşebilir:
nerede→nerde, burada→burda, şurada→şurda...

Bazı Arapça kelimelere (isim) yardımcı fiil getirildiğinde de hece düşmesi görülür:
kayıp→kaybolmak, emir→emretmek, keşif→keşfetmek, sabır→sabretmek...

Gönülden gönüle, ağıza, buruna, babadan oğula örneklerindeki gibi ekte geniş ünlü varsa hece düşmesi olmayabilir.

Oyunu, koyunu vb. hece düşmesi olmayan kelimelerdir.

Özel isimlerde hâliyle hece düşmesi olmaz:
Gönül’e, Ömür’ü...
Kurallar ve Örnekler
→İkinci hecesinde dar ünlü ( ı,i,u,ü ) buluna kelimeler ünlüyle başlayan bir ek aldıkları zaman ( vurgusu düşen orta hece ) ünlüsü düşer:

Örnekler:
Alın-ı→alnı, karın-ı→karnı, oğul-u →oğlu, boyun-u→boynu, akıl-ı→aklı, fikir-i→cisim-i→ cismi, gönül-ü→ gönlü, zülüf-ün→ zülfün ; ayır-ıl→ ayrıl-, çevir-e→ çevre, devir-il-→ devril-, sıyır-ıl-→sıyrıl-, kıvır-ım→ kıvrım, ayır- ıntı→ayrıntı, devir-e→ devre, yalın-ız→yalnız, yanıl-ış→ yanlış…

→Et-,ol- yardımcı fiilleriyle birleşen birleşik kelimelerde de ünlü düşmesi olabilir:

Örnekler:
Sabır-et→sabret, şükür-et→şükret, kayıp-ol→kaybol, emir-et→emret, kahır-ol→kahrol-, hapis-et→hapset-..
→ -la / le ,-ar /-er…gibi bazı ekleri alan kimi kelimelerde de ünlü düşmesi olabilir:

Örnekler:
Yumurta-la→yumurtla-, sızı-la→sızla-, ileri-le→ilerle-, sızı-la→sızla-, koku-la →kokla-, uyku-la→uyukla-; oyun-a→ oyna; uyu-ku→uyku; sarı-ar-→sarar-…

→Bazı birleşik kelimelerde yan yana gelen iki ünlüden biri düşer:

Örnekler:
Cuma-ertesi→cumartesi, Pazar-ertesi → pazartesi, sütlü-aş→sütlaç, güllü-aş → güllaç, kahve-altı→kahvaltı, ne-için → niçin, ne-asıl→nasıl, kayın-ana → kaynana…

→Kimi şiirlerdeyse ölçüye uydurmak için bazı sesler düşürülür ve yerine ’ işareti konur:

Örnekler:
Karac’oğlan, n’eylersin…

→Bazı durumlardaysa iki ünlü yan yana gelmediği halde ünlünün düştüğü görülür.Buna “ünlü aşınması” denir:

Örnekler:
Nere-de→nerde, ora-dan→ ordan, bura-da→burda, içeri-de→içerde…
Ek Fiil Düşmesi ve İle’nin Ekleşmesi
İsimlere gelerek onların yüklem olmasını sağlayan, basit zamanlı fiilleri ise birleşik zamanlı yapan i- fiili genellikle düşer:

Örnekler:
Gelmiş - i - di → gelmişti, sevimli – idi → sevimliydi(i/y)

→Bağlaç olan ile ise ünsüzle biten kelimelere başındaki i’yi düşürerek; ünlüyle bitenlereyse i’sini y’ye dönüştürerek birleşir ve ek haline gelir. (ÖSS sorusu!)

Soru: ünlü düşmeşi ile cümleler
Mesaj: mesela aklı ile cümle olabilir
Cevap: Kendi aklını kendine sakla.

Ünlü Düşmesi İle İlgili Örnek Cümleler
  1. Bugün boynum çok ağrıyor.
  2. Koşuşturmaktan karnım çok açıktı.
  3. Karşılaştığımızda ilk sorusu ismim oldu.
  4. Alışveriş yaparken fikrimi hep sorar.
0 kişi beğendi












Arama
Menü
Kapat
Hareket Dökümü
Online Üyeler
  • zeus
    zeus
    Belirtmemiş
  • Sezai Karagöz
    Sezai Karagöz
    Belirtmemiş
  • Lena yalçın
    Lena yalçın
    Belirtmemiş
  • culturaliceberg
    culturaliceberg
    Belirtmemiş
  • bella03
    bella03
    Belirtmemiş
  • alparslanpeker
    alparslanpeker
    Belirtmemiş
  • Aydın U
    Aydın U
    Belirtmemiş
  • birbilen
    birbilen
    Belirtmemiş
  • Muratt1
    Muratt1
    Belirtmemiş
  • BÜŞRA DAĞ
    BÜŞRA DAĞ
    Belirtmemiş
  • MaliyeOgrencisi
    MaliyeOgrencisi
    Belirtmemiş
  • Batuh
    Batuh
    Belirtmemiş
  • Badcat
    Badcat
    Belirtmemiş
  • Berzan
    Berzan
    Belirtmemiş
  • buğras13
    buğras13
    Belirtmemiş
  • merve7
    merve7
    Belirtmemiş
  • cerenx
    cerenx
    Belirtmemiş
  • Jemka
    Jemka
    Belirtmemiş
  • didems
    didems
    Belirtmemiş
  • borasever
    borasever
    Belirtmemiş
  • A D
    A D
    Belirtmemiş
  • Azra25
    Azra25
    Belirtmemiş
  • melek9878
    melek9878
    Belirtmemiş
  • Darthwader
    Darthwader
    Belirtmemiş
  • Berke59
    Berke59
    Belirtmemiş
  • Paksoy
    Paksoy
    Belirtmemiş
  • hayatınanlmı7
    hayatınanlmı7
    Belirtmemiş
  • tatlıyım
    tatlıyım
    Belirtmemiş
  • keskin
    keskin
    Belirtmemiş
  • Melisnaz
    Melisnaz
    Belirtmemiş
  • Elif Aslan
    Elif Aslan
    Belirtmemiş
  • Mavikuş ASLI
    Mavikuş ASLI
    Belirtmemiş
  • MEDICINE
    MEDICINE
    Belirtmemiş
  • Dinconur
    Dinconur
    Belirtmemiş
  • Kartalaltan
    Kartalaltan
    Belirtmemiş
  • Vurgun3
    Vurgun3
    Belirtmemiş
  • Duygux34
    Duygux34
    Belirtmemiş
  • Isyankar65
    Isyankar65
    Belirtmemiş
  • Hsynnn
    Hsynnn
    Belirtmemiş
  • İrem
    iremugras123
    Kütahya