Nedir.Org
  • 1
343
0
Okunma
12
Cevap
1
Soru :

Yüklemine göre cümleler

yüklemine göre cümleler
Bölüm: Türkçe
Durum: Çözüldü
Tarih: 1 ay önce
0 kişi takip ediyor

Cevap Yaz


×
Seç Değiştir



×
Seç Değiştir

×
Örnek 1 : https://www.youtube.com/watch?v=0zuBFyfQ3Qc
Örnek 2 : https://vimeo.com/8802569

Verilmiş Cevaplar


15



2020-06-01 07:02:22 #
Cevap :

A. Yüklemine Göre Cümleler

Bir cümlenin yüklemi ya çekimli bir fiil ya da ek-fiille çekimlenmiş bir isi olabilir.

Buna göre yüklemin türü bakımından cümleler ikiye ayrılır:

1. Fiil Cümlesi

Yüklemi çekimli bir fiil olan cümlelerdir.

Bu fiil şahıs ve kip eki alarak çekimlenir.

Türkçede (başka dillerde de) fiil cümlesi isim cümlesinden daha çok kullanılır.

Annem dün sessizce odama girdi. Beni yine, yorgun gözlerimin önünden hiç ayrılmayan, bir gün bile elimden düşmeyen, parmaklarımın arasında ezilip büzülen kitabımın karşısında okumaktan gözlerimin feri kaçmış, düşünmekten alnımı kırışmış gördü. En ziyade düşman olduğu bu cansız arkadaşıma kinli bir nazar attıktan sonra bir iskemle çekti, karşıma oturdu, bol bir nefes aldı. Belli ki mühim bir şey, çok düşünülen ve az söylenen endişelerden, aile üzüntülerinden birini bana açmak istiyordu. Bunu ben onun bir iğne izi kadar ince iki gölge ile, belirsizce çatılan kaşlarından anlamıştım, hatta bu keşfimde o kadar ileri gittim ki, bana, artık bu sefer katî bir tarzda, izdivaç meselesini açacağına bile hükmettim. İzdivaç meselesi... Hakikaten de hiç yanılmamıştım. "Kızım!" diye resmî, ciddî, yüksekten, kalın bir ses perdesiyle başladı, bir çok defalar dinlediğim fikirleri, sebepleri, delilleri, mukayeseleri kendine mahsus muntazam bir mantık zincirine bağlayarak, sakin, heyecansız ve soğukkanlı, söyledi, söyledi, son hükmünü de verdi:
-Sen ilkbahara kadar, mutlaka evleneceksin! (P. Safa, Gençliğimiz)

Fiil cümlesi örnekleri

  1. Bugün Bursa’ya varacağım.

“Var-mak” fiili gelecek zaman eki olan (-acak, -ecek) ve birinci teklik şahıs ekiyle çekimlenerek yüklem olmuştur.

  1. Maçın sonunda kazanan bizim takım olmuştu.

Ol-mak fiili duyulan geçmiş zaman eki (-muş) ve geçmiş zamanın hikayesiyle (-tu) çekimlenerek yüklem olmuştur.

  1. Çatıdan ayak sesleri geliyor.

Gel-mek fiili şimdiki zaman ekiyle (-yor) çekimlenerek yüklem olmuştur.

  1. Artık ders çalışmalıyım.
  2. Günümüzde birçok insan işsiz kalmıştı.
  3. Yürürken konuşmayı sevmiyordu.
  4. Akşamları yalnız kalmayı tercih ediyordu.
  5. Sınava çok çalışarak hayallerini gerçekleştirdi.

NOT: Fiil cümlelerinin olumsuzu “-me, -ma” ekiyle yapılır.

  1. Bugün okula geleceğim/gelmeyeceğim.
  2. Takımın yenilgisini sahadaki oyuna bağlamalıyız/bağlamamalıyız.


2. İsim Cümlesi

Yüklemi isim soylu bir kelime olup, ek-fiilin zamanlarından biri ile çekimlenmiş olan cümlelerdir.

  1. Uzun bir yolculuktan sonra İncesu'daydık.
  2. Bir handa, yorgun argın, tatlı bir uykudaydık.
  3. İçinde kaybolup gittiğini sandığı bu kalabalık şehirde bir tek tanıdığı bile yoktu; ama şimdi sevgili öğrencileri, vefalı arkadaşları, dostları var.
  4. Gök sarı, toprak sarı, çıplak ağaçlar sarı...
  5. Arkada zincirlenen yüksek Toros dağları,

İsim cümleleri genellikle iki unsurdan, özne ve yüklemden meydana gelir.

  1. İnsan, üç beş damla kan, ırmak, üç beş damla su.
  2. Bir hayata çattık ki hayata kurmuş pusu

Ben bir Türk'üm; dinim, cinsim uludur;
Sinem, özüm ateş ile doludur.
İnsan olan vatanının kuludur.
Türk evladı evde durmaz giderim.
Bu topraklar ecdadımın ocağı;

Evim, köyüm hep bu yerin bucağı;
İşte vatan, işte Tanrı kucağı.
Ata yurdun, evlât bozmaz, giderim.
Tanrım şahit, duracağım sözümde;

Milletimin sevgileri özümde;
Vatanımdan başka şey yok gözümde.
Yâr yatağın düşman almaz, giderim. (Mehmet Emin Yurdakul, Cenge Giderken)

İsim cümlelerinde zarf ve bulunma ekli yer tamlayıcıları da kullanılır.

  1. Anadolu'da dağların ve köylerin sonsuz bir biteviyeliği var.
  2. Geyik, dağdan dağa atlarken güzel.
  3. Bu sabah hava berrak.
  4. Bahar geleli kargalar sınırsız bir neşe içinde.

İsim cümlelerinde nesneyle yaklaşma ve uzaklaşma ekli yer tamlayıcıcı az kullanılır.

  1. Türk halkı bağımsızlığını, Ulu Önder'e ve onunla birlikte savaşanlara borçludur.

İsim cümlesi örnekleri

  1. Dikkatli olmanız gereken nokta sağlıktır.

(Bu cümlede dikkat edilirse yüklem olarak kullanılan sözcük isim olan sağlıktır. Ancak “Sağlık” sözcüğüne ek-fiil getirilerek yüklem olması sağlanmıştır. Dolayısıyla bu cümle isim cümlesidir.

UYARI: Bazı isim cümlelerinde ek-fiil kullanılmayabilir.

  1. Onda bu renk boyalar var.

(İsim olan “Var” yüklem olarak kullanıldığından bu cümle isim cümlesidir.)

  1. Dün akşamdan beri çalıştığımız için ölü gibiyiz şimdi.
  2. Bunları başımıza bela eden sensin.
  3. Pazardan sonra sokaklar kir içindeydi.
  4. Bunlar ders çalışmamamızın sonucuydu.
  5. Eski köyümüzden gelen bir misafirimizdi.

UYARI 2: İsim cümlelerinde yalnızca isimler değil sıfat,zarf edat ve fiilimsiler de yüklem görevinde kullanılabilir.

  1. Yaptığınız ödevler hani? (edat)
  2. Size iyi gelecek şey sevmektir. (isim fiil)
  3. Bunları uzun yıllar araştıran benim. (Zamir)
  4. O zamanlar favori sporum yüzmekti. (İsim fiil)
  5. Beni yıllarca taşıyan eski arabamdı. (Sıfat tamlaması)

UYARI 3: İsim cümlelerinin olumsuzu “değil” sözcüğü ile yapılır.

  1. Çok beğendiğim bir şarkıydı.
  2. Çok beğendiğim bir şarkı değildi.
  3. Dünyanın gözü bu ilçedeydi.
  4. Dünyanın gözü bu ilçede değildi.

Ek-fiil, isim soylu kelimelerin sonuna gelerek onların yüklem olmasını sağlayan, ek hâlindeki fiildir. "imek" fiilinin ek olarak kullanımıdır. Genellikle bitişik yazılır.

Ek-Fiil, üç kipe göre çekimlendiğinde yüklem olur:

1. Geniş zaman

İsim soylu kelimelere kişi ekleri getirilerek yapılır. Bunlar geniş zaman eklerinin yerini tutar. Üçüncü kişilere "-dİr" eki getirilir.

"insanım, insansın, insan(dır), insanız, insansınız, insan(dır)lar"

"yorgun değilim, yorgun değilsin, yorgun değil, yorgun değiliz, yorgun değilsiniz, yorgun değiller"

  1. Ben bir küçük kelebeğim.
  2. Üstümüze doğan bir güneşsin sen.
  3. Her taraf bugün bir başka güzel(dir).

2. -di'li (bilinen, görülen) geçmiş zaman

Ek-fiilin bilinen geçmiş zaman çekimi, kavramların ve varlıkların bilinen geçmişteki durumuna şahit olunduğunu gösterir.

"sevinçli idim, sevinçli idin, sevinçli idi, sevinçli idik, sevinçli idiniz, sevinçli idiler"
"sevinçli değildim, sevinçli değildin, sevinçli değildi, sevinçli değildik, sevinçli değildiniz, sevinçli değildiler (değillerdi)"

  1. Bir güzelin hayranıydım. >>hayranı i-di-m
  2. Dün daha heyecanlıydın. >>heyecanlı i-di-n
  3. Merhametli biriydi. >>biri i-di

3. -miş'li (duyulan, anlatılan) geçmiş zaman

Ek-fiilin bilinmeyen (öğrenilen) geçmiş zaman çekimi, kavramların ve varlıkların öğrenilen geçmişteki durumunun başkasından duyulduğunu anlatır.

"küçük imişim, küçük imişsin, küçük imiş, küçük imişiz, küçük imişsiniz, küçük imişler"

"küçük değilmişim, küçük değilmişsin, küçük değilmiş, küçük değilmişiiz küçük değilmişsiniz küçük değilmişler (değillermiş)"

  1. Suçlanan ben-miş-im. < ben imişim
  2. Meğer sen ne çalışkan-mış-sın. < çalışkan imişsin
  3. Adam yirmi yıldır evine hasret-miş. < hasret imiş

Dikkat!

  1. Ben iyi bir oku-r-um. (Ek-fiilin geniş zamanı )
  2. Hep iyi kitaplar oku-r-um. (Şahıs eki )
  3. Benim oku-r-um anlayışlıdır. (İlgi eki ve iyelik eki)
0 kişi beğendi

01 | Görenek

1. Görenek; bir şeyi eskiden beri görüldüğü gibi yapma alışkanlığı, âdet.
2. Görgü: Görenek olmayınca babasının yanında cigara da içer.
3. Birisinden gördüğü şeyi aynen yapmak isteyen (kimse).
4. Terbiye.
5. Geçici yenilik, moda.
6. Gelenek, her çeşit alışkı.Görenek NedirGöreneğin örfe, adete, geleneğe bakarak yaptırım gücü daha zayıftır. Örfteki yapılma zorunluğu, adet ve gelenekdeki yapılmalı özelliği görenekteki yapılabilme özelliğini alır. En yalın tanımıyla bir şeyi görüle geldiği gibi.. - Yazıya Git..

02 | Görevleri Bakımından Kelimeler

Görevleri Bakımından:Dokuz farklı gruba ayrılır.1. İsim2. Sıfat3. Zamir4. Zarf5. Edat6. Bağlaç7. Ünlem8. Fiil9. Fiilimsiler - Yazıya Git..

03 | Yüklemin Türüne Göre Cümleler

YÜKLEMİN TÜRÜNE GÖRE CÜMLELER

Bir cümlenin yüklemi ya çekimli bir fiil ya da ek-fiille çekimlenmiş bir isi olabilir.

Buna göre yüklemin türü bakımından cümleler ikiye ayrılır:

1. Fiil Cümlesi

Yüklemi çekimli bir fiil olan cümlelerdir.
Bu fiil şahıs ve kip eki alarak çekimlenir.
Türkçede (başka dillerde de) fiil cümlesi isim cümlesinden daha çok kullanılır.

Annem dün sessizce odama girdi. Beni yine, yorgun gözlerimin önünden hiç ayrılmayan, bir gün bile.. - Yazıya Git..

04 | Görecelik

Görece Nedir
Görece; göre olan, varlığı başka bir şeyin varlığına bağlı olan, kesin olmayıp kişiden kişiye, zamandan zamana, yerden yere değişebilen, bağıl, izafi.
Görecelik Nedir
Görecilik ya da Relativizm, felsefe tarihinde sürekli gündemde yer almış olan bir bir yönelim biçimidir. Felsefenin alt bölümlerinden epistemoloji ve etik alanlarında göreceli yaklaşımlar özellikle etkili olmuştur. Bilgi anlayışında mutlak ve nesnel gerçek anlayışından ayrılır, bilginin kesinliğinden ve genel geçerliliğinden şüphe eder. Bütün.. - Yazıya Git..

05 | Yüklem

Cümlede kip ve zaman bildirerek yargıyı ortaya koyan temel unsurdur. Tek başına cümle özelliği gösterir. Diğer öğeler yüklemin tamamlayıcı öğeleridir.
Cümlede yüklemi bulmak için herhangi bir öğeye soru soramayız. Onu çekimli durumda bulunan sözcüklerden anlarız. Yüklem Örnekleri“Biliyorum” sözü “bilmek” eyleminin şimdiki zamanla çekimlendiğini gösteriyor. Öyleyse yargı bildiriyor demektir. Dolayısıyla bir cümledir.
“Biraz önce gelen çocuk, kapıcının kızıydı.”
cümlesindeki altı çizili.. - Yazıya Git..

07 | Görevi padişahın aldığı kararlara tuğra çekmektir

Görevi padişahın aldığı kararlara tuğra çekmek olan divan görevlisi kimdir? - Soruya Git..

08 | Yüklem nasıl bulunur

Bir cümlenin yüklemi nasıl bulunur - Soruya Git..

09 | Göreceli konum nedir

Göreceli konum ne demek? - Soruya Git..

10 | Göreneklerimize örnekler

Göreneklerimize örnekler veriniz - Soruya Git..












Arama
Menü
Kapat
Hareket Dökümü
Online Üyeler
  • Atanur Yıldız
    Atanur Yıldız
    Belirtmemiş
  • Vurgun3
    Vurgun3
    Belirtmemiş
  • Vurgun4
    Vurgun4
    Belirtmemiş
  • Fasterx
    Fasterx
    Belirtmemiş
  • Paksoy
    Paksoy
    Belirtmemiş
  • Jemka
    Jemka
    Belirtmemiş
  • Batuh
    Batuh
    Belirtmemiş
  • Dinconur
    Dinconur
    Belirtmemiş
  • Berke59
    Berke59
    Belirtmemiş
  • İrem
    iremugras123
    Kütahya